Lâh 10 c’moo bhrợ têng vel bhươl t’mêê, đhr’năng tr’mông tr’meh âng đhanuôr đhị chr’hoong da ding ca coong k’noong k’tiếc Tây Giang, tỉnh Quảng Nam ơy vêy pazêng c’nặt ha dưr liêm. Đhơ cơnh đếêc, bhiệc xay bhrợ bh’rợ nâu dzợ lưm bấc k’đhap zr’năh, lêy vêy pazêng bh’rợ ghit liêm lâh mơ coh pazêng c’nặt bh’rợ t’tun.

Tước nâu kêi, chr’hoong Tây Giang ơy vêy 2/10 chr’val bơơn xay moon nắc bhrợ têng liêm xang vel bhươl t’mêê, zập chr’val nắc bơơn lâh 10 cr’noọ bh’rợ ting k’đươi moon. Đhơ cơnh đếêc, bh’nơơn bhrợ têng vel bhươl t’mêê đhị Tây Giang căh ơy dal lâng căh ơy nhâm mâng. Bấc pr’đợơ bh’rợ dzợ ặt đhị đhr’năng mơ đhiệp. Bh’nơơn bh’rợ âng đhanuôr chr’hoong nâu dzợ ếp t’ping lâng mơ za zưm âng tỉnh Quảng Nam.

T’cooh Trần Văn Ta- Trưởng phòng Nông nghiệp lâng Pa dưr pa xớc vel bhươl chr’hoong Tây Giang đoọng năl, pazêng chr’val căh ơy bhrợ têng xang vel bhươl t’mêê kiêng vêy bấc cr’noọ bh’rợ chô k’rong bhrợ têng ha dợ c’rơ đoọng k’rong bhrợ têng tơợ đâu nắc k’đhap bhlầng. Coh đếêc, đhr’năng nợ âng k’rong bhrợ têng dzợ đanh đươnh. Bhiệc pay đoọng zên bhrợ têng k’zih. Ting cơnh quy định t’mêê, bh’nơơn apêê cr’noọ bh’rợ đăh bhrợ têng vel  bhươl t’mêê bơơn ha dưr dal, bấc cr’noọ bh’rợ pa dzoóc pr’đợơ bhrợ têng. M’jưah lâng đếêc, Ban xay bhrợ  vel bhươl t’mêê cấp chr’val lâng vel căh ơy pa zưm bhrợ têng đh’rưah, dzợ lưm  k’đhap coh bhiệc xay moon đoọng ha đhanuôr… Lâh mơ pr’đợơ lêy bhrợ ha dợ nắc k’đhap đoọng bhrợ cơnh c’lâng p’rang, bh’nậ đác, điện, đong văn hoá vel nắc apêê cr’noọ  bh’rợ lơơng (tiêu chí số 10 đăh bh’nơơn bh’rợ, tiêu chí số 11 đăh pr’loọng đong đha rựt lâng tiêu chí 17 đăh môi trường) bhrợ têng k’zih. Nắc cơnh tiêu chí số 17 đăh môi trường vêy tước 5 rau lêy bhrợ đoọng tệêm ngăn.

T’cooh Ta moon: “Rau k’đhap âng chr’hoong Tây Giang coh xay bhrợ bh’rợ âng k’tiếc k’ruung đăh bhrợ têng   vel bhươl t’mêê xoọc đâu nắc bh’nơơn bh’rợ. Đhanuôr coh đâu bhrợ têng ha rêê đhuôch đơ bhlầng, bơơn hân noo  hay căh nắc lêy tợơ pleng k’tiếc. Coh b’băn, bấc pr’loọng đong đhanuôr dzợ loih lâng j’niêng băn p’loh bh’năn cơnh đếêc, c’rọol căh tệêm ngăn lâng căh ơy k’rong ch’na bh’năn bhrợ vaih bh’nơơn ếp. Đhơ ơy bơơn pa too pa choom cơnh băn bhrợ ha dợ  dzợ bấc ngai đha rựt căh  ơy pân đươi dua coh đhr’năng lalua”.

Tây Giang xoỌc t’bhlầng bhrợ têng bh’rợ âng k’tiếc k’ruung đăh bhrợ têng vel bhươl t’mêê pa xiêr đha rựt đanh mâng pa tệêt lâng bh’rợ bhrợ têng vel bhươl vel t’mêê. T’cooh Bhling Mia-Bí thư, Chủ tịch UBND chr’hoong, Trưởng ban xay moon bhrợ têng vel bhươl t’mêê chr’hoong Tây Giang đoọng năl: “Rau xay moon âng chr’hoong nắc doó đớc lơi chr’val n’đoo ta lơi, doó đớc đha nuôr n’đoo dzoọng coh toor bh’rợ coh đhr’năng bhrợ têng pa dưr vel đong. Ghit nắc, vel đong lêy t’bhlầng bh’rợ t’pâh, xay moon đoọng ha đhanuôr năl ghit bh’rợ, chr’năp âng bh’rợ bhrợ têng vel bhươl t’mêê đoọng năl lêy bhrợ têng. Bhrợ têng liêm choom quy hoạch, ra pặ zr’lụ đhanuôr ặt pa tệêt lâng tệêm ngăn pa dưr bh’rợ tr’nêng ha dưr đanh mâng. R’dợ bhrợ pa dưr apêê zr’lụ đhanuôr ặt kiểu mẫu ting cơnh xa nay “t’viêng, sạch, liêm, tệêm ngăn”, vaih nắc pazêng “vel đong ặt ma mông liêm choom”, nắc đoo c’lâng x’rịa tước âng bhrợ têng vel bhươl t’mêê”.

Chr’hoong Tây Giang moon đớc nắc lêy bhrợ lâng zư nhâm mâng apêê tiêu chí ơy bơơn, oó đớc h’tộ tiêu chí cơnh lâng 2 chr’val ơy choom bhrợ têng liêm xang bh’rợ nắc vel bhươl t’mêê. Lêy bhrợ pa dưr cớ ngành bhrợ têng ha rêê đhuôch ting c’lâng pa dưr dal chr’năp bhrợ têng pa tệêt lâng bhrợ têng vel bhươl t’mêê, t’đui đoọng bhrợ pa dưr apêê pr’đợơ liêm đăh  tơơm za nươu cơnh đảng sâm, ba kich…, tơơm pih vêy coh  vel đong, băn bh’năn. Bhrợ têng liêm  bh’rợ “Zập chr’val muy bh’nơơn bh’rợ”, pa dưr du lịch vel bhươl pa tệêt lâng bhiệc bhrợ têng vel bhươl t’mêê. Bhrợ têng vel bhươl t’mêê nắc đh’rưah lâng bh’rợ zư lêy crâng, zư lêy tệêm ngăn k’noong k’tiếc…/.

Xây dựng nông thôn mới ở Tây Giang

                             Theo Báo Quảng Nam

Hơn 10 năm xây dựng nông thôn mới, tình hình kinh tế - xã hội ở  huyện vùng cao biên giới Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đã có những bước phát triển đáng kể. Tuy nhiên, việc triển khai thực hiện chương trình này hiện còn gặp nhiều khó khăn, rất cần những giải pháp cụ thể, hiệu quả trong chặng đường tiếp theo.

Đến nay, huyện Tây Giang đã có 2/10 xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, bình quân mỗi xã đạt hơn 10 tiêu chí. Riêng Xã A Nông và xã Lăng sau khi đạt chuẩn NTM tiếp tục duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí. Tuy nhiên, chất lượng xây dựng nông thôn mới ở Tây Giang chưa cao và thiếu bền vững. Nhiều tiêu chí đạt chuẩn nhưng mới ở mức chạm ngưỡng. Nhiều xã rớt từ 1 đến 2 tiêu chí. Thu nhập của người dân còn quá thấp so với bình quân chung của tỉnh Quảng Nam . 

Ông Trần Văn Ta - Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Tây Giang cho biết, những xã chưa đạt chuẩn nông thôn mới có nhu cầu đầu tư xây dựng hạ tầng rất lớn, nhưng khả năng huy động nguồn lực tại chỗ lại hạn chế. Trong khi đó, tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản còn kéo dài. Việc giải ngân vốn chậm. Theo quy định mới, chất lượng các tiêu chí về nông thôn mới được nâng lên, nhiều tiêu chí tăng thêm chỉ tiêu. Bên cạnh đó, Ban chỉ đạo nông thôn mới cấp xã và thôn thiếu sự phối hợp đồng bộ, còn lúng túng trong công tác tuyên truyền, chưa tạo được phong trào hưởng ứng mạnh mẽ tham gia xây dựng NTM của người dân… Ngoài các tiêu chí “cứng” khó thực hiện như giao thông, thủy lợi, điện, nhà văn hóa thôn thì các tiêu chí “mềm” (tiêu chí số 10 về thu nhập, tiêu chí số 11 về tỷ lệ hộ nghèo và tiêu chí số 17 về môi trường) thực hiện chậm. Đơn cử như tiêu chí số 17 về môi trường có đến 5 chỉ tiêu phải đảm bảo.

“Cái khó của huyện Tây Giang trong triển khai thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới hiện nay là thu nhập. Bà con ở đây chủ yếu làm nông nghiệp, được mùa hay mất mùa đều phụ thuộc vào thiên nhiên. Trong chăn nuôi, nhiều hộ còn quen với tập quán thả rông gia súc, gia cầm, chuồng trại chưa đảm bảo và thiếu đầu tư thức ăn dẫn đến hiệu quả thấp. Dù đã được tập huấn, chuyển giao kỹ thuật trong sản xuất nhưng một bộ phận người nghèo chưa mạnh dạn áp dụng vào thực tế” - ông Ta nói.

Tây Giang đang đẩy mạnh thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới. Ông Bhling Mia – Bí thư, Chủ tịch UBND huyện, Trưởng ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới huyện Tây Giang cho biết: “Quan điểm chỉ đạo của huyện là không để xã nào bị bỏ lại phía sau, không để người dân nào bị đứng bên lề trong tiến trình phát triển. Cụ thể, địa phương sẽ đẩy mạnh công tác vận động, tuyên truyền để người dân hiểu được mục đích, ý nghĩa của xây dựng NTM để tự giác thực hiện. Làm tốt việc quy hoạch, sắp xếp, bố trí dân cư gắn với ổn định phát triển sản xuất bền vững. Từng bước xây dựng các khu dân cư NTM kiểu mẫu theo phương châm “xanh, sạch, đẹp, an toàn”, trở thành những “làng quê đáng sống”, đó mới là đích đến của NTM”.

Huyện Tây Giang đặt mục tiêu giữ vững các tiêu chí đã đạt, không để “rớt” tiêu chí đối với 2 xã đã đạt chuẩn NTM. Tiếp tục cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị sản xuất gắn với xây dựng NTM, ưu tiên phát triển các thế mạnh về cây dược liệu như đẳng sâm, ba kích..., cây cam bản địa, chăn nuôi đại gia súc, gia cầm. Thực hiện tốt Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm”, phát triển du lịch cộng đồng gắn với xây dựng nông thôn mới. Xây dựng NTM phải đi đôi với công tác bảo vệ rừng, bảo vệ an ninh biên giới... 

Ông Bhling Mia mong muốn, Trung ương, tỉnh tiếp tục có các chính sách thu hút để phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực ngành y tế, giáo dục; tăng cường hỗ trợ nguồn vốn để đầu tư, sửa chữa, nâng cấp cơ sở hạ tầng và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Đặc biệt Nhà nước quan tâm hỗ trợ các chế độ an sinh xã hội cho đồng bào dân tộc thiểu số ở các xã đã đạt chuẩn nông thôn mới thuộc khu vực 1 miền núi tại Quyết định 582 của Thủ tướng Chính phủ, để các xã này có điều kiện duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí NTM được bền vững.../.

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn