Chr’val k’noong k’tiếc A Xan nắc vel đong pa bhlầng k’dhap zr’năh âng chr’hoong da ding ca coong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam vêy 630 pr’loọng, đhanuôr Cơ Tu ặt ma mông đơ bhlầng. Tợơ lâh đhí a muốt, đác tuh ta luôn chô, pr’ặt tr’mông âng đhanuôr chr’val k’noong k’tiếc doó bool zr’năh mơ đâu.

Bơr tuần nâu, t’cooh Phạm Văn Trí, ặt đhị chr’val A Xan nắc pay đươi can nhựa dzệêt đác tợơ da ding chô đươi tu giếng pếch âng pr’loọng đong lâh lụ g’lấp, căh choom đươi dzợ. Tu đác k’ruung cung lâh nha nhự nắc t’cooh Trí lâng bấc đhanuôr lơơng coh chr’val A Xan năc lướt dzung lâh 3 cây số đấc ooy ca coong guy đác chô đươi. Ting cơnh t’cooh Trí, xoọc đâu, pazêng đác tợơ tâm k’ruung căh vêy bấc nắc đhanuôr tr’pác, tr’đoọng ting t’dzoọt đác đươi: “Boo tuh t’mêê đâu bhrợ hư lưch n’coo đác bhrợ pazêng đhanuôr ặt ma mông coh đâu căh vêy đác ch’ngaach đươi dua. Đhanuôr tự chếêc bơơn ta canh đác tợơ crâng chô đươi. Bấc ngai nắc câl n’coo, moọt ooy crâng ch’hooi đác chô đươi.”

Tợơ lâh đhí a muốt số 9, bấc cr’nọo bh’rợ đác ch’ngaach đhị 3 chr’val zr’lụ k’noong k’tiếc Phước Thành, Phước Kim lâng Phước Lộc, chr’hoong Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam loong đh’rưah lâng đác tuh hooi hor, bhiệc pa liêm đoọng vêy đác ha đhanuôr đươi dua lưm bấc k’đhap zr’năh. K’nặ 3000 cha nắc acoon coh Giẻ Triêng đhị 2 chr’val Phước Thành lâng Phước Lộc căh vêy đác ch’ngaach đoọng đươi dua. Đhanuôr truih da ding chếêc bơơn đác tộm đoọng họom rao, jưah nghía lêy da ding hr’lang.

T’cooh Nguyễn Văn Thanh, Trưởng phòng Nông nghiệp lâng Pa dưr pa xớc vel bhươl chr’hoong Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, xoọc dzợ boo ta luôn nắc bhiệc pa liêm n’coo đác lưm zr’năh k’đhap pa  bhlầng. Chr’hoong ơy câl lâh 30 r’bhầu mét n’coo đác pa hooi chô zooi đoọng ha đhanuôr 3 chr’val ch’ngai bha dăh đươi  dua, đhị chr’chăl xoọc đương pa liêm lâng bhrợ t’mêê apêê cr’noọ bh’rợ đác sạch lơơng: “C’lâng bh’rợ âng Phòng Nông nghiệp chr’hoong nắc bhrợ pa dưr cớ apêê cr’nọo bh’rợ bh’nậ đác đăh đác đươi dua. Tợơ boo tuh lâng tệêm ngăn phòng nắc lướt lêy cha mệêt, pa liêm pa crêê. N’đoo lâh u hư nắc k’rong bhrợ têng t’mêê lâng ra pặ ting zr’lụ đhanuôr ặt.”

Tợơ lâh apêê g’luh boo đhí tuh bhlong t’mêê đau, cr’noọ bh’rợ đác ch’ngaach coh vel đong apêê chr’hoong da ding ca coong, tỉnh Quảng Nam lưch hư zơch ngân pa bhlầng. Pazêng apêê n’coo đác hooi chô ooy apêê vel nắc lưch ha vooh. T’cooh Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam đoọng năl, lalăm tỉnh nắc k’đươi moon Ngành Y tế zup zooi vel đong chr’hoong da ding ca coong pa  liêm giếng đác, tợơ apêê cr’noọ bh’rợ đớc đác nắc k’rong đoọng ha đhanuôr đươi dua đoọng tệêm ngăn: “A zi cung nắc ơy k’đươi moon apêê vel đong cung cơnh ngành xây dựng nắc pa liêm pa mâng, pa hooi đác đươi đoọng ha đhanuôr. Pa bhlầng nắc lâng apêê chr’hoong da ding ca coong, a zi ơy k’đươi moon apêê vel đong đơơng n’coo đác đoọng ha đhanuôr, bhrợ têng pr’hân,. Rau bơr nắc đơơnảcc’độ đác ga mắc đoọng ha đhanuôr đớc đấc boo. Đh’rưah, a zi lêy cha mệêt lâng k’đươi  moon apêê đơn vị bhrợ têng cớ pazêng c’lâng đác ch’ngaach đoọng ha đhanuôr da ding ca coong.”/.

Quảng Nam: Người dân vùng núi cao đối mặt với

 thiếu nước sinh hoạt sau lũ

PV Phương Cúc/VOV miền Trung

Tại các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam, người dân đang dần ổn định  cuộc sống sau vài ngày nắng ráo thì nay lại chịu cảnh thiếu nước sinh hoạt. Nguyên nhân là hệ thống nước sạch bị cuốn trôi, sạt lở vùi lấp hư hỏng.

Xã biên giới A Xan là địa phương đặc biệt khó khăn của huyện miền núi Tây Giang, tỉnh Quảng Nam có 630 hộ, chủ yếu là đồng bào dân tộc Cơ Tu. Sau bão, lũ liên tiếp, chưa bao giờ đời sống của đồng bào xã biên giới này lại khó khăn như bây giờ.

Hai tuần nay, ông Phạm Văn Trí, ở xã A Xan phải dùng can nhựa đi lấy nước từ trên núi về sinh hoạt vì giếng đào của gia đình bùn đất ngập ngụa, không thể sử dụng được nữa. Nguồn nước ở sông suối cũng bị ô nhiễm nên ông Trí cùng nhiều người dân ở xã A Xan phải đi bộ hơn 3 cây số lên núi cõng nước về dùng tạm. Theo ông Trí, hiện nay, những mạch nước chảy ra từ khe đá, vết nứt không nhiều nên bà con san sẻ cho nhau từng giọt nước:“Mưa lụt vừa tan thì đường ống nước cũng bể hết, vỡ đập ống khiến cho toàn bộ dân ở đây không có nước sinh hoạt. Người dân tự mày mò kiếm từng thùng, xô nước ở rừng về dùng. Nhiều người phải mua đường ống khác trèo lên đỉnh núi, đỉnh đèo kéo nước về dùng.”
Sau bão số 9, hàng loạt công trình nước sạch tại xã 3 xã vùng cao Phước Thành, Phước Kim và Phước Lộc, huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam trôi theo lũ dữ, việc khắc phục nguồn nước sinh hoạt cho người dân gặp nhiều khó khăn. Gần 3.000 người dân tộc Giẻ Triêng tại 2 xã Phước Thành và Phước Lộc thiếu nước sạch sinh hoạt. Bà con vừa men theo núi để tắm, giặt vừa canh chừng núi lở. Ông Nguyễn Văn Thanh, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam cho biết, hiện vẫn liên tục có mưa nên việc khắc phục đường ống dẫn nước sinh hoạt cho bà con gặp nhiều khó khăn. Huyện đã mua hơn 30 ngàn mét ống dẫn nước hỗ trợ cho người dân 3 xã vùng cao trong khi chờ đợi khắc phục và xây mới các công trình nước sạch:“Kế hoạch của Phòng Nông nghiệp huyện là phải xây dựng lại công trình thuỷ lợi tập trung về nguồn nước sinh hoạt. Qua mưa lũ và ổn định phòng sẽ đi khảo sát lại cái nào khắc phục thì sử dụng nguồn khắc phục sau bão, lũ. Cái nào hư hỏng hoàn thì phải tập trung xây dựng và phải bố trí theo khu dân cư mới.”

Sau các trận bão, lũ vừa qua, các công trình nước sinh hoạt trên địa bàn huyện miền núi, tỉnh Quảng Nam bị hư hỏng nặng nề. Hầu hết, các đoạn ống dẫn nước cố định về các thôn, bản bị phá vỡ. Ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho biết, trước mắt tỉnh chỉ đạo ngành Y tế hỗ trợ địa phương huyện miền núi khử trùng nước giếng bị ô nhiễm, từ các công trình chứa nước tập trung để người dân có nước hợp vệ sinh sử dụng:“Chúng tôi cũng đã chỉ đạo các địa phương cũng như ngành xây dựng về khắc phục, sửa chữa cung cấp nước sinh hoạt cho người dân, đặc biệt đối với những huyện vùng núi. Chúng tôi chỉ đạo các địa phương cấp ống nước cho dân, làm sao khẩn trương sửa chữa đường ống, thứ hai là cung cấp bồn chứa nước cho người dân để hứng nước mưa. Đồng thời, chúng tôi khảo sát và chỉ đạo các đơn vị thi công lại những đường nước sạch cho người dân miền núi./.”

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn