Pơk uănh mông nar djăt: 21/10/2019

VOV4.Mnông- Ntuh [ư bơi tât 3 rbăn rmen prăk rdâk [ư dak bât têh nchrăp to\ an klâp ma 14.500 ha neh tuch tăm, bâh ne\ njêng soan hun hao wa\ng sa rêh jêng an du nkual n’har bri têh hvi ta Tây Nguyên, yơn lah, rnôk geh dak bât têh aơ [ư lôch r^ geh tâm rdâng đah nău ngăn lah mô geh ntu\k to\. Ne\ lah nău kan [ư dak bât do\ng âk nkô| Ia Mơr. Tâm rnôk veh [ư, dak bât aơ du\t hvi, đah bar n’gor Dak Lak n’hanh Gia Lai. Geh âk nău ôp geh mbơh lah: Nău ntru\nh ntuh [ư rdâk njêng dak bât aơ le\ tâm di đo\ng lah mô, mô lah mpu\ng lir dơm tơm prăk ngih dak? Mơh lơh nău kan [ư dak bât lôch [ư ma mô geh ntu\k to\? N’hanh mhâm ntrong kan rklaih an nău rlơ\ kơt lah du\t dơh aơ?.

 Nău nchih tal 1:       {ư dak bât têh đah ăp mpo\ng kâp du\t ue\h

 http://vov4.vov.vn/Mnong/chuyen-muc/rlo-dak-bat-teh-mo-geh-ntuk-to-c168-282951.aspx

 

          Nto\k lah nkô| nău ma N’gâng kan tuch tăm mât rong ntru\nh ntuh kơl bah tơm prăk bơi 3.000 rmen gay ndâk [ư ndơ dak bât ta xă Ia Mơr ? n’hanh dak bât têh aơ dơi ndâk [ư đah mpo\ng kâp mpeh wa\ng sa-rêh jêng m’hâm ndơ ?

Bôl do\ng rnoh neh têh rlău n’gul n’gor Bắc Ninh yơn Ia Mơr lo\ lah n’har bri du\t jêr jo\t, [on lan chah chrai. Neh ntu têh yơn du\t âk duh phang, wa\r năm mô to\ng dak to\, tuch tăm lo\ mir knơm tâm dak mih. Gay n’hao săk rnglăy do\ng neh, ntru\tr lo\ mir nkual n’har bri du\t jêr jo\t aơ hun hao, bah ne\ nta kơl đăp mpăn [on lan gu\ n’hanh nchrăp an nkual wa\ng sa mhe, mât uănh săk rnglăy nău trơn [on lan gu\ đăp mpăn…, năm 1998, Chính phủ le\ jao an N’gâng kan tuch tăm mât rong n’hanh hun hao [on lan m^n ndâk njêng nău nchrăp [ư âk nău r[o\ng Ia Mơr. Tât nar 27/10/2005, N’gâng kan tuch tăm mât rong n’hanh hun hao [on an nău ntru\nh 2954 uănh na nău nchrăp ndâk [ư n’glău n’gâr dak Ia Mơr đah 2 gâl rgum: rgum n’glău n’gâr dak Plei Pai-bât hao dak Ia Lốp (hvi nklăp 600 ha) T^ng dăp rgum mhe nklăp 2.000 ha neh tuch tăm n’hanh n’glău n’gâr dak Ia Mơr (hvi 3.000ha) to\ an nklăp 12.500 ha neh tuch tăm. Wa Nguyễn Hoàng Hiệp, Groi Kruanh N’gâng kan tuch tăm mât rong n’hanh hun hao [on lan an lah: Đah 2 gâl rgum kơt mhe nkoch, ndơ dak bât Ia Mơr aơ lah ndơ âk nău r[o\ng geh n’ăp wa\ng sa-chính trị n’hanh rêh jêng kon nu^h:

            Nău r[o\ng n’glău Ia Mơr bôk năp kơt a[aơ m^n lah geh 3 nău r[o\ng khlay, bôk năp lah rnă njrăng mât njrăng bri dak yor aơ lah nkual n’har bri. Tal 2 lah rho\ trơn [on lan, [ư tay ntu\k gu\ le\ ta ntu\k n’hanh nkual êng s^t ta aơ yor neh ta aơ du\t âk. Tal 3 lah to\ an nklăp 14.000 ha ba n’hanh tơm tăm êng. N’glău nkrem dak t^ng ve\ bât lah nklăp 180 rkeh m3, dơi lah aơ ntu\k nkrem dak đah Tây Nguyên têh ngăn.

            T^ng ve\ nkra le\ dơi ndâk [ư, 180 rmeh m3 dak mbra rho\ to\ an nklăp 14.500 ha neh lo\ mir. Tâm ne\, 10.350 ha mpeh tâm nkuăl Chư Prông, n’gor Gia Lai n’hanh nklăp 4.000 ha mpeh tâm nkuăl Ea Súp, n’gor Dak Lak. Đah têh hvi dak bât n’hanh dăp rgum nkual to\ kơt mhe nkoch ri dak bât dơi kuăl lah têh ngăn aơ ndrel đah nău [ư âk dak bât êng mhe knu\ng to\ng geh 25% ăp rnoh neh u\ch dak ta nkual Tây Nguyên lah nsum. Yor ông Nguyễn Hải Thanh, Cục trưởng Cục ndâk [ư dak bât, N’gâng kan tuch tăm mât rong n’hanh hun hao [on lan m^n lah, nău ndâk [ư rmôt dak bât Ia Mơr lah tâm di đah nău u\ch ngăn, ntuh kơl di nkual:

            Tă n’hêl na nê| N’gâng kan tuch tăm le\ m^n njêng n’hanh uănh ri êng rnoh neh lo\ mir u\ch dak bah nkual Tây Nguyên, dak bât mhe knu\ng to\ng 25%. Yor r^, njêng ntu\k nkrem dak ri đah nău nkual Tây Nguyên u\ch du\t âk.

            Đah nău geh êng lah nkual n’har bri kâng n’har đah Campuchia, du\t âk lah nu^h [on lan rnoi đêt nu^h, nău rêh rluk mâl, tuch tăm lo\ mir knơm le\ rngôch tâm dak mih jêng rnôk rmôt dak bât têh aơ dơi ntru\nh ndâk [ư, bah kruanh N’gâng kan tuch tăm n’hanh hun hao [on lan, n’gâng kan [on lan n’hanh lơn lah nu^h [on lan ta ntu\k âk nău mpo\ng kâp dak bât ns^t tay nău rgâl an nkual neh jât blak aơ. Rnăk wâl wa Rơ Mah Tú xă Ia Mơr, nkuăl Chư Prông, n’gor Gia Lai lah rnăk ach o “nâp nâl” tâm âk năm bah năp yor [ư lo\ mir knơm le\ rngôch tâm trôk nar, [a [ơ mô sa, ăp năm knu\ng tuch tăm geh 1 yan tâm yan mih. Rnok dak bât Ia Mơr dơi ndâk [ư ndrel đah dăp rgum to\ an le\ du nkual têh hvi, wa Tú mpo\ng kâp nău rêh rnăk wâl mbra rgâl bah aơ.

            A[aơ geh dak bât hôm, mpo\ng nhih dak uănh m^n tât kônh wa mpôl hên. Mpôl hên mpo\ng kâp dơi [ư ba lo\ 2 yan, gay hun hao wa\ng sa, ju\t n’hu\ch ach .

            Wa Nguyễn Tuấn Anh, Groi kruanh UBND xă Ia Mơr an g^t, n’gâng kan [on lan xă an âk nău mpo\ng tâm dak bât Ia Mơr, đah mpo\ng u\ch ntu\k aơ mbra jêng du nkual neh têh ndro\ng, lah ntu\k tơm tăm an le\ nkual Tây Nguyên n’hanh nkual neh Nam bộ.

            Dak bât Ia Mơr rnôk ntơm mbơh [ư ri kônh wa [on lan ta lam xă Ia Mơr du\t rhơn, mpo\ng kâp dak bât gay geh nău u\ch hun hao wa\ng sa, ju\t n’hu\ch ach o an kônh wa [on lan kơt mpeh trong kan tuch tăm, mât rong gay m’hâm [ư hun hao wa\ng sa rnăk wâl.

            T^ng ve\ nkra, mô knu\ng rho\ do\ng to\ an ăp rnoh neh lo\ mir duh phang ơm geh bah nkual rnoi mpôl đêt ta ntu\k ma dak bât hôm dơi dăp rgum to\ an hang rbăn ha neh lo\ mir nkra njêng t^ng trong công nghệ mhe. Bah ne\ nta an nkual ndơ tăm rgum, rgâl muh măt bah nkual n’har bri ơm ach o n’hanh rluk mâl. Rlău ma ne\ tay, dak bât têh aơ dơi ndâk [ư đah mpo\ng kâp mbra rgop mkra nu nău [on land ah ro\ng gu\ âm ta Tây Nguyên, jêng nkual [on lan gu\ rgum, đăp mpăn n’har bri. Ndr^ yơn, 14 năm bah năp, jêh du\t âk nău mpo\ng bah n’gâng kan [on lan n’hanh nu\ih [on lan Tây Nguyên, rkum dak bât Ia Mơr le\ ntơm jêh yơn muh măt nkual n’har aơ mô ho\ saơ rgâl. Rlău ma ne\ tay, dak bât ntu\k khlay ngih dak aơ dôl an rdâng đah nău ngăn mha m’hanh lah: ndâk [ư jêh mô geh nkual to\ yor geh du êng dơh dơm: rnoh neh dơi dăp rgum to\ bah năp đaơ bah dak bât a[aơ dôl lah bri neh ơm. Yor r^ bôl lah bri n’ha rpăi, bri săr jêr dơi rgâl bah bri neh ơm an neh tuch tăm. Nău khuch lah 3000 rmen prăk le\ jêh bah kơi 14 năm mbơh [ư ndâk nkra mô ho\ geh nkual to\. Nău lư an nău ôp: nu^h mbra an trok nău kan rnôk ndâk [ư nău mbơh prăk di bah nău [ư aơ ?

Nu\ih rblang: Y Sưng Phê Ja

 


NTU\K RGUM BÔK NTUH NĂU NGƠI RNOI MPÔL ĐÊ| VOV4 NKUAL TÂY NGUYÊN
Mbrô: 19A trong Lê Duẩn, Nkual [on têh Buôn Ma Thuột, n'gor Dak Lak
Giám đốc : Vũ Hải Định
Groi Giám đốc: Hoàng Trung Dũng