Ch’ngai tơợ zr’lụ m’pâng thị xã Sa Pa k’dâng 10km, c’lâng lướt mọt ooy cr’noon Tả Van năc c’lâng k’tiêc k’tứi, coh toor ruộng chuôr xoọc tươc ooy cr’chăl đọm rơợc, đh’hi đha hum âng ha roo. Tươc ooy m’pâng cr’noon Tả Van, ta mooi c’jệ lêy pazêng đhr’nong đong năc lứch z’đâr lâng gạch, g’roong a ngoon a xông, đhr’nong đong xa pợ lâng n’loong ting cơnh đong xang ty đanh âng manuyh Mông xrặ n’juông chữ Lá Dao spa. Nâu đoo năc muy coh pazêng quán cà phê, homestay la liêm pa bhlâng coh Sa Pa.

Đhị tang ga măc năc zr’lụ đoọng ha quán cà phê vêy ta bhrợ têng bhưah pa bhlâng. Tợt đhị ooy, ta mooi công choom lêy prang ruộng chuôr rơợc riịc, đợ đh’lúc xoọc păr coh cr’loọng pleng t’viêng t’băh.

Ting cơnh p’rá âng đhanuôr Mông, Tả Van dzợ n’năl cơnh lơơng năc tang ga măc hoọng za nươr ooy da ding Hoàng Liên Sơn, n’đăh mặt năc ta huung Mường Hoa lâng đợ ruộng chuôr prang da ding k’coong. Ộm tách cà phê, ha nghêệt đhí đha hum âng ha ngoo, t’cooh Ahmed Bin Al- Nahyan, manuyh Ả rập Xê út, xay moon nâu đoo năc g’luh tr’nơơp ađoo tươc ooy Sa Pa lâng đhơ đhơ cơnh năc ađoo văl cớ ooy đâu coh ha y chroo: “Acu ơy lêy bâc video cruung đác liêm pr’hay coh Sa Pa, tu cơnh đêêc năc acu tươc ooy đâu. Lâng la lua bhlâng, coh đâu năc crêê cơnh lâng cr’noọ rơơm kiêng âng zi. Pleng k’tiêc liêm pr’hay. Ăt đhêy coh quán cà phê, acu pa bhlâng kiêng cruung đác ooy đâu. Đhanuôr coh đâu công liêm crêê. Acu ta đang điện ooy pr’zơc âng cu k’dua ađoo ting lươt ooy đâu đoỌng la lêy.”

T’cooh Ahmed Bin Al-Nahyan xay truih, ađoo ơy lướt dzung coh prang cr’noon, lêy râu liêm pr’hay âng bhươl cr’noon manuyha coon coh. Coh đâu, ađoo căh muy bơơn n’năl râu liêm pr’hay âng đhanuôr Dao, Giáy ting n’năc năc dzợ bơơn cha đợ chr’na đha năh truyền thống a yêm coh zr’lụ k’tiêc n’nâu. Amoó Vũ Thị Hồng Tuyến, k’đhơợng lêy homestay Lá Dao Spa & Coffee, xay moon, ta mooi ta luôn tươc ooy cơ sở âng amoó tu cruung đác coh đâu la liêm pr’hay, vêy tọm đác, ruộng chuôr, vêy bhươl cr’noon lâng văn hoá âng bâc đhanuôr acoon coh. Chr’năp bhlâng, bh’rợ họm axậ zơ nươu âng manuyh Dao coh đâu năc chr’năp pr’hay pa bhlâng. Đác họm n’nâu vêy ta pazum đh’rưah lâng lâh 10 râu zơ nươu coh crâng k’coong, bêl trọm coh bồn đác mơ 15 phút, pazêng râu nhưh nhêện, k’bao âng a chăc azân bil lứch: “Axậ zơ nươu năc đhanuôr Dao lướt pay coh crâng k’coong. Azi lứch đươi axậ t’mêê đoọng zêệ họm. Coh t’ngay x’rịa tuần, cơ sở đươi k’dâng tơợ 50 tươc 60 kg, x’rịa tuần tươc lâh muy tạ. Pr’đươi âng pazêng râu zơ nươu n’nâu năc pa xiêr râu nhưh nhêện, k’ăy n’hang, t’bil độc coh a chăc a zân, liêm choom bhlâng đoọng ha pân đil t’mêê n’niên k’coon. Cơ sở vêy 20 bồn họm, 2 bể đác k’joọc đác zơ nươu puyh. 4 bulgalow vêy ta bhrợ têng cơnh bh’rợ ty đanh lâng tơợ cr’đe, coh phòng vêy zập pazêng râu pr’đươi bhrợ ch’ngaách bơr cơnh.”

Amoó Lưu Thị Lý,muy cha năc manuyh k’đơơng ta mooi đhị vel đong, buôn đơơng pazêng tour du lịch coh zr’lụ Sa Pa, xay moon c’bhuh âng amoó t’mêê lươt la lêy trekking Ý Linh Hồ, zr’lụ lươt la lêy công đơp nhưh lâng azi tươc ooy Tả Van đhêy ăt, N’jưah ọm muy cốc trà quế đha hum yêm, amoó moon nâu đoo năc zr’lụ liêm choom bhlâng đoọng pa chô c’rơ xang đợ t’ngay lươt la lêy nhưh nhêện: “Acu n’năl lâng kiêng pa bhlâng quán Lá Dao, tu tr’nơớp, ta mooi tươc ooy đâu bơơn lêy, đươi dịch họm, xông hơi, massage. Chr’năp bhlâng coh đâu dzợ bơơn lêy cruung đác la liêm pr’hay pa bhlâng. Râu bơr cậ,a cu công k’đơơng ta mooi lươt lêy bh’rợ homestay, coh dịch vụ âng đong Lá Dao, vêy zập pazêng râu đoọng ta mooi kiêng đươi dua, chêêc lêy n’năl.”

T’cooh Đinh Hồng Quang, k’đhơợng lêy manuyh pa bhrợ, xay moon lâh 30 cha năc manuyh pa bhrợ coh đâu năc lứch đhanuôr coh đâu, apêê đoo năc manuyh xay moon pazêng râu chr’năp pr’hay văn hoá âng đhanuôr đay lâng ta mooi: “Tơợ pazêng xa nay prá xay bhui har, apêê manuyh pa bhrợ năc đhanuôr coh đâu xay truih ooy văn hoá âng manuyh Dao, manuyh Giáy. Tơợ đâu, ta mooi bơơn n’năl p’xoọng j’niêng cr’bưn âng manuyh Dao lâng manuyh Giáy.”

Ăt la lay lâng râu k’uôih k’tung âng phố thị, râu chr’năp pr’hay coh Tả Van năc đợ ruộng chuôr coh da ding k’coong, đợ g’dzooc oih coh ha bu dưr păr tơợ đong za nêệ xa pợ lâng n’loong hơ nghêê, râu ta đha hum âng ha roo t’mêê đh’rưah păr coh đhí đh’hi đhị cruung đác ga măc bhưah. Bơơn ăt lâng râu liêm pr’hay têêm ngăn dưr vaih coh a chăc a zân âng acoon manuyh. La lua crêê bêl Sa Pa vêy ta đơc năc: Lướt k’ha riêng chu năc công doọ căh ng’kiêng lươt dzợ- lươt k’bhan chu công lêy liêm pr’hay./.

 

Tả Van thơ mộng và yên bình

                           PV Lan Phương

Bản Tả Van thuộc thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai nằm dưới thung lũng Mường Hoa, bao bọc là dãy núi Hoàng Liên Sơn. Tả Van được nhiều khách du lịch cả trong nước và nước ngoài yêu mến vì khung cảnh nên thơ, gần gũi với thiên nhiên. Tháng 9 lại là thời điểm tuyệt vời nhất để ngắm lúa vàng ở đây.

Cách trung tâm thị xã Sa Pa khoảng 10 km, lối vào bản Tả Van là con đường đất nhỏ hẹp, nằm bên ruộng bậc thang đang vào thời kỳ chín rộ, hương lúa thơm ngào ngạt. Đến giữa bản Tả Van, du khách bất ngờ nhìn thấy một khuôn viên bao quanh là bức tường gạch, hàng dây gai, ngôi nhà lợp gỗ theo kiến trúc nhà truyền thống người Mông ghi chữ Lá Dao spa. Đây là một trong những quán cà phê, homestay ấn tượng ở Sa Pa.

Cả một khoảnh sân rộng là không gian dành cho quán cà phê được thiết kế theo không gian mở. Ngồi bất cứ đâu, du khách cũng có thể ngắm nhìn thỏa thuê các thửa ruộng bậc thang vàng óng như mật, những áng mây trắng trôi bồng bềnh trên nền trời xanh trong.

Theo tiếng dân tộc Mông, Tả Van có nghĩa là vòng cung lớn, lưng dựa vào dãy núi Hoàng Liên Sơn, phía trước là thung lũng Mường Hoa với những ruộng bậc thang trải rộng khắp các sườn đồi. Nhấp một tách cà phê, hít hà mùi gió thơm ăm ắp hương lúa đồng, ông Ahmed Bin Al- Nahyan, người Ả rập Xê út, cho biết đây là lần đầu tiên ông đến Sa Pa và chắc chắn ông sẽ còn quay lại nhiều lần nữa: “Tôi đã xem nhiều video về cảnh đẹp ở Sa Pa nên chúng tôi quyết định đến đây. Và đúng thật, ở đây đã đáp ứng những điều chúng tôi mong đợi. Thời tiết tốt. Ngồi ở quán cà phê thư giãn, tôi rất thích nơi này. Người dân ở đây cũng vô cùng thân thiện. Tôi sẽ điện cho bạn tôi và rủ bạn đến đây khám phá”.

Ông Ahmed Bin Al-Nahyan kể, ông đã đi bộ quanh ngôi làng, tận hưởng vẻ đẹp tự nhiên của bản làng người dân tộc. Ở đây, ông không chỉ được biết đến nét văn hóa độc đáo của người dân tộc Dao, Giáy mà còn được thưởng thức các món ăn truyền thống ngon miệng tại vùng đất này. Chị Vũ Thị Hồng Tuyến, phụ trách quản lý homestay Lá Dao Spa & Coffee, cho biết, du khách thường xuyên ghé thăm cơ sở của chị vì cảnh quan thiên nhiên đẹp, có suối, có ruộng bậc thang, có làng bản với những nét văn hóa của nhiều dân tộc hòa quyện. Đặc biệt, dịch vụ tắm lá thuốc người Dao ở đây khá độc đáo. Loại nước tắm này được kết hợp từ hơn 10 loại thảo dược thiên nhiên, khi ngâm vào bồn nước 15 phút, mọi mệt mỏi, căng thẳng dần tan biến: “Lá thuốc do người đồng bào người Dao đi hái ở trên rừng về. Chúng tôi đều sử dụng lá tươi để đun nước tắm. Ngày trong tuần, cơ sở sử dụng khoảng 50 đến 60 kg, cuối tuần  là hơn một tạ. Công dụng của các bài thuốc này là làm giảm căng thẳng, mệt mỏi, đau nhức xương khớp, thải độc, rất tốt cho phụ nữ sau sinh. Cơ sở có 20 bồn tắm, 2 bể sục có thể sục cả nước thuốc nóng. 4 bulgalow mang phong cách truyền thống với vật liệu làm từ tranh tre, bên trong phòng có đầy đủ các trang thiết bị điều hòa hai chiều, khép kín”.

Chị Lưu Thị Lý, một hướng dẫn viên địa phương, chuyên dẫn các tour du lịch ở khu vực Sa Pa, cho biết đoàn của chị vừa trải nghiệm trekking Ý Linh Hồ, một cung đường khá mệt và đoàn dừng lại ở Tả Van để nghỉ ngơi. Vừa nhâm nhi cốc trà quế thơm lừng, chị nói đây thực sự là nơi lý tưởng để lấy lại sức sau cả ngày khám phá:“Tôi biết và thích quán Lá Dao vì thứ nhất, khách vào đây được trải nghiệm dịch vụ tắm, xông hơi, massage. Đặc biệt ở đây ngắm cảnh rất đẹp. Thứ hai, tôi cũng đã dẫn cho khách tham quan mô hình homestay, trong dịch vụ của nhà Lá Dao, có đầy đủ tất cả những gì cần cho khách khám phá”.

Ông Đinh Hồng Quang, phụ trách hành chính nhân sự, cho biết hơn 30 nhân viên ở đây đa số đều là người bản địa, họ là những người trực tiếp quảng bá bản sắc văn hóa của dân tộc mình đến với du khách:“Qua những câu chuyện cởi mở, các nhân viên bản địa giới thiệu về đặc trưng văn hóa của người Dao, người Giáy. Thông qua đây, du khách hiểu thêm về các phong tục tập quán của người Dao và người Giáy”.

Cách biệt với sự ồn ào, náo nhiệt của phố thị, đặc sản ở Tả Van là những ruộng bậc thang quanh co uốn khúc, những dải khói lam chiều lãng đãng bay lên từ mái bếp lợp gỗ pơ mu, hương lúa mới thơm nồng quyện trong gió, lan tỏa trong không gian. Một cảm giác thơ mộng và tĩnh lặng, yên bình lan tỏa trong tâm hồn. Quả đúng khi Sa Pa được mệnh danh là nơi "Đi trăm lần không chán - Đi vạn lần vẫn mê"./.

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn