Pơk uănh mông nar djăt: 30/1/2019

VOV4.Mnông - Đăp mpăn ndơ sông sa rơh tết nguyên đán lah nău dơi kon nu\ih uănh tât. Mô ho\ nkoch tât nău joi tu tơm ndơ sông sa, nău ngêt sa mô tâm di, khoa học tâm rơh aơ lah nkô| nău jêng tât âk nu\ih khih ndơ sông sa. Bah kơi aơ, nai dak si Phạm Hồng Lâm, Kruanh khoa Truyền nhiễm, Ngih dak si nkual Tây Nguyên lah tâm nău ngêt sa, njrăng dêr khih ndơ sa tâm rơh tết nguyên đán.

Ôp: Ơi nai dak si! Ndơ lơh way tâm rơh lẽ tết, nu nău nu\ih lăp ngih dak si yor khih ndơ ngêt sa hao mêh ?

Nai dak si Phạm Hồng Lâm: Khih ndơ ngêt sa ma mpôl hên way kuăl lah khih ndơ sa way geh wa\r năm, yơn rơh tết nguyên đán, nu nău khih ndơ sông sa geh hao âk. Ăp ntil ndơ ngêt sa geh hao âk [ư khih ndơ sa ne\ lah: ôm r’iu mô dơi gâm s^n, tui ka kơt sò, tui, rêng, ghẹ… mô dơi gâm s^n mô lah ăp ntil tăp le\ lôch nar do\ng, way ntil ndơ sa aơ geh âk ntil kaman Salmonella, ăp ndơ sa pot, biăp, dak play mô dơi rao kloh kaman n’hanh ăp ndơ ngêt sa bah dak toh. Nkô| nău lah yor kaman, ndơ khih kaman, virus, ăp ntil kí sinh trung, kaman o sêt pu\.

Ôp: Rnôk geh khih ndơ ngêt sa, nu\ih ji way geh moh ăp ntil mêh ?

Nai dak si Phạm Hồng Lâm: Way jêh rnôk sa bah 2 mông tât 3 nar, nu\ih ji mbra geh ăp nău saơ kơt m’hưm hok, hok, ji ndul, ji ndul djroh, geh âk nu\ih hô mbra jêng tay mô hôm nchoăt dak mham, ju\r huyết áp lah mô dơi mkra ơm ri jêng tât kh^t nu\ih. Nău saơ bah khih ndơ ngêt sa geh âk ntil yơn rgum nsum lah ăp nău saơ ta trong proch. Bah năp nău saơ kơt ne\, lah nu\ih n’gơch ri nu\ih [on lan dơi mât uanưh êng săk nơm đah trong ntop dak Oresol ta jay. Yơn lah du\t âk, nkô| nău [ư khih ndơ ngêt sa jêr năl n’hanh nu nău bôk năp jêr đo\ng yor ne\, nu\ih ji an dơi mât uănh n’hanh groi nđôi ta ngih dak si.

Ôp: Ân ngêt sa m’hâm gay n’hu\ch geh khih ndơ ngêt sa ơi nai dak si ?

Nai dak si Phạm Hồng Lâm: Tâm nar êng năng, khih ndơ ngêt sa way geh rnôk do\ng ndơ ngêt sa trong [on têh mô lah ntu\k ngêt sông nsum, hôm nar tết he way bên rgum răm đah rnăk wâl yơn khih hôm e geh âk yor aơ lah lvang geh nău tâm nđur, tâm rgâl ndoh ndơ têh jêng mô dơi dêr ăp ndơ luh bah dih, mô đăp mpăn, ne\ lah nkô| nău [ư khih ndơ ngêt sông.

Bah năp nău khih ndơ ngêt sông dơi hao tâm rơh Tết, mpôl hên đă nu\ih [on lan an njrăng ăp nău bah kơi aơ: bôk năp lah năp lah nău đăp mpăn ndơ ngêt sông. Aơ lah nău khlay, khlay ngăn dâl. Ân ngêt duh sa s^n. Tal 2, tâm rơh tết ăp jay way rwa\t ndơ sông sa gay ntêm nkrem jêng nău ndơ sông sa ntêm nkrem aơ ân dơi mât prăp ueh. Yor mô mât prăp ueh mbra jêng tât r’iu, srat, [ư ntưp kaman, ntưp kaman ndơ sông sa.

Ôp: Dăn lah ueh nai dak si!

Tâm rơh Tết nguyên đán, nău u\ch ndơ sông sa hao âk, yor ne\ nău u\ch nkra njêng, tăch ndơ ngêt sa hao đo\ng. lah mô mât prăp ueh âk ndơ ngêt sa mô kah mô ueh, mô đăp mpăn mbra tâm rluk, tâm tăch, [ư khih n’hanh khuch mô ueh tât săk soan nu\ih do\ng.

Gay njrăng n’gang khih ndơ ngêt sa, mât njrăng săk soan nu\ih do\ng, ăp ngih pah kan mât ua\nh an n’hao uănh nđôi nking n’gang nkra njêng, tăch ndơ ngêt sa rlăm, ndơ ngêt sa mô g^t tu tơm, mô đăp mpăn; rmal rjăp ăp ntu\k tih, uănh nđôi rjăp ndơ sông sa nglăp rwa\t. Ăp ntu\k nkra jêng, tăch an [ư t^ng rjăp nău ntru\nh bah pháp luật mpeh đăp mpăn. Mô dơi nkra njêng, tăch rgâl ndơ sông sa rlăm, mô g^t tu tơm, mô ueh kah.

Nu\ih do\ng an săch rwa\t, nkret gâm ndơ ngêt sa kloh ueh, đăp mpăn; raang groi nđôi, lơh njrăng rdâng đah ăp nău tih mpeh đăp mpăn ndơ sông sa.

Yor Tết Kỷ Hợi ueh lanưg, đăp mpăn, yor săk soan [on lan, mât đăp mpăn kloh ueh ndơ ngêt sa./.

 

Nu\ih rblang: Y Sưng Phê Ja

NTU\K RGUM BÔK NTUH NĂU NGƠI RNOI MPÔL ĐÊ| VOV4 NKUAL TÂY NGUYÊN
Mbrô: 19A trong Lê Duẩn, Nkual [on têh Buôn Ma Thuột, n'gor Dak Lak
Giám đốc : Vũ Hải Định
Groi Giám đốc: Hoàng Trung Dũng