Choom moon, tơợ bêl lướt moót bhrợ têng tước đâu, Ban k’đhơợng zư vel bhươl văn hoá lâng du lịch zâp acoon cóh Việt Nam nắc ơy vêy bấc râu tr’xăl ooy đắh bh’rợ bhrợ têng, âng đơơng dịch vụ... Bhiệc âng đơơng đhanuôr zâp acoon cóh, zâp pr’đươi bh’rợ văn hoá tơợ bấc vel bhươl ch’ngai cơnh Hà Giang, Gia Lai, Sóc Trăng... đắh ắt chi ớh ta luôn ơy bhrợ pa dưr liêm choom, chr’nắp bấc ooy zâp bh’rợ đhị vel bhươl nâu.

 

 Đợ zr’lụ bhrợ têng chóh pô tam giác mạch, pô dã quỳ, cắh cậ đợc p’cắh đợ bh’nơơn pr’đươi thủ công mỹ nghệ cóh zâp vel bhươl bh’rợ tr’nêng ty chr’nắp, cung chrooi pa xoọng bhrợ liêm crêê cơnh cr’noọ pấh lêy, chi ớh, c’câl âng ta mooi. Zâp c’xêê, Ban k’đhơợng zư vel bhươl âng đơơng pa zêng bh’rợ bhrợ pa dưr bấc bhiệc bhan ty chr’nắp âng zâp acoon cóh, đoọng zư lêy, pa dưr lâng bhrợ têng zâp c’cir văn hoá, t’bhlâng pa dưr đoàn kết, râu năl liêm ghít đh’rứah âng zâp acoon cóh.

Hân đhơ cơnh đêếc, zâp dịch vụ, bh’nơơn pr’đươi du lịch âng vel văn hóa dzợ bấc râu cắh liêm choom. nâu đoo nắc pr’đơợ bhrợ têng đhị ắt bếch bêl hi dưm dzợ cắh liêm zâp. p’căn Nguyễn Thị Kim Anh-mưy manứih Việt hêê ắt mamung cóh k’tiếc k’ruung Anh, zêng lêy c’moo n’đoo cung đh’rứah lâng pr’loọng đông chô ooy k’tiếc k’ruung đhêy chi ớh, xang mưy r’dưm ắt bếch đhị vel bhươl nâu xay moon: “Vel bhươl văn hoá zâp acoon cóh Việt Nam, zâp c’moo acu zêng lướt vốch đhị đâu, tơợ bêl t’mêê bhrợ pa dưr vel bhươl nâu, acu nắc ơy chô. Zâp bêl chô acu lêy dzợ vêy 2, 3 râu cắh liêm choom. cơnh azi chô ooy đâu, đông homestay cắh liêm zâp pr’đươi pr’dua, đác ôộm, điện thoại, internet, khăn đươi, nắc đoo râu buôn đươi dua. Bấc râu ta bhứch cơnh đêếc nắc hâu choom ta mooi đắh k’tiếc k’ruung lơơng pấh lêy ặt.”

Tr’cơnh cr’noọ lâng p’căn Nguyễn Thị Kim Anh, t’oóh Nguyễn Đức Khoa, Giảng viên trường Cao Đẳng Đại Việt, mưy ooy đợ đhị pa choom nắc bơơn Tổng cục Du lịch pazao đoọng bh’rợ bhrợ têng thi lâng đoọng chứng chỉ k’đhơợng zư du lịch, cung cơnh bh’rợ moon pa choom, k’đươi moon vel văn hoá đấh bhrợ pa liêm lâng đợ râu cắh liêm choom đắh bh’rợ đhêy ặt. Nắc lêy pa choom đoọng ha đhanuôr zâp acoon cóh đhị vel bhươl nâu năl cơnh đương hơnh déh ta mooi, bhrợ đoọng ha ta mooi đhêy ắt bêl hi dưm đhị zr’lụ đâu. Cr’chăl nâu, t’coóh Khoa nắc dzợ moon pa xoọng 2, 3 râu cắh liêm choom đắh bhiệc prá xay k’âng k’đơơng cr’liêng xa nay đoọng ha ta mooi xoợng năl: “Bêl ahay, acu cung ơy pa choom đắh bhiệc prá xay đoọng ha ta mooi xơợng cóh vel văn hoá nâu. Hân đhơ cơnh đêếc, ooy cr’chăl hanua acu xơợng đợ bài prá xay cắh liêm choom. vel văn hoá nắc lêy bhrợ pa dưr pa liêm cớ lâng pa dưr dal bh’rợ âng manứih lướt prá xay ha ta mooi xơợng lâng moon pa choom apêê k’âng k’đơơng. Zâp đhị lướt lêy chi ớh nắc vêy zâp tài liệu đợc p’cắh đoọng ta mooi choom lêy năl cr’liêng xa nay đợ bh’nơơn pr’đươi âng hêê crêê tước văn hoá acoon manứih, tước cr’liêng xa nay. Cr’liêng xa nay m’bứi bhlâng nắc bhrợ pa xiêr râu chr’nắp liêm. đh’rứah lâng nắc, ahêê nắc ra văng đợc zâp xe điện lâng váih loa k’tứi lâng 2, 3 bộ phận lêy ghi âm đoọng lái xe lướt tước ha đhị nắc đhị đhị đêếc đoọng liêm choom.”

 Trịnh Ngọc Chung-Phó trưởng Ban k’đhơợng zư vel văn hoá lâng du lịch zâp acoon coh Việt Nam đoọng năl râu tu âng đợ râu cắh liêm choom t’mêê xay moon têh nắc tu bh’rợ âng vel bhươl nâu căh liêm glặp, manưih pa bhrợ dzợ m’bứi. Cơnh zâp zr’lụ vel bhươl acoon cóh nắc mưy ooy 12 đơn vị trực thuộc Ban k’đhơợng zư vel văn hoá xoọc bhrợ têng cơnh mưy đơn vị bh’rợ liêm choom. cán bộ, công nhân viên cóh đâu nắc bhrợ bhiệc ting giờ hành chính: “Bhiệc nâu nắc cắh choom lêy đươi lâng mưy đơn vị bhrợ du lịch. Azi nắc ơy xơợng bấc râu xay moon âng zâp đơn vị âng đơơng ta mooi tước ooy đâu. Hâu tu apêê choom p’têết pazưm mưy tour xang nặc đhâng apêê chô cóh vel đông văn hoá nâu, hân đhơ cơnh đêếc, tước đhâng nắc đhi noo cóh đâu zêng đhêy, ha dợ crêê cơnh luật pa bhrợ nắc đhi noo lêy bơơn đhêy đhâng. Nắc azi k’noọ lêy k’noọ tước đâu bhrợ pa liêm cớ. Lâng lêy ta lấh p’loọng đương hơnh déh ta mooi tơợ 7 giờ ra diu tước 9  giờ hi dưm. Mưy bêl ooy cắh vêy ta mooi nắc đơn vị nâu vêy choom đhêy.”

Cung ting cơnh t’coóh Chung, ban k’đhơợng zư vel bhươl nâu nắc t’bhlâng bhrợ têng bấc bh’rợ pr’hay chr’nắp lấh mơ, ta luôn lấh mơ, âng đơơng lâng bhrợ pa liêm zâp dịch vụ t’mêê đoọng liêm crêê cơnh cr’noọ cr’niêng âng ta mooi: “Đắh c’lâng bh’rợ âng zi cr’chăl nâu a’tốh, vêy 2 râu bhiệc azi pazưm k’đươi bhrợ liêm choom. tr’nơợp nắc bh’rợ dịch vụ, azi nắc vêy đợ dịch vụ đhêy ắt, đhị văn hoá ch’na đh’nắh, lêy chi ớh. Azi lêy chô tước zâp apêê t’ngay văn hoá đhị zâp vel bhươl cóh Hà Nội. Azi cung t’đang moon k’rong bhrợ zâp bh’rợ đhêy ặt. Ghít lấh mơ nắc cóh đâu cắh ơy váih dịch vụ liêm choom. azi nắc lêy cha mêết bhrợ pa dưr zâp zr’lụ đhêy ặt sinh thái, liêm pr’hay cắh cậ homestay. Râu 2 nắc azi bhrợ pa dưr k’rơ bh’rợ xay moon, p’cắh lâng p’têết pazưm lâng zâp đơn vị lữ hành./.”

Để Làng văn hóa phát huy tốt hơn vai trò

Ngôi nhà chung của 54 dân tộc

                   PV Hoàng Minh

Phải nói rằng, từ khi đi vào hoạt động đến nay, Ban quản lý Làng văn hóa và du lịch các dân tộc Việt Nam đã có nhiều sự thay đổi trong hình thức hoạt động, cung cấp dịch vụ. Việc đưa đồng bào các dân tộc thiểu số, các chủ thể văn hóa từ nhiều địa phương xa xôi như Hà Giang, Gia Lai, Sóc Trăng…v…v. về sinh hoạt thường xuyên đã tạo ra sức sống và sự đa dạng trong các hoạt động tại Làng. Những khu vực quy hoạch trồng hoa tam giác mạch, hoa dã quỳ, hoặc trưng bày sản phẩm thủ công mỹ nghệ ở các làng nghề truyền thống, cũng góp phần thỏa mãn nhu cầu tham quan, vui chơi, mua sắm của du khách. Hàng tháng, Ban quản lý làng đưa ra chuỗi hoạt động chủ đề, tái hiện nhiều lễ hội dân gian của các dân tộc, nhằm gìn giữ, phát huy và khai thác các di sản văn hóa, tăng cường tình đoàn kết, sự hiểu biết lẫn nhau giữa các dân tộc.

Tuy nhiên, các dịch vụ, sản phẩm du lịch của Làng Văn hóa vẫn còn nhiều hạn chế. Đặc biệt là cơ sở hạ tầng phục vụ lưu trú qua đêm vẫn còn khá yếu với số lượng ít ỏi. Bà Nguyễn Thị Kim An - một Việt kiều đang sinh sống tại Anh, hầu như năm nào cũng cùng gia đình về nước nghỉ đông, sau một đêm lưu trú tại Làng, nhận xét: Làng Văn hóa các dân tộc VN, hàng năm tôi đều đi qua đây, từ hồi đầu mới khai trương làng, tôi đã về rồi. Tất cả những lần trước tôi chưa ngủ ở đây bao giờ. Nhưng qua 1 đêm qua thì tôi cũng nhìn thấy một số nhược điểm.Cơ sở hạ tầng, ví dụ chúng tôi đến đây, nhà homestay ít nhất người ta phải có tiện nghi, nước uống, điện thoại, internet, khăn dùng, đấy là cái tối thiểu nhất. Không có. Đấy là Việt Nam mình còn chưa có, làm sao khách nước ngoài đến ở được.”

Đồng quan điểm với bà Nguyễn Thị Kim Anh, ông Nguyễn Đức Khoa, Giảng viên trường Cao Đẳng Đại Việt, một trong những cơ sở đào tạo đã được Tổng Cục Du Lịch trao nhiệm vụ tổ chức thi và cấp chứng chỉ quản lý du lịch, cùng như nghiệp vụ hướng dẫn kiến nghị: làng Văn hóa cần sớm khắc phục những hạn chế về dịch vụ lưu trú. Cần đào tạo, tập huấn cho chính bà con các dân tộc tại Làng biết cách đón khách và phục vụ khách nghỉ qua đêm tại các không gian cộng đồng. Bên cạnh đó, ông Khoa còn chỉ ra thêm một số hạn chế về thuyết minh, cung cấp thông tin cho du khách: Trước đây, tôi cũng đã từng đào tạo thuyết minh viên cho LVH rồi. Nhưng trong suốt một thời gian, vừa rồi tôi nghe thì những bài thuyết minh đó chưa hệ thống. Làng Văn hóa nên hệ thống lại hệ thống bài thuyết minh và nâng cao nghiệp vụ của thuyết minh viên và hướng dẫn viên tại điểm. Cộng với tại mỗi điểm thăm quan nên có các tài liệu trưng bày sẵn để khách có thể tiếp thu thông tin vì sản phẩm của chúng ta liên quan đến văn hóa tộc người, đến thông tin. Thông tin ít quá thì giá trị giảm đi rất nhiều. Tương tự như vậy, chúng ta nên trang bị cho mỗi xe điện một hệ thống loa nhỏ gắn liền với một bộ phận ghi âm để lái xe đến điểm nào thì ấn vào là tự nó phát ra.”

Ông Trịnh Ngọc Chung - Phó trưởng Ban quản lý Làng văn hóa và du lịch các dân tộc Việt Nam cho biết nguyên nhân chính của những bất cập vừa nêu là do mô hình tổ chức của Làng chưa hợp lý, nhân lực còn mỏng. Đơn cử như Khu các làng dân tộc là một trong 12 đơn vị trực thuộc Ban quản lý Làng Văn hóa đang hoạt động như một đơn vị sự nghiệp có thu. Cán bộ, công nhân viên ở đây chỉ làm việc theo giờ hành chính: Điều đó là không thể chấp nhận được với một đơn vị làm du lịch. Chúng tôi đã nghe rất nhiều phản ảnh của các đơn vị đưa khách đến đây. Tại sao người ta có thể liên kết đi một tour sau đó, trưa người ta về làng văn hóa, nhưng đến trưa thì anh em nghỉ, mà đúng theo luật lao động thì anh em phải được nghỉ trưa. Thì chúng tôi sắp tới là sẽ cơ cấu lại. Và sẽ phải mở cửa đón khách từ 7h sáng đến 21h đêm. Chỉ khi nào không có khách thì đơn vị này mới được dừng. “

Cũng theo ông Chung, Ban Quản lý Làng sẽ tiếp tục mở ra nhiều hoạt động đa dạng hơn, thường xuyên hơn, cung cấp và hoàn thiện các dịch vụ mới để đáp ứng nhu cầu của du khách. “Về định hướng của chúng tôi trong thời gian tới, có 2 vấn đề chúng tôi sẽ tập trung chỉ đạo bằng được. Thứ nhất là công tác dịch vụ, chúng tôi sẽ có những dịch vụ lưu trú, không gian văn hóa ẩm thực, trải nghiệm.Chúng tôi sẽ hướng tới tổ chức các tuần văn hóa tại các địa phương tại Hà Nội.Chúng tôi cũng kêu gọi đầu tư vào các dịch vụ lưu trú. Rõ ràng là chúng ta ở đây chưa có dịch vụ đó hoàn hảo. Chúng tôi sẽ hướng vào các khu nghỉ sinh thái, hiện đại hoặc homestay.Thứ 2 là chúng tôi sẽ đẩy mạnh công tác truyền thông, quảng bá và liên kết với các đơn vị lữ hành.”./.

             

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn