Pác Bó- p’rá Tày – Nùng năc ng’năl năc coh tu. Nâu đoo năc zr’lụ Chủ tịch Hồ Chí Minh tươc l’lăm bêl chô ooy k’tiêc k’ruung xang 30 c’moo chêêc c’lâng trôông dzâc k’tiêc k’ruung. Tươc nâu cơy, ta mooi tươc ooy đâu bơơn n’năl c’xêê c’moo chr’năp coh lang, bh’rợ tr’nêng âng Chủ tịch Hồ Chí Minh lâng cách mạng Việt nam lâng lêy cruung đac liêm pr’hay coh đâu.

Tọm đác Lê Nin tơ băh pabhlâng dưr hooi năc ngoọ cơnh t’clăh bhai vêy ta chương coh aral da ding Các Mac ga măc ma bhuy. Tọm đac tơ băh t’viêng t’vir hooi tơợ tu Pác Bó vêy đhanuôr coh vel đong đơc năc tom Giang căh cậ tọm Trừng. Coh pazêng t’ngay ăt mamông lâng pa bhrợ đhị đâu, xa nay bh’rợ âng Ava Hồ ơy n’leh coh prang đhị đâu. Ta mooi lêy chr’năp pr’hay pa bhlâng boọng gớp Cốc Bó, zr’lụ đơc pa pan n’loong đoọng Ava t’bêch, ting n’năc năc dzợ vêy tơ pêêh oih đoọng Ava hang coh hân noo cha kêệt căh cậ pa pan tr’nợt đhâl đhị zr’lụ Ava Hồ bhrợ bhiệc, đhâl Ava tợt ha beh axiu… Lâng pazêng c’kir coh cruung, ta mooi năc dzợ choom tươc bắt hương đhị đong bhuôih Chủ tịch Hồ Chí Minh; lươt lêy đong p’căh pr’đươi chr’năp ooy xa nay bh’rợ cách mạng âng Cao Bằng, công cơnh bh’rợ k’đhơợng xay cách mạng âng Ava bêl chô ooy k’tiêc k’ruung tơợ boóp p’rá xay truih âng apêê xay truih đoọng ha ta mooi tươc la lêy đhị zr’lụ c’kir.

Coh pazêng c’moo ahay, tỉnh Cao Bằng ơy k’rong bhrợ liêm xang lâng đoọng đươi dua 6 dự án đhị zr’lụ c’kir lịch sử chr’năp âng k’tiêc k’ruung Pác Bó lâng đợ zên bhrợ têng k’nặ 80 tỷ đồng. T’cooh Đào Văn Mùi, Giám đốc Ban k’đhơợng lêy c’kir chr’năp âng k’tiêc k’ruung, tỉnh Cao Bằng xay moon: “Coh pazêng c’moo ahay, đơn vị ơy bhrợ têng bh’rợ zư lêy cruung đác lâng pr’đươi công trình vêy ta k’rong bhrợ liêm choom. T’bhlâng xay bhrợ k’rơ ooy bh’rợ bhr’lậ pa liêm pazêng c’kir bha lâng lâh hư, azi ơy k’dua apêê chuyên gia đoọng bhrợ pa dưr cớ, bhrợ t’vaih râu liêm pr’hay lâh mơ coh c’xêê c’moo Ava Hồ chô ooy k’tiêc k’ruung công cơnh coh cr’chăl Ava Hồ ăt mamông, pa bhrợ đhị Pác Bó. Pazêng zr’lụ zup zooi cơnh zr’lụ đong p’căh c’kir, zr’lụ đong bhuôih Chủ tịch Hồ Chí Minh, coh toor đong vêy ta choh bâc ơl n’loong n’cuông đoọng t’hươc ooy bh’rợ du lịch t’viêng- sạch- liêm đhị zr’lụ c’kir Pác Bó.”

Ng’tươc ooy Pác Bó, ta mooi năc dzợ bơơn câl pazêng râu pr’đươi âng vel đong đhị pazêng zr’lụ pa câl hàng âng đhanuôr coh đâu. Pazêng pr’đươi n’leh ghit bhlâng râu liêm chr’năp âng da ding k’coong Cao Bằng, cơnh: bánh khào, khẩu sli, tri târ, miến dong, a băng priêng, r’veh ngót crâng… Pazêng râu r’veh r’đoong âng vel đong căh muy crêê cơnh cr’noọ đươi dua âng ta moon ting n’năc năc dzợ pa liêm pa crêê pr’ăt tr’mông đoọng ha đhanuôr coh zr’lụ, n’jưah pa dưr du lịch, n’jưah pa dưr kinh tế xã hội đoọng ha vel đong. P’căn Nông Thị Lành, muy cha năc manuyh buôn pa câl r’veh r’đoong, pr’đươi âng chr’noh chr’bêệt đhị zr’lụ c’kir prá: “Nâu cơy ha dang bhrợ du lịch liêm choom năc râu bơơn pay pa chô ng’moon zazum năc công z’zăng lâh mơ, kinh tế công dưr vaih k’rơ lâh mơ, công vêy lâh mơ ng’bhrợ ruộng, tu bhrợ ruộng năc đhiệp zập cha a năm. Acu công rơơm kiêng coh cr’chăl ha y ha dang zr’lụ c’kir dưr vaih k’rơ, ta mooi du lịch tươc bâc năc đhanuôr bơơn pa câl hàng công bâc lâh mơ.”

Coh xa nay bh’rợ bha lâng bh’rợ pa dưr du lịch âng tỉnh Cao Bằng, zr’lụ du lịch Pác Bó vêy ta xay moon dưr vaih zr’lụ du lịch bha lâng. Coh cr’chăl ahay, Ban k’đhơợng lêy c’kir công pazum đh’rưah lâng chính quyền vel đong ta đang moon lâh 100 pr’loọng đong đhanuôr coh zr’lụ ting zư lêy lâng pa dưr râu chr’năp âng c’kir. Coh cr’chăl ha y, du lịch bhươl cr’noon, du lịch chêêc lêy n’năl năc công vêy ta k’rong bhrợ lâh mơ đoọng bhrợ t’vaih râu pr’hay, bhrợ đoọng ha ta mooi ăt đanh lâng tươc bâc lâh mơ lâng Pác Bó. Muy bơr râu bh’rợ ơy lâng xoọc vêy ta bhrợ têng cơnh pa choom đoọng ha đhanuôr coh vel đong choh pazêng râu t’nơơm chr’noh, bh’năn băn, chr’noh chr’năp âng vel đong đoọng pa câl đhị zr’lụ c’kir; bhrợ t’vaih pazêng c’bhuh văn hoá coh pazêng bhươl cr’noon đoọng giao lưu văn hoá bhươl cr’noon, căh cậ bhrợ t’vaih đong đhêy ăt, du lịch tr’đăn lâng crâng k’coong, bhươl cr’noon, pazêng đong văn hoá bhươl cr’noon… Pazêng râu đêêc năc lứch đhanuôr đhị vel đong xay bhrợ bha lâng… T’cooh Trương Thế Vinh, Phó Giám đốc Sở Văn hoá Thể thao lâng Du lịch tỉnh Cao Bằng xay moon: “Pa choom đhanuôr bhrợ têng du lịch đươi ooy bhươl cr’noon râu đêêc năc c’lâng bh’rợ chr’năp pa bhlâng. Coh cr’chăl ha y Cao Bằng t’bhlâng pa choom manuyh đhị đêêc xay bhrợ bh’rợ n’nâu, ba bi cơnh bh’rợ lễ tân, manuyh đương pa bhrợ, pa choom manuyh xay truih, manuyh prá p’rá k’tiêc k’ruung n’lơơng đhị zr’lụ c’kir công cơnh zêệ bhrợ pazêng râu chr’na đha năh acoon coh đoọng crêê cơnh lâng ta mooi, pa dưr pazêng c’bhuh văn nghệ coh bhươl cr’noon… Lâng cr’noọ x’rịa năc pa dưr du lịch đươi ooy bhươl cr’noon năc căh muy bhrợ t’vaih bh’rợ bhrợ cha âng đhanuôr vel đong ting n’năc năc dzợ ting chroi đoọng pa dưr chr’năp văn hoá âng bhươl cr’noon đhị vel đong n’năc.”

Lâng cruung đác liêm pr’hay ga măc bhưah đh’rưah lâng pazêng zr’lụ c’kir ghít chr’năp pr’hay âng lịch sử, zr’lụ c’kir chr’năp âng k’tiêc k’ruung Pác Bó năc râu bhui har âng bâc lang đhanuôr coh đâu ng’moon la lay lâng đhanuôr prang k’tiêc k’ruung moon zazum. Chính quyền lâng ngành du lịch vel đong xoọc ting t’ngay bhrợ têng pazêng bh’rợ ghít liêm đoọng Pác Bó dưr vaih zr’lụ tươc la lêy pr’hay pa bhlâng đoọng ha ta mooi ch’ngai đăn./.

Du lịch Pác Bó: Về nơi cội nguồn Cách Mạng

Cách thành phố Cao Bằng 52 km về phía Bắc, Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó thuộc địa phận xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Đến với nơi đây, du khách không chỉ cảm nhận được những dấu ấn lịch sử được “truyền lửa” qua nhiều thế hệ mà còn có cơ hội trải nghiệm bầu không khí trong lành của miền sơn cước. Trong chiến lược phát triển du lịch của tỉnh Cao Bằng, Pác Bó là một trong những điểm nhấn trọng tâm để tập trung phát triển thế mạnh về dịch vụ du lịch, phấn đấu xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng mang đậm bản sắc Cao Bằng.

          Pác Bó- tiếng Tày- Nùng có nghĩa là “đầu nguồn”. Đây là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt bước chân đầu tiên trở về Tổ quốc sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước.  Đến nơi đây, du khách được tìm hiểu một giai đoạn quan trọng trong cuộc đời hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh và cách mạng Việt Nam và chiêm ngưỡng bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp.  

Suối Lê Nin trong vắt như một dải lụa uốn lượn dưới chân núi Các Mác hùng vĩ. Dòng suối hiền hòa xanh màu ngọc bích tuôn chảy từ đầu nguồn Pác Bó được người dân bản địa gọi là suối Giàng hay Dòng Trừng. Trong những ngày sống và làm việc tại đây, dấu chân Bác đã in khắp chốn. Du khách ấn tượng với hang Cốc Bó, nơi tấm phản gỗ Bác nằm nghỉ còn đó với bếp lửa sưởi ấm hang lạnh hay bàn đá nơi Bác ngồi làm việc, tảng đá Bác ngồi câu cá...Ngoài các điểm di tích ngoài trời, du khách có thể dâng hương tại đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh; tham quan nhà trưng bày để hiểu rõ hơn về phong trào cách mạng của Cao Bằng, cũng như quá trình lãnh đạo cách mạng của Bác sau khi trở về nước thông qua lời thuyết minh của hướng dẫn viên tại Khu di tích.

Trong những năm qua, tỉnh Cao Bằng đã đầu tư, hoàn thành đưa vào sử dụng 6 dự án tại Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Pác Bó với tổng mức đầu tư gần 80 tỷ đồng. Ông Đào Văn Mùi, Giám đốc BQL các di tích quốc gia đặc biệt, tỉnh Cao Bằng, cho biết: “Trong những năm qua, đơn vị đã thực hiện công tác tôn tạo, bảo vệ cảnh quan và các hạng mục công trình được đầu tư đồng bộ. Tập trung vào công tác tôn tạo các điểm di tích gốc đã bị xuống cấp, hao mòn, chúng tôi đã thuê các chuyên gia để phục dựng lại, tạo không gian sống động nhất trong thời kì Bác hồ về nước cũng như giai đoạn Bác sống, hoạt động tại Pác Bó. Các khu vực hỗ trợ như khu vực Nhà trưng bày, Khu đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh, khuôn viên cảnh quan cũng được đầu tư để hướng tới du lịch xanh-sạch- đẹp tại khu di tích Pác Bó.”

Đến với Pác Bó, du khách còn có thể mua sắm sản vật của địa phương tại các gian hàng của người dân bản địa. Các sản vật mang đậm đà hương sắc của miền non nước Cao Bằng như: bánh khảo, khẩu sli, nấm hương, miến dong, măng khô, rau ngót rừng... Những nông sản địa phương không chỉ phục vụ nhu cầu của khách tham quan mà còn cải thiện đời sống vật chất cho bà con nhân dân trong vùng, vừa bảo tồn phát huy du lịch, vừa phát triển kinh tế xã hội cho địa phương. Bà Nông Thị Lành, một người chuyên bán nông sản tại khu di tích, nói:“Bây giờ nếu làm du lịch được thì thu nhập nói chung cũng đỡ hơn nhiều, kinh tế cũng phát triển hơn, cũng đỡ hơn là làm ruộng vì làm ruộng chỉ đủ ăn thôi. Tôi cũng rất mong muốn thời gian tới nếu Khu di tích phát triển, khách du lịch về càng đông thì bà con bán càng được nhiều hàng.”

Trong chiến lược phát triển du lịch của tỉnh Cao Bằng, Khu du lịch Pác Bó được định hướng trở thành Điểm du lịch trọng tâm. Thời gian qua, Ban quản lý di tích cũng phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền vận động hơn 100 hộ dân trong vùng tham gia bảo vệ và phát huy giá trị di tích. Thời gian tới, du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm cũng cần được quan tâm đầu tư hơn để tạo nên điểm nhấn, níu chân du khách đến và ở lại với Pác Bó. Một số chương trình đã và đang được xây dựng như Hướng dẫn nhân dân trong vùng, trồng các cây con, sản phẩm nông sản đặc hữu để phục vụ tại khu di tích; Thành lập các đội văn hóa ở các xóm để giao lưu văn hóa cộng đồng hay Thành lập các cơ sở nhà nghỉ, du lịch “thân thiện”, các nhà văn hóa cộng đồng… Tất cả đều lấy nhân dân địa phương trong vùng làm chủ thể chính…  Ông Trương Thế Vinh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng, cho biết: “Đào tạo người dân phát triển du lịch dựa vào cộng đồng đó là định hướng hết sức quan trọng. Trong thời gian tới Cao Bằng sẽ tập trung đào tạo tại chỗ nguồn nhân lực này, chẳng hạn như kỹ năng lễ tân, phục vụ, đào tạo hướng dẫn viên, thuyết minh viên tại điểm cũng như chế biến món ăn dân tộc để phù hợp với nhiều đối tượng khách, phát triển các đội văn nghệ làng bản… Với mục đích cuối cùng là phát triển du lịch dựa vào cộng đồng nó không chỉ tăng cường cho sinh kế của chính người dân địa phương mà qua đó còn góp phần bảo tồn phát huy giá trị văn hóa bản địa tại địa phương đó.”

Với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ cùng các điểm di tích mang đậm dấu ấn lịch sử, Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó là niềm tự hào của bao thế hệ người dân nơi đây nói riêng và nhân dân cả nước nói chung. Chính quyền và ngành du lịch địa phương đang từng bước triển khai những công việc cụ thể để Pác Bó để trở thành điểm đến phục vụ tốt hơn du khách gần xa./.

 

 

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn