Neh geh ua\ ngan gùng lơh broa\, rơndap broa\ mờr jơh tu\ tơngai mut lơh, den tơl bơta gơ rê wơl bè bơh sơnrờp, hơ\ la cồng nha lơh geh bơh ala\ broa\ lơh dê jo\ jòng 2, 3 nam, ờ hềt kơljap. Đơs tus tơmù rbah tàm tiah làng bol kòn cau, bơta kơ\ kơljap geh ala\ kuang bàng gơnoar ala mat dà lơgar đơs tờm tàm dơ\ pơrjum pa do. Jơnau ngai do geh đơs bè nùs nhơm bơh ala\ kuang bàng gơnoar ala mat dà lơgar tus mờ broa\ tơmù rbah kơljap.

Mò Cao Thị Xuân kuang bàng tàm Gơnoar ala măt dà lơgar càr Thanh Hoá đơs la:“Kờ` lơh jăt broă tơmù rơ[ah kơl jăp tàm tiah kơh bơnơm, tiah sar lơgar ngài, tiah làng bol kòn cau, broă tơl^k geh là pal bơsong geh jơh broă lơh mờ tơnguh bơtàu lơh sa gơs phan bơna, tơn jơh broă lơh sa lơh is. He neh lơh g^t nđờ rơhiang, rơbô nơm hìu jăt broă lơh 134 mơya kung gơtìp tơrlah sơl, mờ pal dong kờl tai làng bol in. Mơya di pal làng bol geh ù, geh brê, geh dờp phe, dờp priă kờ` sền gàr brê, tam brê den geh phe sa, geh ào soh, geh phan kờ` lơh hìu ơm mờ geh rài kis kơl jăp rơlao”.

Geh ờ uă khà dờng làng bol kòn cau gam kis rềp mờ brê, geh tu\ kis tàm gùl brê. Mơya ală hìu kis mờ broă lơh tàm brê ờ uă. Jăt mò Cao Thị Xuân yal, kơl jăp ngan là kờ` làng bol geh jàu gơnoar lơh tòm brê mùl màl:“Làng bol kis tàm tiah kơh bơnơm bơh lài do neh đềt mềr mờ brê, kung bè cau lơh ka đềt mềr mờ dà lềng, mơya tàm rơlao 10 nam do mờ tus tu\ do, den làng bol kung gam ntào sền gời tềng gah brê. Kờ` làng bol lơh tòm brê mùl màl mờ ù tam brê là 1 gùng dà, broă lơh ngan kờ` tơn jơh jơgloh, tơmù rơ[ah kơl jăp mờ kung kờ` sền gàr brê kờ` tiah kơh bơnơm in mùl màl tơnguh rài kis”.

Klàs mờ rơbah, hơ\ là sơlèt mờ rơbah kờ` mu\t tàm rài kis dờng pràn rơlao là mờr rơbah. Bu\ lah bè hơ\, mờ hìu làng bol kòn cau, broă do den ờ ndrờm bal, ờ kơl jăp. Di lah gơtìp rềs àr bơh trồ tiah, broă lơh sa ờ geh tơnhào, ha là kòp tê jê să, den broă gơtìp rơbah wơl là bơta buơn gơl^k geh ngan.

Den tàng, jăt ồng Trần Khắc Tâm mpồl kuang bàng càr Sóc Trăng đơs, pal geh 1 broă sền gròi tơnơ\ mờ tu\ neh klàs mờ rơ[ah nền nòn ngan, geh tu\ pal crơng gơs 1 kes priă lời is kờ` sơndră mờ broă gơtìp rơbah wơl.“Tơnơ\ mờ tu\ 1 hìu geh dờp là klàs mờ rơ[ah den pal geh broă lơh sră nggal kờ` sền gròi ală hìu do ờ uă ngan là tàm 3 nam tơnơ\ mờ hơ\, kờ` tu\ ală hìu do kal ke ha là geh broă lơi ờ niam gơl^k geh tàm rài kis là pal geh broă dong kờl mơ, pờ ơnàng broă dong kờl. Tàm ală tu\ bè hơ\, a` pin là broă dong kờl tơmù rơ[ah geh dong kờl uă rơlao jăt mờ broă lời ală hìu do gơtìp rơbah wơl mờ pal bơh tàm broă tơmù rơ[ah wơl bơh sơnrờp”.

Tơl tơngai tơnguh bơtàu ndrờm bal mờ tơl kơnòl mùl màl, di pal mờ broă lơh mùl màl tàm tơngai hơ\ dê. Tơmù rơ[ah kung bè hơ\ sơl. Tơnơ\ mờ uă nam lơh jăt broă dong kờl tơmù rơ[ah, ală hìu rơ[ah neh gơmù. Tàm tiah làng bol kòn cau, khà hìu rơbah tơrgùm tàm 64 kơnhoàl geh broă lơh 30a, rơlao 2 rơbô 300 ntum kal ke gơwèt tàm broă bơcri priă bơh broă lơh 135 tơngai dơ\ 3, mờ ờ uă jơi bơtiàn kòn cau kal ke tàm rài kis bè: Cống, Mảng, La Hủ, Si La, RơMăm, Ơđu.

Bè gùng dà ai lài lơh kờ` tơmù rơbah tàm tơngai tus, ồng Đỗ Mạnh Hùng kuang jăt jơng atbồ anih duh broă ală bơta mpồl bơtiàn Gơnoar ala măt dà lơgar pà g^t:“Tàm tơngai tus, mpồl kuang bàng sền gròi yal mờ anih duh broă sùm Gơnoar ala măt dà lơgar mờ anih duh broă sùm Gơnoar ala măt dà lơgar kung ring bal geh tơl^k 1 kơrnoăt bè tơmù rb[ah. Tàm hơ\ geh tam gơl broă tơmù rơ[ah he dê mùl màl là tơmù rơbah kơl jăp mờ lơh gơs 1 khà niam, kung bè broă dong kờl tơmù rơ[ah uă broă lơh, broă ai lài bơh bơta pràn kờ` tơmù rơ[ah tàm tiah tòm gơl^k geh rơ[ah là làng bol kòn cau mờ ờ uă mpồl bòn ơm kis”.

Mờ kơnòl sền gròi uă ngan broă lơh adăt boh lam bè tơmù rơbah tơngai bơh nam 2005 tus 2012, ală kuang bàng tàm Gơnoar ala măt dà lơgar neh tơl^k nùs nhơm bal mờ cau te\ khà bè tơngu me kuơ màng do. Tam gơl broă dong kờl mờ kơlôi sơnơng broă lơh nền nòn, di pal-tơmù rơ[ah tàm tiah làng bol kòn cau tơngai tus geh uă cồng nha kơl jăp.

                                   

GAH PỜ TƠLIK JƠNAU ĐƠS DÀ KÒN CAU VOV4 TÀM TÂY NGUYÊN
Hìu lơh broă : 19A, Lê Duẩn, Buôn Ma Thuột, Daklak.
Kuang atbồ: Vũ Hải Định