Xooc vêy dâng 1000 cha năc Cơ Tu âng apêê chr’hoong da ding ca coong Nam Giang, Đông Giang lâng Tây Giang, tỉnh Quảng Nam crêê k’đoong coh thành phố Đà Nẵng lâng apeê tỉnh đăn đêêc tu pr’luh cr’ay Covid-19. Bâc t’ngay n’nâu, muy bơr c’bhuh liêm loom lâng apêê pr’zơc coh apêê chr’hoong da ding ca coong âi ma t’đang moon zooi đoọng ha peê học sinh, sinh viên lâng ma nưih pa bhrợ xooc k’đoong coh ve đong Đà Nẵng z’lâh zr’năh k’đhap xooc đâu.

Bâc c’moo đăn đâu, bâc đha đhâm c’mâr Cơ Tu coh apêê chrhoong da ding ca coong tỉnh Quảng Nam âi dưr lươt tơợ vel đong đha rưt đh’răh zr’năh k’đhap âng đay xiêr ooy thành phố chơơc bh;rợ. A noo Alăng Ưu, ăt coh chr’val Ma Cooih, chr’hoong da ding ca coong Đông Giang xiêr bhrợ bảo vệ ha muy công trình Khu đô thị cao cấp Nồi Rang chr’val Duy Hải, chr’hoong Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam âi 2 c’moo đâu. A noo Ưu moon, lương zâp c’xêê âng a noo năc 4,5 ưc đồng, t’piing lâng coh vel đong năc đoo đợ zên z’zăng bâc. N’đhơ cơnh đêêc, đợ zên n’nâu năc đhêêng zâp đoọng ha noo cha, ăt coh đâu, k’rong k’miah bhlâng năc vêy mă k’bơơch đơc  muy bơr ha riêng r’bhâu. K’noọ 1 tuần n’nâu, pr’luh cr’ay Covid-19 dưr vaih cớ, a noo dhd’rưah lâng 5 pr’zơc Cơ Tu n’lơơng căh loon chô ooy đong, bh’rợ cha ăt, ma mông ma meh lum bâc râu zr’năh k’đhap: Azi tơợ chr’val Ma Cooih xiêr ooy đâu bhrợ bảo vệ công trình. Nâu câi pr’luh cr’ay dưr vaih, quán xá zêng pa k’đâp p’loọng lưch, a zi năc muy năl cha mì tôm. Xooc a zi lum zr’năh k’đhap bhlâng n’đăh ch’na dh’năh. Đhâng zêng ăt ja jâng.”

Tơợ chr’val Dang, chr’hoong da ding ca coong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, a noo Bhnươch Bôn ( 26 c’moo) xiêr Đà Nẵng pa bhrợ. Zrnăh k’đhap bhlâng năc vêy bơơn zươc bhrợ phụ hồ. Cơnh lâng zên ta đoọng 300 r’bhâu muy t’ngay, xang bêl cha ộm, zên trọ, a noo công bơơn c’bơơch m’bứi. N’đhơ cơnh đêêc, m’pâng c’moo đâu, cr’đơơng âng pr’luh Covid-19, bh’rợ tr’nêng căh vêy ta luôn bơơn bhrợ lâng 1 tuần n’nâu, xơợng bhrợ CT 16 âng CP, apêê công trình xây dưnhj pa đhêy, a noo căh dzợ vêy bh’rợ tr’nêng, năc đh’rưah lâng công căh dzợ vêy tơợ bơơn zên. A noo Bôn xay moon, năc ăt coh thành phố đhị bêl coh a chăc căh vêy muy đồng, muy xu căh năl cơnh bhrợ têng dzợ. Công pr’đoọng, bâc t’ngay đâu, vêy apêê tươc zooi đoọng, a noo dhd’rưah lâng apêê pr’zơc mr’đoo trọ xơợng k’rêêm loom lâh: “Azi tơợ da ding ca coong xiêr ooy đâu châc pa bhrợ. Pr’ăt tr’mông âi tỵ zr’năh k’đhap, nâu câi năc vêy pr’luh cr’ay bh’nhăn zr’năh k’đhap lâh. Cơnh t’ngay c’xu vêy pa bhrợ năc vêy zên. Nâu câi công trình zêng đhêy, ăt croọl coh đong a zi căh vêy râu cha. Ha dang căh vêy apêê tươc zooi đoọng loon đơơh, cơnh mì tôm, ch’nêêh, cr’liêng a tưch, mắm... a zi nâu zi crool. Chăp hơnh apêê przơc coh thành phố, chăp hơnh apêê liêm loom âi zooi a zi đhị bêl zr’năh k’đhap cơnh đâu.”

T’cooh Bhriu Quân, Trưởng Phòng Lao động, Thương binh lâng Xã hội chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, vel đong n’nâu xooc vêy lâh 650 cha năc Cơ Tu lươt pa bhrợ coh Đà Nẵng lâng apêê tỉnh cơnh Quảng Nam, Thừa Thiên Huế... L’lăm bêl đoọng ăt pa tuông, dâng 200 cha năc âi loon chô lâng pr’loọng đong. Đợ mơ dzợ năc k’đoong coh apêê vel đong nnâu, bâc năc coh thành phố Đà Nẵng. Apêê đoo xooc ma mông đhị apêê zr’lụ đong trọ pr’ăt tr’mông pa bhlâng zrnăh k’đhap. Bhriu Quân đoọng năl p’xoọng, bâc t’ngay đâu, bâc cbhuh liêm loom âi tươc t’đang t’pâh zooi đọong đha nuôr da ding ca coong dzợ k’đoong coh thành phố, z’lâh râu zrnăh k’đhap xooc đâu: Azi xooc p’têêt pa zum lâng apêê liêm loom ting pâh zooi đoọng ha đha nuôr Cơ Tu năc học sinh, sinh viên lâng ma nưih pa bhrợ xooc lum zr’năh k’đhap coh Đà Nẵng lâng apêê vel đong đăn đêêc. K’đhap bhlâng xooc đâu năc apêê đoo căh vêy râu cha ộm. Bâc t’ngay ha nua vêy bâc przơc coh Đà Nẵng âi bơơn đơp râu zooi đoọng loon đơơh tơơ apêê c’bhuh liêm loom. Ha bu 3/8, chr’hoong âi họp xay moon c’lâng bh’rợ zooi đoọng ha HSSV lâng ma nưih pa bhrợ năc vel đong chr’hoong đoọng ng’cơnh choom doó lâh zr’năh k’đhap coh cr’chăl prluh cr’ay n’nâu. Đhị đâu công hơnh deh lâng chăp hơnh đợ apêê liêm loon âi zooi đoọng loon đơh ha đha nuôr Cơ Tu xooc ăt ch’ngai đong lum zr’năh k’đhap tu Covid-19!”

Đợ pr’hêl chr’năp đơơng liêm loom âi loon tươc têy đha nuôr Cơ Tu ăt ch’ngai đong bêl đâu căh muy zooi apêê đoo z’lâh râu zrnăh k’đhap xooc đâu năc dzợ pa dưr loom hâng hơnh coh apêê đoo đhị pr’ăt tr’mông xooc đâu. Zâp ngai zêng ma năl ghit chr’năp âng boop moon “ Muy cr’puôt bêl ha ul chrnăp mơ muy t’nôm bêl ca bhố!”./.

Một miếng khi đói bằng một gói khi no

( Alăng Lợi)

Hiện có khoảng 1000 người Cơ Tu của  các huyện miền núi Nam Giang, Đông Giang và Tây Giang, tỉnh Quảng Nam bị kẹt lại ở thành phố Đà Nẵng và các tỉnh lân cận do dịch bệnh Covid-19. Những ngày này, một số hội, đoàn thể và các bạn trẻ ở các huyện miền núi đứng ra vận động ủng hộ giúp đỡ những học sinh, sinh viên và người lao động đang học tập và lao động trên địa bàn thành phố Đà Nẵng vượt qua khó khăn trước mắt. Bài viết của A Lăng Lợi, PV Chương trình phát thanh Tiếng Cơ Tu của Đài TNVN

Những năm gần đây, nhiều thanh niên Cơ Tu ở các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam đã rời vùng quê nghèo khó xuống phố tìm việc làm. Anh Alăng Ưu ở xã Ma Cooih rời huyện miền núi Đông Giang rời quê xuống làm bảo vệ cho một công trình Khu đô thị cao cấp Nồi Rang xã Duy Hải, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam đã 2 năm nay. Anh Ưu chia sẻ, lương mỗi tháng của anh là 4,5 triệu đồng, so với ở trên quê đó là một khoản tiền kha khá. Thế nhưng, khoản tiền này chỉ đủ anh chi phí ăn, ở và nhiều khoản chi cần thiết khác, chắt chiu lắm mỗi tháng cũng chỉ tiết kiệm được vài trăm ngàn đồng. Gần 1 tuần nay, dịch bệnh Covid-19 xuất hiện trở lại, anh cùng 5 người bạn Cơ Tu khác chưa kịp trở về quê, việc ăn ở, sinh hoạt bị đảo lộn, cuộc sống gặp rất nhiều khó khăn:

Băng tiếng Cơ Tu: “Chúng tôi từ quê xuống đây thuê trọ, hàng ngày bảo vệ công trình. Nay dịch bệnh bùng phát, quán xá đóng cửa hết, chúng tôi chỉ biết ăn mì tôm. Hiện tại chúng tôi gặp khó khăn nhất về lương thực thực phẩm. Buổi trưa toàn nhịn đói bởi ở lại trực mà quán cơm thì không có ai bán hết.”

Từ xã Dang huyện miền núi Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, anh Bhnướch Bôn, (26 tuổi) xuống Đà Nẵng lập nghiệp. Loay hoay mãi anh tìm được một chân phụ hồ. Với mức tiền công 300 ngàn đồng mỗi ngày, sau khi ăn uống, trả tiền nhà trọ, anh cũng dành dụm được chút ít. Thế nhưng, nửa năm nay, ảnh hưởng của dịch Covid, công việc thất thường và 1 tuần nay, thực hiện CT 16 của CP, các công trình xây dựng tạm dừng hoạt động, anh không còn việc làm, đồng nghĩa cũng chẳng có thu nhập gì. Anh Bôn tâm sự, phải ở lại thành phố mà trong người không có tiền nên rất lo. Cũng may, mấy ngày nay, nhờ mọi người giúp đỡ, anh cùng mấy người bạn trọ  an tâm hơn: “ Chúng tôi từ vùng quê nghèo khó xuống đây tìm việc làm. Cuộc sống vốn đã khó khăn, nay thêm dịch bệnh lại càng khó khăn hơn. Bình thường có việc làm có tiền tiêu. Giờ công trình dừng, ở nhà giãn cách xã hội chúng tôi không có tiền ăn. Nếu không có nhóm thiện nguyện hỗ trợ kịp thời, cho thùng mì tôm, cho bao gạo, nước uống, mắm, dầu ăn... chúng tôi chắc chết đói. Cảm ơn những người bạn ở phố thị, cảm ơn nhóm thiện nguyện giàu lòng nhân ái đã kịp thời quan tâm giúp đỡ chúng tôi!”

Theo ông Briu Quân, Trưởng phòng Lao động, Thương binh và Xã hội huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, địa phương này hiện có hơn 650 lao động người Cơ Tu đi làm công nhân, lao động tự do tại Đà Nẵng và các tỉnh lân cận như: Quảng Nam, Thừa Thiên – Huế… Trước khi thực hiện giãn cách xã hội, khoảng 200 người đã kịp trở về gia đình. Số còn lại còn kẹt lại các địa phương, chủ là là thành phố Đà Nẵng. Họ đang sống trong các khu nhà trọ điều kiện hết sức khó khăn.  Briu Quân cho biết thêm, mấy hôm nay, nhiều nhóm thiện nguyện đã đứng ra kêu gọi, vận động các tổ chức, các nhân hảo tâm chung tay giúp đỡ đồng bào các huyện miền núi còn bị kẹt lại thành phố, vượt qua khó khăn trong thời điểm này.

   "Chúng tôi đang kết nối với các mạnh thường quân xin hỗ trợ cho hàng trăm đồng bào Cơ Tu là HSSV, người lao động đang gặp khó khăn tại Đà Nẵng và các tỉnh lân cận.  Khó nhất hiện nay là các bạn đang thiếu lương thực thực phẩm. Mấy ngày nay có nhiều bạn ở Đà Nẵng đã nhận được sự hỗ trợ kịp thời từ các nhóm thiện nguyện. Chiều nay (3/8) huyện đã họp bàn để sớm hỗ trợ cho HSSV, người lao đông là con em huyện nhà bớt khó khăn trong thời gian dịch bệnh. Qua đây, rất cảm kích và biết ơn những tấm lòng hảo tâm của bạn bè, đã hỗ trợ, giúp đỡ kịp thời cho đồng bào Cơ Tu đang ở xa gặp khó khăn vì dịch Covid-19!

Những món quà thiết thực, ý nghĩa kịp trao đến tay đồng bào Cơ Tu xa quê lúc này không chỉ giúp họ vượt qua ngặt nghèo mà còn tiếp thêm niềm tin cho họ trong cuộc sống hôm nay. Mọi người càng thấm thía  “Một miếng khi đói, bằng một gói khi no”./.

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn