Jĭ mĭnh lơ̆m dôm hơnih mơdro sa pơm tơlĕch, tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe gar theng thôih yuăn (mác ca) tơ̆ Dak Lăk, Công ty Damaca Nguyên Phương sơkơ̆t hơdăh rim tơdrong pơkăp găh sơđơ̆ng rơgoh tơmam drăm sa păng lăng hơlen kon tơrong, tơmam drăm choh jang sa (SPS) lơ̆m Tơdrong Tơchơ̆t Jang hơdoi Mŭk drăm Tôm tong Tơring (RCEP) dăh mă dôm tơdrong pơkoel kih thuơ̆t ‘nao tŏk bŏk jing tơdrong kăl hlŏh vă tơmam drăm vei kơjăp hơnih tĕch răt tơ̆ teh đak đe. Tơ̆ hơnăp tơdrong rơih kơtang đơ̆ng rim hơnih răt iŏk, hơnih mơdro sa măh hơdrin tơchă hơlen kơtơ̆ng ang, hơmet ming trong choh jang sa vă trŏ lăp hăm tơdrong pơkăp đơ̆ng dôm teh đak răt iŏk. Kiơ̆ đơ̆ng yă Nguyễn Thị Thu Phương, Kơdră chĕp pơgơ̆r Kŏng ty, tơdrong tơnap tap hloh hrei ou ưh khan lăp “băt tơdrong tơchơ̆t” mă lei kăl tơlĕch jang kiơ̆ ƀlep păng tôm tong lơ̆m yan ou, kơ yuơ lơ loh, Hơnih mơdro sa ‘meh vă đei rim hơnih bơ̆ jang tơgŭm djru, pơtho tơbăt ăn mă hơdăh.“Nhôn hơpơi ‘meh vă đei pơtho tơbăt mă hơdăh hloh dơ̆ng mưh rim tơdrong tơchơ̆t, tơdrong pơkăp tơplih. Hơnih mơdro sa kăl băt jang kiơ̆ dôm tơdrong yă kiơ, hơnih bơ̆ jang ayơ pơtho ăn păng đei dôm trong tơgŭm djru yă kiơ găh pơm hla bơar dăh mă kon jên ou to. Mưh đei vang yak hơdoi păng pơtho tơbăt rơhao, hơnih mơdro sa gô lui hloh dơ̆ng, pơ̆n hloh dơ̆ng lơ̆m tơmơ̆t jên jang, pơm pơkeh trong jang păng hơnhăk tơmam drăm tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe”.

Hăm rim hơnih mơdro sa jang sa, pơm tơlĕch păng mong răk tơmam drăm tĕch tơ̆ teh đak đe,mă kăl tĕch mơdro tơ̆ teh đak Trung Quốc, ‘ngoăih tơdrong pơkoel SPS oei kăl pơm kiơ̆ Tơdrong tơchơ̆t 280 găh rơgoh ‘lơ̆ng tơmam drăm đơ̆ng Hơnih tơm vei lăng tech răt hăm teh đak đe kơ Trung Quốc, gô đei tơlĕch jang kiơ̆ đơ̆ng năr 1/6/2026. Tơdrong tơplih tih tên hloh ‘noh hơnih mơdro sa chih hơnăn lơ̆m kmăi kmŏk CIFER lăp đơ̆ng rŏng đei hơnih bơ̆ jang kơpal ƀơk ăn hla bơar tơƀôh tơbăt, tơplih ăn găh lơ tơdrong pơm hla bơar ou to găh hơnih bơ̆ jang vei lăng mơdro sa pơm ăn nhen hơdrol ou ki. Tơdrong mă ou, hơnih mơdro sa pơjing kơ dih dôm hô sơ, tơƀôh tơbăt kơtơ̆ng ang păng chiu pŭ tơ̆ hơnăp tơdrong trŏ ƀlep kơ yưh lĭu apĭnh tĕch răt. Đơ̆ng tơdrong tơplih găh trong vei lăng ou tŏk bŏk tơlĕch ăn dôm tơdrong tơpă yan ou găh pơm tơm  păng tơdrong vang iung jang hơdoi ƀar păh rim pang. Ƀok Huỳnh Phú, tang măt ăn mĭnh hơnih mơdro sa tơmam drăm choh jang sa tơbăt jơhngơ̆m đon tơtăm găh tơdrong kih thuơ̆t păng pơm hla bơar ou to. “Hrei ou hơnih mơdro sa nhôn tŏk bok pơm hô sơ apĭnh ƀơk ăn mã kơsô̆ tăh ‘nŭng tơmam drăm păng hlôi ba ăn kiơ̆ trong bơ̆ jang. Lơ loh đơ̆ng rŏng năr 1/6/2026, mưh Tơdrong tơhcơt 280 đei tơlĕch jang kiơ̆ ‘noh hơnih mơdro sa hăm vă pơm hơmet ming dơ̆ng đĭ đăng hô sơ dăh mă oei iŏk kiơ̆ hô sơ so? Adoi, tơdăh đei dơ̆ng tơdrong tơhlăk tơhlin lơ̆m jang kiơ̆ hăm rim hơnih bơ̆ jang, hơnih mơdro sa păng tơring chă apĭnh pơma dơnuh hăm hơnih bơ̆ yang ayơ vă đei pơtho ăn tơtom hloh?”

Dôm tơdrong pơngơ̆t ou đơ̆ng hơnih mơdro sa đei ƀôh tơdrong ‘meh vă đei pơtho ăn “phăl hơlăng” jĭ kăl hloh lơ̆m năr jang kiơ̆ vă jê̆ truh. Tơl hơdăh dôm tơdrong pơngơ̆t ou, adoi sơkơ̆t hơdăh tơdrong hơdrin yak hơdoi đơ̆ng hơnih vei lăng choh jang sa, ƀok Ngô Xuân Nam, Kơ iĕng Kơdră Hơnih jang SPS Việt Nam (Hơnih tơm vei lăng Choh jang sa păng Cham char) tơbăt, hơnih jang atŭm hăm rim hơnih bơ̆ jang đei ƀơm truh hlôi păng tŏk bŏk tĕnh koăng tơroi tơbăt kơtơ̆ng ang, tơgŭm djru hơnih mơdro sa đơ̆ng tơdrong pơm pơkeh ‘lơ̆ng um rup hơnih pơm tơlĕch truh tơdrong bơ̆ jang vei lăng hô sơ. Mălei kiơ̆ đơ̆ng ƀok Nam, tơdrong tơhlăk tơhlĭn kăl hloh hrei ou ưh khan lơ̆m tơdrong mơmat găh pơm hla bơar mă găh tơdrong iung jang ‘lơ̆ng trŏ lăp đơ̆ng hơnih mơdro sa mưh pơm kơdih hla bơar tĕch răt dih băl:“Hơnih mơdro sa kăl hơlen mă brĕ rim tơdrong tơchơ̆t păng pơtho tơbăt đei ƀơm truh. Kiơ̆ kơ ĭnh mưh đĭ hlôh tôm tơdrong pơkoel ‘noh tơdrong pơm hla bơar ou to ưh kơ măh tơnap yă kiơ mơ̆n. mă lei, hô sơ kăl đei pơm hơmet pơ ‘lơ̆ng trŏ lăp, đơ̆ng tơdrong chih chư mă ƀlep, chih tơbăt mă tôm dôm tơmam drăm dĭng truh găh rup hơnih pơm tơlĕch tơmam drăm. Lăp pơm glăi tŏ sĕt lơ̆m hô sơ ‘noh ưh kơ jor păh jang hơdoi gô pơdreo hơlơ̆k dơ̆ng. Mưh hơnih mơdro sa băt hơdăh tơdrong tơchơ̆t, proh hơmet mă ‘lơ̆ng păng pơm kiơ̆ ƀlep đơ̆ng blŭng lei kiơ̆ kơ ĭnh hơnih mơdro sa Việt Nam gô jang ‘lơ̆ng trŏ lăp hăm dôm tơdrong pơkoel đơ̆ng păh răt iŏk”.

Hơnih tơm vei lăng Choh jang sa păng Cham char sơkơ̆t hơdăh, hăm dôm tơmam drăm tơm dơnơm nhen sầu riêng, plei ‘long đum, tơmam drăm pơm tơlĕch dăh mă tơmam drăm choh jang sa, tơdrong trŏ lăp hăm pơkăp ‘lơ̆ng SPS gô tơgŭm ăn pơm dă ƀiơ̆ tơdrong pơdreo dơ̆ng tơmam drăm dăh mă ưh kơ ăn tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe hloi. ‘Nou jei jing tơdrong kăl hloh vă vei kơjăp tơdrong ‘lơ̆ng ăn tơmam drăm choh jang sa Việt Nam lơ̆m khei ‘năr pơjei dih băl lơ̆m apŭng plenh teh roi năr roi kơtang.

Lơ̆m tơdrong hơdrơ̆k dơ̆ng, rim trong jang kih thuơ̆t tŏk bŏk pơjing đei hơ iă vă hơnih choh jang sa hơmet pơ ‘lơ̆ng kiơ̆ trong tơpăt, rơgoh ‘lơ̆ng păng kơjăp ‘lơ̆ng hloh dơ̆ng. Mưh hơnih mơdro sa iung jang kiơ̆ pơm hơtŏk tơmam drăm ‘lơ̆ng, găh hơnih bơ̆ jang vei lăng atŏk kơtang iung jang hơdoi, tơgum djru tơtom, tơmam drăm choh jang sa Việt Nam gô đei dơ̆ng rơvơn pơih să hơnih tĕch răt păng pơm hơtŏk hơnih dơ̆ng lơ̆m hơnih tĕch răt dih băl apŭng plĕnh teh.

Tơ̆ Hop akŏm “Tơmơ̆t tơbăt kơtơ̆ng ang rim tơdrong tơchơ̆t găh rơgoh ‘lơ̆ng tơmam drăm sa păng lăng hơlen tơmam drăm (SPS) lơ̆m Tơdrong tơchơ̆t RCEP păng Tơchơ̆t kơsô̆ 280 đơ̆ng Trung Quốc” kơ yuơ Hơnih tơm vei lăng Choh jang sa păng Cham char pơgơ̆r tơ̆ Dak Lăk, ƀok Võ Văn Hưng, Kơ iĕng kơdră chĕp pơgơ̆r Hơnih tơm vei lăng Choh jang sa păng Cham char pơma hơdăh, tơdrong hơmet pơ ‘lơ̆ng tơhlăk tơhlĭn ăn hơnih mơdro sa kăl đei tơlĕch jang kiơ̆ hơdrol năr 1/6/2026 vă pơm sơđơ̆ng hoei pơm kơtĕch toch broch tơdrong jang tĕch tơ̆ teh đak đe tơmam drăm choh jang sa, ‘long, ka hơdang.“Nhôn hơnơ̆ng pơkăp yak hơdoi hăm kơdră tơring, rim hơnih jang păng tơpôl hơnih mơdro sa vă hơmet ăn ‘lơ̆ng hloh lơ̆m jang kiơ̆ rim tơdrong tơchơ̆t ‘nao. Trong tơlĕch ăn ‘noh pơm hơtŏk jơnei tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe, pơtrŭt kơtang răt iŏk tơmam drăm choh jang sa đơ̆ng kon pơlei, đơ̆ng noh tơgŭm ăn tơmam drăm choh jang sa Việt Nam tĕch tơ̆ Trung Quốc adoi nhen rim teh đak anai hơnơ̆ng đei sơđơ̆ng ‘lơ̆ng, trŏ ƀlep hăm tơdrong hơpơi ‘meh vă ‘nao lơ̆m khei năr kơnh”.

Lơ̆m khei ‘năr tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe hơnơ̆ng jing hơyak kăl ăn tŏk mŭk drăm, tơdrong vei kơjăp “hôn bơnê” găh tơmam drăm ‘lơ̆ng, pơm kiơ̆ kơjăp dôm tơdrong pơkăp ‘lơ̆ng SPS păng jang kiơ̆ ‘lơ̆ng hăm rim tơdrong tơchơ̆t ‘nao gô jing hơyak ‘lơ̆ng ăn tơmam drăm choh jang sa Việt Nam atŏk tơ iung kơjăp ‘lơ̆ng, pơih să hơnih tĕch răt păng tơgop jơnei hloh dơ̆ng ăn tơdrong jang mŭk drăm teh đak.