Tăng ngăn hâi: 20/1/2021


 

VOV4.Sêdang - Tiô tơdroăng tối tơbleăng dêi Khu xiâm ngăn cheăng kal kí pơtroh ăm Hneăng hôp kân má 13 dêi Đảng, ki malối tối nhên ‘na ivá kuăn mơngế, ngăn mê cho ki xiâm păng ‘nâng, cho hnoăng cheăng ki vâ khoh châ chiâng pêi pro troh a tơdroăng kuăn pơlê kro mơdro\ng, tơnêi têa ó rơdêi, pêi tiô hiâm tuăn kuăn pơlê pói vâ, tơdâng tơ’mô, hloh hlê rơkê ple\ng. Hiâm tuăn ‘’Thăm mơdêk ó rơdêi hiâm tuăn mơjo pâ tơnêi têa, tuăn mơno khên tơnôu dêi hdroâng kuăn ngo, ivá tơru\m krá kâk tâi tâng khu hdroâng kuăn ngo [ă pói rơhêng vâ mơnhông tơnêi têa kro mơdro\ng, hơniâp ro’’ cho môi tung mâu tơdroăng cheăng ki xiâm.

Pói rơhêng vâ châ mơnhông dêi môi hdroâng kuăn mơngế cho tơdroăng ki tơ’nôm mâu tơdroăng pói vâ dêi pơlê pơla, dêi kuăn mơngế rơtế tung môi tơnêi têa-hdroâng mơngế, ing mê, mơjiâng chiâng ivá ki khên tơnôu, ó rơdêi ôh tá kâi tối. Tối môi tiah pôa Nguyễn Xuân Phúc, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa, tâng rêm ngế, rêm khu râ, rêm khu pơkuâ cheăng ôh tá ai hiâm mơno ki vâ mơnhông mơdêk mê tơnêi têa kố ôh tá chiâng vâ pêi pro tiô dêi hiâm tuăn ki pói rơhêng vâ. Vâ thăm mơdêk tơdroăng ki pói rơhêng vâ mê, ôh tá ai mơngế ki ê, mê cho mâu ngế hơnăm rơxông nếo, mâu ngế ki châ pói tơngah cho ki xiâm dêi tơnêi têa, mơngế ki xiâm dêi tơnêi têa.

          

 

Hnê hriâm tiô túa ki ăm hok tro pơchuât rap! Chôu hriâm mê hlo hơniâp ro tâ, túa hriâm hơniâp pro hok tro rơbot [ai re\ng tâ. Hmâ tiah mê, cô Hà Ánh Phượng, cô hnê hngêi trung râ má pái Hương Cần, tơring Thanh Sơn, kong pơlê Phú Thọ hiăng djâ ăm hok tro tung mâu rôh hriâm:

‘’Ing rôh hriâm kố mê á hiăng châ trâm, tơpui tơno [ă mâu vâi pú kong têa ê [ă nâl Ănglê. {ă ing rôh hriâm kố mê á xuân chiâng vâ tơbleăng khôi túa le\m tro dêi Việt Nam pin troh [ă mâu vâi pú kong têa ê.

Kế ki cô Hà Ánh Phượng xúa mê cho môi toăng kơmăi t^nh dêi tơná, môi to kơmăi ki mơđah [ă phần mềm Sky – mâu kế kơxái ki tơdjêp, tơpui tơno tơdrêng ing măng internet. Khên hơ’leh nếo, xúa kong nge# tung hnê cho túa hriâm ki nếo ki a mâu tíu ki ai tu\m ivá rơkê ple\ng tâ xuân tá hâi pêi pro.

Tơdroăng ‘na cô yăo 9X Hà Ánh Phượng djâ troh tơdroăng ki hâk tơngăm kố ăm kuăn pơlê Việt Nam drêng cô lôi dêi tơdroăng cheăng [ă kơlo liăn kâ rơpâu dollars a pơlê kong kân vâ vêh dêi a pơlê xiâm, môi tơring kong ngo a Phú Thọ hnê hriâm, po mâu lâm hriâm nâl Ănglê ăm mâu vâi o a peăng kong ngo, chiâng mơngế Việt Nam ki má môi troh nôkố châ mot 10 ngế thái cô ki rơkê lâp plâi tơnêi.

Cô yăo Hà Ánh Phượng xuân ối pơtối tơdroăng cheăng dêi tơná a tíu ki hnê, pơtối djâ ăm hok tro chiâng mâu kuăn pơlê lâp plâi tơnêi [ă mơni kô châ lăm troh a kong têa ê:

‘’{ă mâu tơdroăng cheăng ki lâi mê xuân ai mâu tơdroăng ki xơpá [ă pơloăng mơnúa krê dêi tơná. Maluâ ai tíu ki lâi á đi đo tơmiât tiah kố cho tơdroăng ki vêh pơlê ôh ti xê cho tơdroăng ki xơpá, mê cho rôh ki tơ’lêi hlâu vâ kum á chiâng vâ pêi pro klêi tơdroăng ki rơhêng vâ drêng á ối tơx^n ai rôh kum á chiâng vâ pêi pro mâu tơdroăng ki kơnía git ki liăn ngân ôh tá kâi pro ai pơxúa ăm ôh’’.

Phiu ro hlo tơdroăng ki rế hía rế hên mâu vâi pú hơnăm ối nếo ai hiâm mơno [ă rơhêng vâ tí tăng tơdroăng cheăng krá tơniăn ăm tơná, rơpo\ng hngêi [ă veăng kum ăm pơlê pơla. Ki xiâm dêi tơdroăng vâ pơxiâm pêi cheăng ôh ti xê to tơniăn mê ối rah xo môi troăng prôk vâ tăng rêh, pro tơdroăng cheăng mê ối cho tơdroăng ki ối rêh, tối nhên dêi tơná, pơloăng mơnúa ăm tơná, séa ngăn tơdroăng ki hiăng ai hlâu dêi rêm ngế.

Ngế kơnốu kot mâ hơnăm 1990 – Lê Anh Tiến, kâ pri ối má Môi rôh tơ’noăng ‘’Tí tăng tơdroăng ki ai hlâu tung pơxiâm vâ pêi cheăng hơ’leh nếo rơkê ple\ng vâ pơxiâm cheăng, Lê Anh Tiến ăm ‘nâi, bu ai môi tơdroăng tê, mê cho tơdroăng ki rơhêng vâ [ă tơdroăng ki loi tơngah:

‘’Hdrối nah, mê rơpo\ng á xuân ối tung rơpo\ng kơtiê, á rơtế [ă ngế nho\ng o ki rơnêh [ă mê cho Lê Hoàng Anh mơ-eăm vâ pro tiah lâi châ hluăn ing kơtiê [ă ăm tơdroăng ki rơkê ple\ng, kơnía ăm dêi tơná mê cho tơdroăng ki apoăng. Klêi mê cho tơmiât pơxúa ăm pơlê pơla môi tơdroăng ki kơnía ki lâi ‘lo. Á đi đo tăng tơdroăng ki loi tơngah, tăng hlo môi tơdroăng ki púi rơhêng vâ, mâu vâi pú athế ai môi tơdroăng ki loi tơngah [ă mâu vâi pú kal athế ai tơdroăng ki mơ-eăm mê drêng mê ah tơdroăng ki mơhúa mê tăng troh á pin’’.

Péa ngế pú hơnăm ối nếo kố cho 1 tơdroăng ki hên ngế hơnăm ối nếo đi đo tơmiât [ă rơhêng vâ mơ-eăm, djâ ăm tơdroăng, ivá kơhnâ ăm pơlê pơla. Vâi cho kuăn mơngế Việt Nam nếo, pêi pro châ tiô tơdroăng ki pơkâ thế rôh pêi tơdroăng chal nếo rôh má 4 [ă mot tơru\m cheăng [ă kong têa ê. Rơxông hơnăm ối nếo hâi kố châ rêh ối tung môi tơnêi têa tơniăn le\m, rế hía rế châ mơnhông; môi tơnêi têa ki kăn pơkuâ Đảng, Tơnêi têa tơmâng ngăn khât troh tơdroăng cheăng hnê hriâm mơngế, pêi pro tơdroăng ki rơhêng vâ ‘na môi tơnêi têa khên tơnôu, hên pú hơnăm ối nếo hiăng tơche\ng tơmiât hiâm mơno, tơdroăng púi vâ, hbrâ ăm môi tơdroăng cheăng tung la ngiâ bâ eăng.

Vâi cho mâu ‘’gât’’ vâ pro ‘’tuăn hiâm ki rơkê’’ mâu ngế ki rơkê ple\ng, ki tơdroăng pơkâ pêi pro troh hơnăm 2045 ăm tơnêi têa pin chiâng tơnêi têa ki mơnhông tơtêk, pêi lo liăn hên. Vâ châ pêi mâu tơdroăng pơkâ mê, tiô pôa Đoàn Quang Vinh, ngế pơkuâ hngêi trung Đăi hok Bách khoa, Đăi hok Đà Nẵng, ki kal pơkâ ăm tơdroăng kố mê cho mơjiâng [ă mơdêk mâu ngế cheăng cho kuăn mơngế Việt Nam, châ mơnhông tơtêk tơniăn krê, tâi tâng, ai hiâm mơno le\m, ai tuăn hiâm pâ nhuo#m tơnêi têa, hâk tơngăm hdroâng kuăn ngo. Malối, cho mơngế Việt Nam nếo kal mơdêk ivá rơkê ple\ng:

‘’Rơkê ple\ng, mê ôh ti xê troh bu troh sap ing mâu khu ki hriăn ple\ng, mâu khu ki hriăn ‘na khoa hok tung kơmăi kơmok mê cho troh ing mâu ngế pêi cheăng ki tiah hmâ tê. Xua tơdroăng tơ’noăng pâ nhuo#m tơnêi têa drêng pin tối tơbleăng tiô túa ki trâu hơngế, trôk trâu mot tung pơlê pơla mê mâu tuăn ngoâ ki rơkê ple\ng dêi tâi tâng mâu ngế pêi cheăng tung tơnêi têa kố, kô kum ăm pin mâu hiâm mơno, ivá rơdêi vâ mơnhông tơkâ luâ’’.

Xuân ôh tá iâ mâu ngế hơnăm ối nếo ôh tá ai tuăn hiâm tơmiât vâ mơ-eăm. Malối, cho tung pơla ai kơmăi kơmok môi tiah dế nôkố, tơdroăng ki mơnhông dêi mâu trang măng pơlê pơla tơdjâk troh hiâm mơno dêi mâu ngế hơnăm ối nếo tơdjâk troh môi hiâm mơno tơmiât, túa rêh ối ki ôh tá tro; ki hlê ple\ng ‘na tơdroăng cheăng kal kí, pơlê pơla, pôu râng dêi hnoăng cheăng kuăn pơlê, hiâm mơno dêi khu tơru\m, pơxâu mâu ngế cheăng ối iâ [ă hên ki ê.

Thak sih Nguyễn Văn Vệ, Hngêi trung Kăn [o# vâi kơdrâi Tơnêi têa ăm ‘nâi:

‘’Ai hên xiâm kối chiâng tơdjâk troh túa rêh ối ôh tá tro dêi mâu rơxông hơnăm ối nếo, mơni ki hên cho sap ing rơpo\ng hngêi, ki ôh tá tro dêi tơdroăng cheăng kâ tung kơchơ mơdró, lơ rơkong tơpui rơkê tâ cho ing pơlê pơla phá tơviah hên gá dế tơdjâk rơdêi troh mâu rơxông hơnăm ối nếo, ai mâu túa rêh ối, tơche\ng tơmiât ôh ti tro tung hiâm mơno’’.

Ngoh Nguyễn Quang Thạch – Ngế ki mơjiâng tơdroăng Troăng hơlâ thôn pơlê, tơru\m hên [ă mâu tơdroăng cheăng pơlê pơla, tối tiah kố, tung hnoăng cheăng mơjiâng kuăn mơngế nếo, tơdroăng ki mơdêk ki kơnía git khôi hmâ athế cho tơdroăng ki xiâm. Tung mê, tơdroăng ki mơjiâng túa rêh ối ‘’Môi ngế xua rêm ngế, rêm ngế xua môi ngế’’, tơru\m, to\ng kum dêi rơpó cho tơdroăng ki kal. Túa rêh ối kố hiăng mơdêk khât tung rôh hbrâ mơdât pơreăng Covid-19 drêng lối rơpâu ngế kuăn pơlê hiăng môi tuăn, tơdjuôm ivá:

‘’Tối ‘na hnoăng cheăng pôu râng hnoăng dêi pơlê pơla mê á tơmiât athế chiâng môi tơdroăng pơkâ khât pơlê pơla la hên tâ cho tơdroăng pêi pro, pleăng hnoăng ki ôh tá la lâi pơtê. Á hmâ tối [ă mâu ngế ki pêi cheăng [ă dêi troăng hơlâ hơ’leh thôn pơlê pin pêi tơdroăng kố, tâng hlo tro ‘ló mê pin ôh tá pơkâ thế tơdroăng klâi ôh. Rêm ngế athế pôu râng dêi hnoăng cheăng [ă dêi tơná [ă ngế ki tâ tá pin. Rơpo\ng hngêi pin pơlê pơla, tíu troh ki hơngế kân’’.

Tung hneăng ki nếo, [ă mâu tơdroăng ki ôh tá tơniăn dêi tơdroăng pơloăng mơnúa hâk h^n dêi lâp plâi tơnêi, mâu ngế hơnăm ối nếo pơtối châ loi tơngah cho khu ki mơhno\ng pleăng hnoăng cheăng, djâ troăng ahdrối, mâu ngế cheăng pơkâ [lêi trâng dêi tơdroăng cheăng hơ’leh cheăng [ă kơmăi kơmok, rơkê ple\ng dêi tơnêi têa, pêi pro châ tơdroăng pơkâ thế dêi rôh hơ’leh cheăng [ă kơmăi kơmok, rơkê cheăng dêi tơnêi têa, pêi pro châ dêi rôh hơ’leh cheăng [ă kơmăi kơmok rôh má 4 [ă tơru\m cheăng [ă kong têa ê.

Rơtế [ă mơdêk ki kơnía khôi hmâ, tiô yăo sư Đinh Quang Báo (Cho kăn pơkuâ hngêi Đại học Sư Phạm Hà Nội hneăng hdrối), pin kal pêi pro nhên mâu tơdroăng ki pơxiâm ăm hiâm mơno hâk tơngăm, pleăng ivá ăm mâu hơnăm ối nếo; tơdjêp pro chiâng tíu ăm mâu hơnăm ối nếo tung [ă a kong têa ê pleăng ki rơkê ple\ng mơjiâng tơnêi têa:

‘’Á tơmiât, tơnêi tơnêi têa athế ai troăng hơlâ pơkâ, tơdroăng pơkâ athế ai tu\m ivá vâ tơ’mot mâu ngế ki rơkê troh. Kố nah ai mâu ngế hiăng chêh inâi rêh ối a kong têa ê la xuân ối vêh tơnêi têa. {ă mâu ngế ki pin vâ vâi vêh drêng pin kal ai troăng hơlâ tơ’mot, mâu tơdroăng vâ vâi pêi. Péa troăng môi cho to\ng kum, má péa, cho pro tơ’lêi hlâu ăm vâi pêi cheăng ki tơnêi têa kal athế ‘no liăn’’.

Tơdroăng loi tơngah [ă hiâm mơno la ivá rơdêi hơ’leh chiâng tơdroăng pêi. Tơnêi têa pin hiăng tơkâ luâ chôu phut xơpá, hiăng tơkâ luâ kơklêa kơtiê, ki ôh tá rơkê ple\ng, pin hiăng [lêi trâng [ă tơkâ luâ [ă tơdroăng ki rơhêng vâ hdroâng mơngế. Nôkố, pin tơdjêp ki kơnía dêi hdroâng mơngế, tơdroăng loi tơngah dêi mâu ngế hơnăm ối nếo athế châ pơkâ, păn roăng [ă pro tơ’lêi hlâu vâ pro mâu tơdroăng ki rơhêng vâ mê chiâng mâu tơdroăng ki pêi ai pơkâ, veăng kum pleăng ăm pơlê, cheăm, tơnêi têa rế hía rế tơniăn le\m môi tiah Tố Hữu hiăng chêh tung [ai thơ

‘’Môi tơdroăng hơdruê rơnó hơngui”: “Tâng cho chêm, cho kơtâ hlá. Mê chêm athế kơtốu, hlá athế ngiât drêh. Ti lâi mung ôh tá mơdrếo. Rêh athế ăm, ulâi bu xo xêh krê môi ngế’’.

 

Lê Thu -VOV1

Katarina Nga tơplôu [ă tơbleăng

 

BÂNG RƠKONG KHU KUĂN NGO KƠPONG TÂY NGUYÊN 

Tíu ối-pêi cheáng: 19A Lê Duẩn-Pơlê kong kơdrâm Buôn Ma Thuột, kong pơlê Dak Lak 
Kăn
 xiâm: Vũ Hải Định