Đhanuôr lâng pr’zớc chắp dadêr!

Xoọc đâu viêm a bục Nhật Bản xoọc tước ooy hân noo dưr vaíh k’rơ lâng đợ p’niên crêê râu cr’ăy n’nâu dưr bấc lấh mơ. Prang k’tiếc k’ruung hêê vêy 325 cha nắc crêê pr’lúh cr’ăy viêm a bục viruts đhị 31 tỉnh, thành phố lâng vêy 5 cha nắc chêết. Bộ Y tế ơy p’too moon bh’rợ zâl cha groong râu pr’lúh cr’ăy n’nâu. Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế moon pa rơớt, c’xêê 7, c’xêê 8 nắc cr’chăl pr’lúh viêm a bục Nhật Bản dưr váih k’rơ. Tu cơnh đêếc nắc cóh cr’chăl n’nâu, đợ manuýh crêê pr’lúh cr’ăy bấc pa bhlâng. Cắh muy dưr váih cóh p’niên k’tứi, pr’lúh cr’ăy viêm a bục Nhật Bản cóh c’moo đâu nắc dzợ dưr váih cóh manuýh ta ha. Cóh t’ruíh: Manuýh pa dứah đh’réh cr’ăy cóh bhươl cr’noon bêl đâu, đhanuôr lâng pr’zớc đh’rứah chêếc n’năl ooy pr’lúh cr’ăy viêm a bục Nhật Bản nắc n’hâu, bh’rợ ng’năl lâng bh’rợ zâl cha groong pr’lúh cr’ăy n’nâu ớ.

# Viêm a bục Nhật Bản ( dzợ ng’đớc cơnh lơơng nắc viêm a bục cóh hân noo ch’noong, viêm a bục B) nắc muy râu pr’lúh cr’ăy crêê vi khuẩn ooy a cọ a búc, vêy cơnh bhrợ t’váih đhr’năng k’ăy ha a cọ a bục cắh dzợ choom pa dứah, đhr’năng chêết bil bấc pa bhlâng.

Bộ Y tế xay moon, viêm a bục Nhật Bản nắc pr’lúh cr’ăy choom trơơi boọ cấp tính tu k’gơu đơơng âng. Bêl crêê k’gơu vêy viruts viêm a bục Nhật Bản cắp, manuýh buôn crêê pr’lúh cr’ăy viêm a bục Nhật Bản nắc p’nuiên k’tứi, lâng đhr’năng chêết bil công bấc.

# Ting cơnh xay moon âng Bộ Y tế, prang k’tiếc k’ruung hêê lấh 325 cha nắc crêê viêm a bục virút đhị 31 tỉnh, thành phố lâng ơy vêy 5 cha nắc chêết. Đhị Bệnh viện Nhi Trung ương, 6 c’xêê tr’nơớp c’moo 2014, Bệnh viện n’nâu ơy đương pa dứah k’nặ 150 cha nắc crêê viêm a bục viruts, cóh đêếc vêy 50 cha nắc p’niên k’tứi viêm a bục Nhật Bản, 6 cha nắc ngân pa bhlâng p’hơơm lâng máy, đợ manuýh k’ăy crêê viêm a bục Nhật Bản B nắc dưr váih bấc k’nặ 30% t’ping lâng c’moo 2013 ( c’moo 2013 đợ manuýh crêê pr’lúh cr’ăy n’nâu mơ 8%). Cóh đêếc vêy 2 cha nắc chêết, tơợ bh’rợ xét nghiệm đoọng lêy nắc 1 cha nắc crêê dương tính lâng viêm a bục Nhật Bản lâng 1 cha nắc công crêê cr’ăy nắc doọ lấh ngân. Râu choom xay moon bhlâng nắc k’dâng 45/50 p’niên lướt pa dứah ooy bệnh viện cóh 6 c’xêê ahay, bấc p’niên crêê pr’lúh cr’ăy nắc pậ banh lấh c’moo choom tiêm z’nươu zâl cha groong. Cóh đông cấp cứu âng khoa Truyền nhiễm vêy đoo nắc vêy 4 cha nắc crêê viêm a búc nắc vêy 3 cha nắc cắh vêy ta tiêm vacxin lâng 1 cha nắc cắh ơy n’năl cr’chăl hân đoo ta tiêm chủng.

# Đhr’năng dưr váih âng pr’lúh cr’ăy:

# Cóh cr’chăl k’nặ tơớp váih nắc tơợ 1- 6 t’ngay, ếp bhlâng 24 tiếng đồng hồ lâng vêy bêl cậ mơ 14 t’ngay, buôn nắc cắh vêy n’léh váih gít. Pr’lúh cr’ăy n’nâu buôn dưr váih pr’hơợc, cơnh k’ăy k’hir, k’ăy a cọ, kiêng k’tạ lâng k’tạ. Xang n’nắc k’hir ngân, der a chắc a zân…

# Đhr’năng léh váih gít bhlâng nắc cr’chăl dưr váih k’rơ cóh prang a chắc a zân, gít bhlâng nắc cóh toor a bục, cóh a bục lâng k’ăy prang  acọ. Lâng đhr’năng cóh toor a bục nắc n’léh váih bơr cơnh nắc griing cóh a đuốc đác lâng léh vaíh đhr’năng Kernig. Cắh choom p’gợt a chắc a zân, cơnh cắh choom víh móh mặt, der, liệt m’pâng a chắc a zân, cắh choom pa prá…

# đhr’năng dưr váih zốc zác ngân pa bhlâng: đhr’năng ắt prá xay, p’gớt cắh choom, rơớc móh mắt a chắc a zân, cắh choom p’hơơm, hooi ha vi bấc, pậ luônh, k’tá, k’đháp bêl lướt pr’noong lâng pắt pr’hơơm. Ooy đhr’năng cắh dzợ n’năl cơnh cắh n’năl râu n’crêê, râu n’lất, prá xay cắh cơnh c’xu, tr’nơớp nắc buôn váih gâm móh mặt, kiêng bếch lâng xang n’nắc nắc l’ngắt.

# Cóh đhr’năng ngân lấh mơ nắc bhrợ ha manuýh k’ăy chêết, buôn lêy nắc dưr k’hir lấh 40 độ C, đh’rứah lâng n’nắc nắc cắh choom prá xay, prá xay cắh cơnh c’xu, cắh choom p’gớt a chắc a zân. Dưr chêết nắc buôn váih cóh t’ngay g’lúh 3 tước t’ngay g’lúh 8 tơợ bêl dưr váih pr’lúh cr’ăy. Lâng p’niên crêê pr’lúh cr’ăy loon vêy ta pa dứah nắc pr’lúh đớc lơi râu cr’ăy cóh a cọ a búc.

# Bh’rợ zâl cha groong pr’lúh cr’ăy:

# Ting cơnh p’too moon âng Cục Y tế Dự phòng ( Bộ Y tế), pr’lúh cr’ăy viêm a bục Nhật Bản nắc pr’lúh cr’ăy choom trơơi boọ cấp tính tu k’gơu bhrợ t’váih. Pr’lúh cr’ăy n’nâu dưr váih cóh prang c’moo lâng váih bấc bhlâng nắc cóh hân noo ch’noọng, buôn váih bhlâng nắc cóh p’niên n’dúp 15 c’moo.

# A ọc lâng a chim nắc cóh virút viêm a bục Nhật Bản ắt váih bấc pa bhlâng. k’gơu nắc râu đơơng âng pr’lúh cr’ăy bêl crêê u cặp bh’nă, a chim a đhắh vêy virút xang n’nắc cắp manuýh đơơng âng pr’lúh cr’ăy n’nâu mót ooy a chắc a zân. K’gơu buôn léch váih cóh ruộng, z’roóh đác lâng buôn ắt váih cóh c’rol a ọc, c’roóc, t’rí. K’gơu cắp manuýh lâng bh’năn cóh t’ngay, ha dum, nắc cắp bấc bhlâng nắc tơợ 6 ha bu tước 10 giờ ha dum.

# Đoọng zâl cha groong pr’lúh cr’ăy viêm a bục Nhật Bản, Bộ Y tế ta đang moon:

- bhrợ têng liêm crêê bh’rợ pa liêm pa sạch môi trường, zư pa liêm pa sạch đông ắt, c’rol bh’năn đoọng pa xiêr đhr’năng ắt váih âng k’gơu, nắc choom pa tơơi c’rol bh’năn ch’ngai zr’lụ ắt mamông.

# Bêl lướt bếch nắc dông màn, ta luôn đươi dua pr’đươi lêêng c’chêệt k’gơu. Cắh choom đoọng p’niên ắt cha ớh đăn ooy c’rol b’băn.

# Tiêm văcxin zâl pr’lúh cr’ăy viêm a bục Nhật Bản crêê cơnh, râu đêếc nắc bh’rợ chr’nắp pa bhlâng đoọng zâl pr’lúh cr’ăy viêm a bục Nhật Bản. Tiêm chủng lâng 3 liều bha lâng: tr’nơớp tiêm bêl p’niên crêê 1 c’moo, g’lúh bơr nắc tiêm xang cóh g’lúh tr’nơớp tơợ 1- 2 tuần, cóh g’lúh 3 tiêm xang cóh g’lúh bơr mơ 2 c’moo. Xang n’nắc mơ tơợ 3- 4 c’moo nắc tiêm muy chu, tiêm tước bêl p’niên lấh 15 c’moo./.

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn