Pơk uănh mông nar djăt: 31/7/2019

        VOV4.M’nông    Ngon măt lah tật khúc xạ way mâp ta măt. Lơn lah ta kon se, ngo măt dôl nar lơ âk. Nkô| nău du\t âk dơi an lah kon se mâp ơm n’hanh du\t âk đah ăp ndơ điện tử, ntu\k ntô gu\ âm u\nh ang n’hanh gu\ nti mô di. Ngo măt khuch têh tât nău rêh ăp nar n’hanh khuch nti nsơm bah kon se. Bôl a[aơ, âk me bơ\ mô ho\ uănh ngăn tât nău aơ, mô geh trong njrăng dêr ngo măt an kon se.

 

Ngo măt lah nu nău măt knu\ng dơi uănh ăp ndơ dăch, uănh mô ang mô lah uănh saơ ăp ndơ ta ngai. Kon se ta năm deh bah 6-14 năm dơh geh ngo măt ngăn. Yor ta rnoh năm aơ, ko se ntơm hăn nti, âk nău ntoh bah ngo măt dơh dơi nai saơ. Kon se măt ngo ta lvang hôm e dơi kuăl lah ngo măt ta ngih sam [u\t. lah ngo măt mô dơi saơ ơm mbra khuch tât nău nti. Kon se mô uănh saơ rplay sam [u\t, mrô ta nsưng nchih, kon se nchih bài mô ngăch, bah ne\ khuch tât nti nsơm.

Ngo măt ta kon se dôl geh trong hao âk dôl mbơh njrăng, lơn lah ta nkual [on têh. Ta ngih dak si măt n’gor Dak Lak, năm 2018, tâm ding le\ bơi 25.000 nu\ih but uănh săm ji nsum ri geh bơi 5000 kon se geh ngo măt. 6 khay bôknăm 2019, tâm rơh uănh nđôi ngo măt ta ngih sam [u\t an kon se ngih sam [u\t THCS Phan Chu Trinh, nkaul [on têh Buôn Ma Thuột, mhe rlău, geh rlău 80% kon ho\k geh ntưp ngo măt. Nai dak si Lê Dương Thuỳ Linh, kruanh khoa but uănh ji, ngih dak si Măt n’gor Dak Lak an g^t:

Tật khúc xạ lah nsum n’hanh ngo măt lah êng a[aơ lah nkô| nău bôk năp [ư ngo măt ta rơh năm deh rchong. T^ng gu\ m^n njêng bah ăp nu\ih khoa học rnoh ngo măt a[aơ du\t âk, lơn lah ta ăp nkual [on têh công nghiệp mhe. Ta aơ nklăp 60 tât 80% ăp kon se rchong ntưp tật cận thị. Hôm ta Việt Nam, t^ng m^n njêng bah ngih dak si Măt TW ri rnoh ngo măt bah 30 tât 40%, lơn lah ta ăp nkual [on têh rnoh aơ geh tât 80% n’hanh nu nău aơ hôm e geh hao tay. Lơn lah tâm rnôk công nghệ thông tin hun hao kơt a[aơ rnôk kon se mâp đah ăp ndơ điện tử du\t âk.

Geh âk nkô| nău [ư khuch ngo măt ta kon se yơn nkô| nău khlay yor kon se gu\ nti, răk uănh sam [u\t gu\ tih tâm ntu\k ntô ang mô to\ng, kon se mâp ơm n’hanh âk đah ăp ndơ điện tử kơt điện thoại thông minh, máy tỉnh bảng, máy vi tính, tivi…

Oh Đặng Cao Trà Giang (11 năm deh) ta nkuăl Ea H’Leo tât but uănh măt ta ngih dak si Dak Lak. Ăp nai dak si lah oh geh ngo măt đah ma 0,75 độ. Yuh Cao Thị Hồng, me oh Trà Giang an g^t, săk nơm du\t uănh tât nău tât nău njrăng dêr ngo măt an kon đah năp rwa\t nsưng nti, u\nh ang tâm di. Yơn rnôk dơi nai dak si chuyên khoa mbơh nt^m, yuh mơ g^t bah sa ơm nơm mô m^n tât nău gu\ nti, răk uănh sam [u\t bah kon, lơn lah dăch aơ oh way ngăr măng uănh sam [u\t nđơn. Aơ dơi an lah nkô| nău jêng tât oh Trà Giang geh ngo măt.

Mon way m’rih măt. Jêh ne\ uănh ndơ jêt jêt way m’rih măt. Nău aơ ntoh dơi saơ nklăp 3 khay aơ hôm. Nai dak su lah mon geh ngo đêt 1 măt, 0,7 độ. Nsing nti mô lah u\nh ang ri he du\t uănh tât yơn gu\ n’gu\i ri âk tơ\ mô uănh tât. Lơn lah dăch aơ mon way b^ch ta nsưng uănh sam [u\t, măng b^ch ta nsưng uănh răk sam [u\t.

T^ng nai dak si Lê Dương Thuỳ Linh, Kruanh khao but uănh ji, Ngih dak si Măt n’gor Dak Lak, le\ rngôch kon se mô g^t n’hanh mô mbơh đah me bơ\ mpeh ăp nău m’ha ta măt. Yor nê âk nu\ih ngo măt mô dơi saơ ơm, mô săm ơm mbra [ư nhược thị n’hanh blêr.

Nhược thị lah nu nău rngok mô dơi năl rup gui ma măt ndơ\ tât. Pơng [ư mô ang măt n’ahnh nău aơ mô dơi rgâl đah trong văn măt n’glăp. Yor ne\, ăp me bơ\ geh kon se tâm rnoh măt hăn nti an uănh nđôi rnôk gu\ âm n’hanh nti nsơm ăp nar bah kon se.

Lah kon se geh ăp nău saơ kơt: way m’rih, nsrâng măt, ua\nh ăp ndơ ta dăch, kon se lo mô lah ji bôk n’hanh rgănh măt ri an hăn but uănh ta ăp ngih dak si chuyên khoa măt. Dêr nu nău hăn uănh êng măt n’hanh rwa\t măt nglăp ta ăp ntu\k tăch măt nglăp ta ntu\k tăch. Lah rwa\t măt nglăp n’hanh văn măt nglăp ma mô geh nău nt^m bah nai dak si chuyên khoa măt mbra jêng tât nu nău ntru\p măt nglăp mô di rnoh ngo bah măt. Đah jo\ jông, nău aơ mbra [ư hao rnoh ngo ngăch lơn.

 

Nu\ih rblang: Y Sưng Phê Ja

NTU\K RGUM BÔK NTUH NĂU NGƠI RNOI MPÔL ĐÊ| VOV4 NKUAL TÂY NGUYÊN
Mbrô: 19A trong Lê Duẩn, Nkual [on têh Buôn Ma Thuột, n'gor Dak Lak
Giám đốc : Vũ Hải Định
Groi Giám đốc: Hoàng Trung Dũng