Pa zưm têy zư lêy môi trường vel bhươl, zập cấp hội Pân đil tỉnh Sơn La ơy xay bhrợ vêy bh’nơơn bh’rợ “5 rau căh, 3 sạch” pa tệêt lâng bh’rợ bhrợ têng vel bhươl t’mêê. Zập cấp hội cơ sở lêy tợơ pr’đợơ lalua ơy vêy pazêng cr’nọo bh’rợ, cơnh bhrợ têng liêm choom, t’pấh bấc ơl đhanuôr ting pấh zư lêy vệ sinh môi trường.

 

          

       Đọong bh’rợ “bhrợ pa dưr pr’loọng đong 5 rau căh, 3 rau sạch” moọt ooy pr’ặt tr’mông, Chi hội pân đil vel Mòng, chr’val Hua La, thành phố Sơn La năl ghít zúp zooi a đhi a moó năl lâng bhrợ têng zập tiêu chí âng bh’rợ. Ting đếêc, pân đil 4 tổ, lâng 140 hội viên năl ghít pa zay tiêu chí “5  rau căh” nắc  doó ha ul đha rựt, doó bhrợ lết xa nay pháp luật, rau căh liêm cóh xã hội, căh tr’pay tr’lin cóh pr’loọng đong, căh n’niên ca coon thứ 3 nắc a tếh, căh vêy p’niên oom oóch lâng lơi học. Lâng xa nay “ 3 rau sạch”, a đhi a moó k’rong bhrợ têng pa liêm pa sạch đong xang, sạch zr’lụ za zệê, sạch c’riing. Lâng sạch c’riing, a đhi a moó zước bhrợ lâng vel bhươl nắc đoọng ma zư lêy c’nặt c’lâng moọt ooy vel n’juối dal 2km. Lấh mơ nắc tr’xăl pa liêm críh príh c’lâng moọt thứ 7 zập tuần, apêê a moó pa căh quy định zư lêy  vệ sinh môi trường, bhrợ têng gr’họot lâng apêê pr’loọng đong hội viên  căh choom vất lơi n’nóh cóh c’lâng p’rang, k’rong n’nóh, oóch lơi crêê đhị quy định; oó pay k’xịa c’lâng. A moó Lèo Thị Huấn, Chi hội trưởng pân đil vel Mòng, chr’val Hua La, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La đoọng năl:“Tợơ bêl bhrợ t’váih cr’noọ bh’rợ pân đil ma zư lêy c’lâng p’rang. Lâng bh’rợ âng muy cha nắc Chi hội trưởng, a cu nắc ta luôn t’pấh k’dua apêê a đhi a moó xiêr pa liêm críh príh n’nóh cóh c’lâng p’rang zập zêng moọt t’ngay thứ 7 zập tuần. Tợơ đếêc nắc c’năl trách nhiệm âng a đhi a moó đăh bh’rợ vệ sinh môi trường bơơn ha dưr dal ghít liêm, đhơ đhơ ngai cung vêy tinh thần tự giác dal, tu cơnh đếêc nắc apêê c’lâng p’rang vel bhươl cóh vel ta luôn liêm sạch lâng áih l’thai”.

       Đhị chr’val Chiềng Khoi, chr’hoong Yên Châu, bh’rợ nâu bơơn Hội pân đil cơ sở bhrợ pa ghít lâng 2 c’nặt c’lâng pân đil tự zư lêy đhị 2 vel; 3 “c’nặt c’lâng chớh pô” đhị 3 vel, lâng bấc bh’rợ chóh pô truíh 2 acoon c’lâng; t’pấh apêê pr’loọng đong hội viên pếch lấh 170 bọong đớc n’nóh. Pa bhlầng nắc apêê pr’loọng đong hội viên ơy bhrợ têng 23 “Bọong pa liêm, oóch lơi n’nóh cóh pr’loọng đong”. Bọong n’nóh nâu bơơn ta bhrợ têng lâng gạch, xi măng, doó pay k’xịa bấc k’tiếc, buôn bhrợ, buôn đươi dua,  pazêng zên bạc đoọng ha zập bọong nắc mơ 600 r’bhầu, vêy đhr’năng oóch lơi zập rau n’nóh k’đháp ta oóch lơi lứch cơnh chr’đhung nilon, pa xiêr đoọng ha bọong đớc n’nóh k’rong, liêm choom lâng pr’đợơ kinh tế âng apêê pr’loọng đong đhị zr’lụ vel bhươl. K’bhúh pân đil chr’val pa zay tước lứch c’moo 2018 chóh bhrợ 50 bệê bọong lâng t’hước tước 100% pr’loọng đong hội viên zêng vêy bọong oóch lơi n’nóh đhị đong. A moÓ Mè Thị Xum, vel Tủm, chr’val Chiềng Khoi, chr’hoong Yên Châu, tỉnh Sơn La đoọng năl:“Lalăm căh ơy vêy c’nặt c’lâng pân đil ma zư lêy, bọong pa liêm n’nóh nắc đhr’năng lơi n’nóh cóh môi trường,  bhrợ nha nhự môi trường bấc pa bhlầng, n’nóh vất lơi đhơ cơnh đhơ kị. Nắc tợơ bêl ơy vêy boọng đoọng oóch lơi n’nóh đhị zập pr’loọng đong nắc đhr’năng vất lơi cóh môi trường doó dzợ. Lêy choom moon, bh’rợ âng k’bhúh pân đil chr’hoong k’đươi bhrợ têng nắc ơy chroi k’rong liêm choom đoọng ha tiêu chí thứ 17 âng bh’rợ  bhrợ têng vel bhươl t’mêê”.

        Pa căn Nguyễn Thị Hiền, Chủ tịch k’bhúh pân đil chr’hoong Yên Châu đoọng năl: Lấh mơ apêê cr’nọo bh’rợ đhị chr’val Chiềng Khoi, tước nâu kêi, zập cấp pân đil chr’hoong Yên Châu xoọc zư lêy, k’đhợơng bhrợ lấh 100 cr’nọo bh’rợ “c’nặt c’lâng pân đil tự zư lêy”; 07 cr’nọo bh’rợ “c’nặt c’lâng chớh pô”; 22 cr’nọo bh’rợ “đong sạch, bhươn liêm”; bhrợ têng 200 bọong pa liêm n’nóh tự oóch lơi, 2.786 bọong k’rong pa liêm n’nóh, 7 bệê bể đớc n’nóh za nươu, chr’đhung tôm za nươu zư lêy bhơi ra véh đhị apêê chr’val, thị trấn cóh chr’hoong:“Nâu đoo nắc bh’rợ vêy chr’nắp ghít liêm lâng lalua ta níh, t’hước tước ghít liêm pazêng bh’rợ ghít liêm đoọng pân đil pa zay pa dưr c’rơ, trách nhiệm âng đay cóh bh’rợ bhrợ pa dưr pr’loọng đong văn minh, bhui har lâng zư lêy môi trường ma mông âng prang xã hội. Đh’rứah lâng chr’nắp âng ma nuýh ca căn, da dịch, ma nuýh k’điêl cóh pr’loọng đong, ma nuýh pân đil nắc t’pấh, pa hay pa tệêt apêê cóh vel đong đh’rứah ting bhrợ têng. Tợơ apêê xa nay bhrợ têng nắc chroi k’rong liêm choom ooy bh’rợ bhrợ têng liêm bh’rợ pr’loọng đong lâng tệêm ngăn pr’ặt tr’mông xã hội, bhrợ pr’đợơ tệêm ngăn liêm ma mơ bhlưa pân đil lâng pân jứih, t’bhlầng pa dưr kinh tế, xã hội âng apêê vel đong”.

      Lêy bhiệc bhrợ âng a đhi a moó lalua ta níh, bh’nơơn dal, đhanuôr đhị apêê  vel đong cung zúp zooi liêm choom, doó vất lơi n’nóh đhơ cơnh đhơ kị cơnh lalăm a hay dzợ. Pazêng t’ngay boo đhí, k’bhúh đha đhâm c’mor cung ting pấh pa liêm k’tuốch c’lâng zr’róoh đác, zư đoọng ha c’lâng p’rang áih liêm. T’coóh Tòng Văn Xôm, đhanuôr vel Mòng, chr’val Hua La, thành phố Sơn La moon:“Acu lêy k’bhúh pân đil  bhrợ têng liêm cr’noọ bh’rợ c’nặt c’lâng k’bhúh pân đil tự zư lêy. Tợơ bh’rợ nâu nắc c’lâng vel bhươl bơơn liêm sạch, doó nha nhự pr’ặt tr’mông môi trường. Lâng zập ngai zêng năl lấh mơ cóh bh’rợ tu pr’ặt tr’mông âng đhanuôr. Lêy cơnh đếêc, a zi nắc cung pa zay ting bhrợ têng, tu bh’rợ nâu nắc đơơng chô chr’nắp liêm dal âng apêê a đhi a moó k’đhợơng bhrợ, a cu rơơm kiêng bơơn ta bhrợ ta luôn, zư lêy lâng bhrợ ta bhứah cóh cr’chăl ha y”.

      Bh’rợ “Bhrợ pa dưr pr’loọng đong 5 ra căh, 3 rau sạch” bơơn k’bhúh pân đil tỉnh Sơn La padưr bhrợ têng đhậu bhứah tước 3.350 chi  hội, 220 r’bhầu hội viên. Tước nâu kêi, zập cấp hội zư lêy vêy bh’nơơn 216 cr’nọo bh’rợ “c’nặt c’lâng pân đil tự zư lêy”; k’nặ 400 cr’nọo bh’rợ câu lạc bộ “Pr’loọng đong 5 ra căh, 3 rau sạch”; k’nặ 200 cr’nọo bh’rợ câu lạc bộ “Doó n’niên ca coon thứ 3”; lấh 275 cr’nọo bh’rợ zập rau crêê tước zư lêy an ninh trật tự. Ting đếêc, ơy k’rong bấc ơl a đhi a moó lâng đhanuôr pa zay ting pấh apêê bh’rợ za zưm âng zr’lụ đhanuôr ặt ma mông; bhrợ têng c’lâng p’rang vel bhươl, vệ sinh môi trường, đươi dua khoa học kỹ thuật đhị pa dưr bhrợ têng… Đhơ cơnh đếêc, đoọng t’bhlầng bh’rợ nắc zập cấp hội pân đil lêy xay moon xăl c’năl rau ơy lóih bhrợ têng âng bấc ngai đăh băn p’lóh bh’năn, cha ặt liêm choom vệ sinh, pa zay  bhrợ pa dưr vel đong, bhươl cr’noo văn hoá; t’pấh zập lang đhanuôr pa zưm têy đh’rứah lâng chính quyền chroi k’rong c’rơ, vật chất đoọng t’bhlầng đhr’năng bhrợ têng vel bhươl t’mêê. Pa căn Mùi Thị Hiền-Chủ tịch k’bhúh pân đil tỉnh Sơn La đoọng năl:“K’bhúh pân đil tỉnh nắc lêy bhrợ têng liêm cớ apêê bh’rợ t’pấh, xay moon; pazưm ghít liêm, bhrợ têng đh’rứah lâng apêê ngành crêê tước đoọng xay moon ha đhanuôr moon za zưm lâng pân đil moon lalay ting pấh liêm choom bh’rợ “Bhrợ pa dưr pr’loọng đong 5 ra căh, 3 rau sạch” pa tệêt lâng bh’rợ “Pân đil prang k’tiếc k’ruung pazưm têy bhrộ têng vel bhươl t’mêê, đô thị văn minh”, cóh đếêc vêy  bh’rợ bhrợ t’váih apêê cr’nọo bh’rợ “c’nặt c’lâng pân đil tự zư lêy”, đhị apêê Chi, tổ hội pân đil. Lêy k’đươi moon cớ, sơ tổng kết apêê cr’noọ bh’rợ; đấh loon déh hơnh, khen thưởng apêê k’bhúh, cha nắc ma nuýh bhrợ têng liêm choom, đoọng lêy bhrợ ta bhứah cớ”.

      Lâng apêê cr’nọo bh’rợ bhrợ têng ghít liêm, zập cấp Hội pân đil tỉnh Sơn La ơy lâng xoọc pa zưm têy zư lêy môi trường vel bhươl da ding k’coong tợơ bh’rợ t’pấh “Bhrợ pa dưr pr’loọng đong 5 ra căh, 3 rau sạch” pa tệêt lâng bh’rợ bhrợ têng apêê tiêu chí bhrợ têng vel bhươl t’mêê đhị vel đong./.

 

Phụ nữ Sơn La đẩy mạnh phong trào

 “5 không, 3 sạch” vì môi trường nông thôn

Tòng Đức Anh

Chung tay gìn giữ môi trường nông thôn, các cấp hội Phụ nữ tỉnh Sơn La đã triển khai có hiệu quả cuộc vận động “5 không, 3 sạch” gắn với phong trào xây dựng nông thôn mới. Từng cấp hội cơ sở căn cứ vào điều kiện thực tiễn đã có những mô hình, cách làm hay, vận động được đông đảo người dân tham gia gìn giữ vệ sinh môi trường.

Để phong trào "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch" đi vào cuộc sống, Chi hội phụ nữ bản Mòng, xã Hua La, thành phố Sơn La xác định giúp chị em hiểu rõ và thực hiện từng tiêu chí của phong trào. Theo đó, phụ nữ 4 tổ, với 140  hội viên xác định phấn đấu tiêu chí "5 không" là không đói nghèo, không vi phạm pháp luật, tệ nạn xã hội, không có bạo lực gia đình, không sinh con thứ ba trở lên, không có trẻ suy dinh dưỡng và bỏ học. Với Nội dung "3 sạch", chị em tập trung thực hiện sạch nhà, sạch bếp, sạch ngõ. Riêng sạch ngõ, chị em đã đăng ký với bản cho tự quản đoạn đường vào bản dài 2km. Ngoài  luân phiên tổng vệ sinh, quét dọn đường vào chiều thứ 7 hàng tuần, các chị đề ra quy định giữ gìn vệ sinh môi trường, thực hiện ký cam kết với các gia đình hội viên không vứt rác ra đường, thu gom rác, đốt rác đúng nơi quy định; không lấn chiếm lòng lề đường. Chị Lèo Thị Huấn, Chi hội trưởng phụ nữ bản Mòng, xã Hua La, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La cho biết:“Từ khi thành lập mô hình phụ nữ tự quản tuyến đường. Với cương vị là Chi hội trưởng, tôi luôn vận động chị em xuống tổng vệ sinh đều đặn vào thứ 7 hàng tuần. Qua đó, ý thức trách nhiệm của chị em phụ nữ về công tác vệ sinh môi trường được nâng lên rõ rệt, ai cũng có tinh thần tự giác rất cao, cho nên các tuyến đường giao thông nông thôn trong bản luôn sạch sẽ và thoáng mát”.

Ở xã Chiềng Khoi, huyện Yên Châu, phong trào này được Hội phụ nữ cơ sở cụ thể hóa bằng 2 đoạn đường phụ nữ tự quản tại 2 bản; 3“ Đoạn đường nở hoa” tại 3 bản, với nhiều loại hoa trồng dọc 2 ven đường; vận động các gia đình hội viên đào hơn 170 hố rác. Đặc biệt là các gia đình hội viên đã xây dựng được 23“ Lò xử lý rác thải mi ni tự đốt tại gia đình”. Lò này được xây bằng gạch và xi măng, không chiếm nhiều diện tích, dễ làm, dễ sử dụng, tổng chi phí cho mỗi lò chỉ hết  khoảng 600 ngàn, có khả năng đốt cháy các loại rác thải khó phân huỷ như túi nilon, giảm tải cho hố rác tạm thời tập trung, phù hợp với điều kiện kinh tế của các hộ gia đình ở vùng nông thôn. Hội Phụ nữ xã phấn đấu đến hết năm 2018 xây được 50 lò và hướng tới 100% hộ gia đình hội viên đều có lò xử lý rác thải mi ni đốt tại nhà. Chị Mè Thị Xum, bản Tủm, xã Chiềng Khoi, huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La cho biết:“Trước khi chưa có đoạn đường phụ nữ tự quản, lò xử lý rác thải thì tình trạng xả rác ra ngoài môi trường, gây ô nhiễm môi trường nhiều lắm, rác rưởi vứt bừa bãi làm mất cảnh quan. Nhưng khi có lò xử lý rác thải mi ni gia đình tự đốt thì không còn tình trạng rác thải bừa bãi ra ngoài môi trường nữa. Phải nói rằng những phong trào Hội phụ nữ huyện phát động đã góp phần tích cực thực hiện tiêu chí thứ 17 của chương trình mục tiêu quốc gia về xâu dựng nông thôn mới”.

Bà Nguyễn Thị Hiền, Chủ tịch Hội liên hiệp phụ nữ huyện Yên Châu cho biết: Ngoài các mô hình ở xã Chiềng Khoi, đến nay, các cấp Hội phụ nữ huyện Yên Châu đang duy trì, quản lý hơn 100 mô hình “ Đoạn đường phụ nữ tự quản”; 07 mô hình “Đoạn đường nở hoa”; 22 mô hình “Nhà sạch, vườn đẹp”; xây dựng 200 Lò xử lý rác thải mi ni tự đốt,  2.786 hố  thu gom và xử lý  rác thải,  7 bể chứa vỏ thuốc, bảo bì thuốc bảo vệ thực vật tại các xã, thị trấn trong huyện:“Đây là cuộc vận động có ý nghĩa sâu sắc và thiết thực, định hướng rõ những việc cụ thể để phụ nữ phấn đấu phát huy vai trò, trách nhiệm của mình trong xây dựng gia đình văn minh, hạnh phúc và bảo vệ môi trường sống của toàn xã hội. Đồng thời với thiên chức người bà, người mẹ, người vợ trong gia đình, người phụ nữ chi động viên, nhắc nhở gắn kết các thành viên trong gia đình cùng hưởng ứng. Thông qua thực hiện nội dung cuộc vận động sẽ góp phần tích cực vào việc thực hiện tốt công tác gia đình và đảm bảo an sinh xã hội, làm cơ sở nền tảng để đảm bảo bình đẳng giới, thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội của các địa phương”.

Thấy việc làm của chị em thiết thực, hiệu quả, bà con ở các địa phương cũng ủng hộ tích cực, không vứt rác bừa bãi như trước. Những ngày mưa gió, lực lượng thanh niên cùng tham gia khơi thông dòng chảy, giữ cho con đường thông thoáng, sạch đẹp. Ông Tòng Văn Xôm, người dân Bản Mòng, xã Hua La, thành phố Sơn La nói:“Tôi thấy Hội phụ nữ làm rất tốt mô hình tuyến đường phụ nữ tự quản. Từ công việc này mà đường làng ngõ xóm trong bản luôn được sạch đẹp, không mất vệ sinh cảnh quan môi trường. Và mọi người đều có ý thức hơn trong hoạt động vì cuộc sống cộng đồng. Thấy vậy, chúng tôi cũng rất tích cực ủng hộ, bởi vì hoạt động này nó có rất nhiều ý nghĩa do chị em phụ nữ đảm nhiệm, tôi mong muốn được thường xuyên duy trì và nhân rộng trong thời gian tới”.

Phong trào “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” được Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Sơn La phát triển sâu rộng tới trên 3.350 chi hội, 220 nghìn hội viên. Đến nay, các cấp hội  duy trì có hiệu quả 216 mô hình “Tuyến đường phụ nữ tự quản”; gần 400 mô hình câu lạc bộ "Gia đình 5 không 3 sạch"; gần 200 mô hình câu lạc bộ "Không sinh con thứ 3"; hơn 275 mô hình các loại liên quan đến bảo vệ an ninh trật tự. Theo đó, đã huy động được đông đảo chị em và nhân dân tích cực tham gia các phong trào chung của khu dân cư; làm đường giao thông nông thôn, vệ  sinh môi trường, áp dụng khoa học, kỹ thuật vào phát triển sản xuất... Tuy nhiên, để tiếp tục thúc đẩy phong trào thì các cấp hội Phụ nữ cần tiếp tục tuyên truyền thay đổi nhận thức, hành động của một bộ phận người dân từ bỏ thói quen thả giông gia súc, ăn ở hợp vệ sinh, tích cực xây dựng gia đình, bản làng văn hóa; vận động các tầng lớp nhân dân chung tay cùng chính quyền đóng góp công sức, vật chất để đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới. Bà Mùi Thị Hiền - Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Sơn La cho biết:“Hội LHPN tỉnh tiếp tục làm tốt công tác vận động, tuyên truyền; phối hợp chặt chẽ, đồng bộ với các ngành liên quan để tuyên truyền cho người dân nói chung và phụ nữ nói riêng tham gia hưởng ứng tích cực Cuộc vận động“ Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” gắn với phong trào “ Phụ nữ cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, trong đó có việc thành lập các mô hình “ Tuyến đường phụ nữ tự quản”  tại các Chi, tổ hội phụ nữ. Tiếp tục chỉ đạo, sơ tổng kết các mô hình; kịp thời biểu dương, khen thưởng các gương tập thể, cá nhân điển hình làm tốt, để tiếp tục nhân rộng”.

Bằng các mô hình cụ thể, hiệu quả, các cấp Hội Phụ nữ tỉnh Sơn La đã và đang chung tay bảo vệ môi trường nông thôn miền núi từ  cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” gắn với việc thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới ở địa phương./.

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn