Bấc c’lâng bh’rợ pa zưm bhrợ têng ơy bơơn chính quyền lâng ngành chức năng xay moon tước zập vel bhươl. Ha dợ đhr’năng học sinh lơi học dzợ dưr bấc đhị bấc chr’hoong da ding ca coong âng tỉnh Quảng Nam. Học sinh đâh lơi học đớc bấc rau căh liêm đoọng ha pr’loọng đong lâng prang xã hội.

 

       Căh năl rau rị tợơ bêl học THCS, dzoóc học lớp 10, P’loong Thị Tây cung căh lâh choom bhrợ têng bài toán nhân chia. Mơ chu tước lớp học môn Toán a đhi nắc k’rang k’uôl pa  bhlầng, k’pân cô t’đang đấc ooy bảng bhrợ bài. Tợơ đếêc, Tây dzơơng học. Tước m’pâng c’moo học lớp 10, Tây crêê ặt k’đhap lâng pr’zợc học mr’đoo trường, mị a nhi a đhi lơi  học, chô ặt muy đhị ruh bêl 15, 16 c’moo. Đâh đhêy học, căh lâh bhriêl choom, ha dợ băn coon k’tứi dzợ nắc zước pa bhrợ đhơ đhơ đhị cung k’đhap. Căh ma bh’rợ tr’nêng, tr’mông tr’meh âng a nhi díc điêl nâu lâng coon k’tứi nắc g’nưm tợơ ca conh ca căn, tu cơnh đếêc ta luôn ta bhuch zập rau. Tây xay moon, mơ chu ca coon ca ăy căh vêy zên câl za nươu, díc điêl đoo  nắc tr’vay tr’lin. Mơ chu cơnh đếêc nắc Tây pa chăp xợơng coh loom, bêl đếêc ting xợơng thầy cô p’too moon, pa zay lướt học nắc nâu kêi doó lưm k’đhap zr’năh cơnh đâu: “2 díc điêl đâh lơi học, xoọc đâu ặt coh đong lâng a mế ma, căh năl chếêc bhrợ rau rị, muy năl bhrợ ruộng a năm. Căh ma zên bạc cung zr’năh k’đhap bhlầng. Pa chăp xợơng nắc cung hay loom hoọng tu bêl đếêc đấh chếêc bơơn k’díc, lơi học.”

       Đhr’năng lơi học âng díc điêl Tây nắc ếêh rau muy a năm đhị chr’hoong da ding ca coong k’noong k’tiếc nâu. Cô giáo A Râl Mai Tình, Phó Hiệu trưởng trường THPT Tây Giang, chr’hoong da ding ca coong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, đhr’năng học sinh lơi học coh cr’chăl c’moo đăn đâu ting c’lâng bấc k’rơ. Vêy ngai học sinh lơi học nắc tu tr’mông tr’meh lalâh k’đhap đha rựt, ặt coh đong chếêc bhrợ thuê đoọng ha pân lơơng, zooi đoọng ca conh ca căn; cung bấc p’niên học sinh lơi học tu học căh choom. Bấc p’niên căh năl tợơ bêl học THCS, dzoÓc học lớp 10, 11 ha dợ cung căh choom bhrợ rau đơ  buôn cơnh phép tính nhân, chia. Nhà trường ơy pa choom pa xoọng bấc lớp phụ đạo cung cơnh ra pặ giáo viên pa choom đoọng ha pêê a đhi. Ha dợ tu c’rơ học âng apêê a đhi lalâh đhưr, coh đếêc apêê môn học đhị bấc THPT n’jưah bấc, n’jưah ha lệêng, bhrợ a pêê a đhi căh loon ting t’pun cơnh xa nay học, tu cơnh đếêc ting t’ngay apêê a đhi ting dzơơng học, xang nắc lơi. Cô A râl Mai Tình ta luôn k’rang, cơnh lâng đhr’năng học sinh dzơơng học, lơi học nắc căh năl cơnh bhrợ, ha dợ vêy apêê a đhi học cung xăng choom, apêê cung đhêy học ặt coh đong pay k’díc, pay k’điêl tu a conh căn mị đăh k’dua: “Tợơ tợơp c’moo học, nhà trường ơy t’pâh apêê a đhi học sinh tước lớp. Đhơ cơnh đếêc rau pa zay bhlưa pr’loọng đong, nhà trường lâng học sinh cung căh ơy lalua ghit liêm. Đợ học sinh căh tộ lướt học dzợ bấc. Rau k’đhap bhlầng nắc c’năl âng học sinh. Apêê căh ơy năl a đay học nắc coh t’tun nâu hau bhrợ, tu cơnh đếêc apêê lêy bh’rợ học căh rau ma chr’năp lâng lang ma mông âng đay. Tu cơnh đếêc, bêl lưm k’đhap k’ra coh pr’ặt tr’mông cơnh tr’mông tr’meh lalâh k’đhap đha rựt căh cợ c’rơ học âng apêê căh lâh liêm đoọng ting t’pun xa nay học; căh cợ nắc bấc apêê a đhi học sinh tu tr’kiêng nắc lơi học đoọng bơơn k’díc, pay k’điêl, nắc apêê lơi học. Nâu đoo nắc g’roong groong cơnh lâng nhà trường.”

        Pazêng c’moo hay, vel bhươl, da ding ca coong đhị tỉnh Quảng Nam ting ha dưr liêm. M’jưah lâng đếêc, mạng lưới trường lớp cung bơơn k’rong bhrợ têng liêm mâng, ta bhưah tước zập vel bhươl, zooi đoọng ha học sinh doó lướt học ch’ngai cơnh lalăm a hay. Bấc chính sách, chế độ t’đui đoọng học sinh zr’lụ pa bhlầng k’đhap k’ra, zr’lụ đhanuôr acoon coh cung ơy bơơn xay bhrợ đâh loon cơnh: đoọng ga goóh, pa ếp zên học, đoọng học  bổng zập c’xêê đoọng ha học sinh acoon coh, zup zooi zên bạc học tập, zên cha đhâng, cha néh đoọng ha học sinh bán trú… Ha dợ đhr’năng học sinh lơi học nắc dzợ dưr váih. Ting cơnh dap lêy căh ơy zập zêng âng Sở Giáo dục lâng Đào tạo tỉnh Quảng Nam, muy dap lêy đhị bậc THCS đhị 9 chr’hoong da ding ca coong, coh c’moo học 2018-2019 ơy vêy k’nặ 180 học sinh lơi học, k’rong đhị apêê học sinh lớp 8, lớp 9. Pa căn Lê Thị Thuỷ, Trưởng Ban Dân tộc- da ding ca coong tỉnh Quảng Nam moon, bấc đhanuôr đhị zr’lụ da ding ca coong lalua căh lâh k’rang tước bh’rợ học tập âng apêê coon đhi đay, vêy ngai nắc k’dua lướt bhrợ têng ha rêê, moon hau đươi học bấc. Nâu đoo nắc muy coh pazêng rau bhrợ đhr’năng học sinh lơi học dzợ dưr vaih đhị bấc chr’hoong da ding ca coong: “Bấc rau tu bhrợ học sinh lơi  học. nâu kêi nắc lâh mơ bh’rợ xay moon, t’pâh học sinh tước lớp, a cu pa chăp lêy nắc cơnh lâng apêê a đhi căh mặ học dzợ nắc ahêê lêy pa choom đoọng ha pêê ting pâh pa choom bh’rợ tr’nêng. Bêl apêê ơy ặt coh lalay nắc apêê vêy pr’chăp lalay cơnh doó dzợ muy pa chăp đâh bơơn k’díc k’điêl. Bêl apêê bơơn tước ặt pa choom coh lơơng nắc apêê bơơn lêy dzợ bấc rau lâng ahêê nắc lêy ting pa choom bấc lâh mơ lâng bơơn pa đăn lâng bấc ngai lâh.”

         Vêy bấc rau bhrợ tước đhr’năng học sinh lơi học bấc. ĐoỌng pa xiêr đhr’năng nâu, pa chăp ta nih xợơng, nắc lêy ra pặ đợ học sinh lơi học ting ruh đoọng vêy cơnh zup zooi crêê cơnh. Đhơ cơnh đếêc, rau chr’năp bhlầng nắc bhrợ muy môi trường học tập liêm ta nih, đoọng bhrợ cơnh  ooy đoọng ha pêê a đhi zập t’ngay tước trường nắc zập t’ngay bhui har./.

Đấh bơơn k'diịc cung nặc râu tu bhrợ bấc học sinh cóh k'coong ch'ngai Quảng Nam lơi học

 

Gia tăng tình trạng học sinh bỏ học ở miền núi Quảng Nam

                                                   PV/VOV-Miền Trung

         Nhiều giải pháp phối hợp tuyên truyền, vận động đã được chính quyền và ngành chức năng triển khai đến từng thôn bản. Thế nhưng tình trạng học sinh bỏ học vẫn tiếp tục  gia tăng ở nhiều huyện miền núi của tỉnh Quảng Nam. Học sinh bỏ học sớm để lại những hệ lụy không chỉ cho gia đình mà cả xã hội.  

        Bị mất căn bản từ bậc THCS, lên lớp 10 Pơ Loong Thị Tây vẫn chưa làm thành thạo các phép tính nhân chia. Mỗi khi đến giờ học Toán em lại nơm lo sợ thầy cô gọi lên bảng trả bài. Từ đó, Tây ngày càng chán học. Đến giữa năm lớp 10, Tây lỡ có bầu với bạn trai cùng trường, cả 2 bỏ học lập gia đình khi mới ở tuổi 15, 16. Nghỉ học sớm, không trình độ lại phải nuôi con nhỏ nên xin đi làm ở đâu cũng khó. Thất nghiệp, cuộc sống của 2 vợ chồng và đứa trẻ dựa cả vào bố mẹ nên luôn túng thiếu. Tây tâm sự, mỗi lúc con đau ốm không có tiền mua thuốc, vợ chồng lại cãi vã, lục đục. Những lúc như thế Tây lại thâm ước, giá như lúc đó mình nghe lời thầy cô tiếp tục đi học chắc giờ không khổ thế này: “2 vợ chồng nghỉ học sớm, hiện ở nhà với bố mẹ, không làm gì chỉ làm ruộng thôi. Không có tiền cũng vất vả lắm. Nghĩ lại cũng thấy ân hận vì ngày đó yêu đương sớm, bỏ học, lấy chồng sớm.”

       Đáng tiếc là trường hợp bỏ học giữa chừng của vợ chồng Tây không phải là cá biệt ở huyện vùng cao biên giới này. Cô giáo A Râl Mai Tình, Phó Hiệu trưởng trường THPT Tây Giang, huyện miền núi Tây Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết, tình trạng học sinh bỏ học giữa chừng thời gian gần đây có chiều hướng gia tăng. Một số nghỉ học do hoàn cảnh khó khăn, phải ở nhà đi làm thuê kiếm tiền phụ giúp cha mẹ; cũng có không ít trường hợp các em bỏ do học lực yếu. Nhiều em bị mất căn bản từ bậc THCS, lên lớp 10, 11 vẫn chưa làm được những phép tính nhân, chia cơ bản. Nhà trường đã tổ chức nhiều lớp phụ đạo cũng như phân công giáo viên kèm cặp, bổ túc kiến thức cho các em. Nhưng do sức học của các em quá yếu, trong khi các môn học ở bậc THPT vừa nhiều, vừa nặng, khiến các em  không theo kịp chương trình nên ngày càng lười học, chán học, rồi bỏ học. Cô A Râl Mai Tình luôn trăn trở, trường hợp học sinh học yếu lười học, bỏ học đã đành, nhưng có những em học khá, cũng nghỉ học giữa chừng để ở nhà lấy chồng, lấy vợ vì cha mẹ 2 bên ép buộc: “Ngay từ đầu năm học nhà trường đã có kế hoạch vận động học sinh ra lớp. Tuy nhiên sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và học sinh cũng chưa thực sự chặt chẽ. Số lượng học sinh không ra lớp vẫn tương đối lớn. Khó khăn lớn nhất là nhận thức của chính học sinh. Các em chưa xác định được học để sau này mình làm gì nên là các em cảm  thấy việc học không có ý nghĩa gì lắm đối với cuộc đời của các em. Vì thế khi gặp khó khăn trong cuộc sống như là điều kiện kinh tế khó khăn hay thấy sức học của mình không theo kịp chương trình học; hoặc một số em có quan hệ bạn bè yêu đương thì các em lại nghĩ đến việc lập gia đình thì các em nghỉ học. Đây chính là rào cản lớn nhất đối với nhà trường.”

        Những năm qua, bộ mặt nông thôn, miền núi ở tỉnh Quảng Nam ngày càng khởi sắc. Cùng với đó, mạng lưới trường lớp cũng được đầu tư xây dựng khang trang, mở rộng đến tận thôn, bản, giúp học sinh không phải đi học xa như trước. Nhiều chính sách, chế độ ưu đãi cho học sinh vùng đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số cũng đã được triển khai kịp thời như: miễn, giảm học phí, cấp học bổng hàng tháng cho học sinh dân tộc thiểu số, hỗ trợ chi phí học tập, tiền ăn trưa, gạo cho học sinh bán trú…Thế nhưng tình trạng học sinh bỏ học vẫn tái diễn. Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ của sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Nam, chỉ tính riêng bậc THCS ở 9 huyện miền núi, trong năm học 2018-2019 đã có gần 180 học sinh bỏ học, tập trung ở học sinh lớp 8, lớp 9. Bà Lê Thị Thủy, Trưởng Ban Dân tộc-Miền núi tỉnh Quảng Nam cho rằng, nhiều bà con ở vùng cao vẫn chưa thực sự quan tâm đến việc học của con em mình, thậm chí một số còn cho rằng đi nương, làm rẫy thì học làm chi cho nhiều. Đây chính là một trong những nguyên nhân cơ bản khiến cho tình trạng học sinh bỏ học vẫn tái diễn ở các huyện miền núi: “Nhiều nguyên nhân dẫn đến học sinh bỏ học. Bây giờ ngoài công tác tuyên truyền, vận động học sinh ra lớp, tôi nghĩ, đối với những em không thể học được nữa thì chúng ta nên tuyên truyền để các em đi học cái nghề nào đó, các em đi làm. Khi mà các em ra ngoài tiếp xúc được môi trường khác thì tôi nghĩ các em sẽ thay đổi được quan niệm phải lập gia đình sớm. Bởi khi các em ra ngoài rồi mới thấy xã hội kia nó muôn màu và chúng ta cần phải học tập nhiều hơn và tiếp xúc nhiều hơn.”

        Có nhiều nguyên nhân dẫn đến học sinh bỏ học. Để hạn chế tình trạng này, thiết nghĩ cần phải phân loại đối tượng học sinh bỏ học theo từng nguyên nhân để có biện pháp giúp đỡ phù hợp. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là xây dựng cho được một môi trường học tập thật thân thiện, để làm sao cho các em mỗi ngày đến trường đều là một ngày vui./.

Ảnh bìa: Lê Phước Lan Nhi/Báo Dân tộc

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn