Khôi juăt “tơpuh hơdrĕ” đơ̆ng rŏng kơ grong ƀŭ kơ bơngai Êđê tơ̆ Krông Năng
Chủ nhật, 06:00, 24/05/2026 Lan chih tơblơ̆ Lan chih tơblơ̆
VOV.Bahnar – Lơ̆m tơdrong hơrih ‘nao hrei ou, bơngai Êđê tơ̆ xah Krông Năng, dêh char Đăk Lăk oei răk vei khôi juăt “pơ-‘nguaih rơgoh” đơ̆ng rŏng kơ grong ƀŭ nhen minh khôi juăt joh ayŏ ‘lơ̆ng gĭt. Tôm pơlei atŭm năm hŭm ‘nhao pih hơbăn ao păng năm you ka ưh hơdrô̆ vă pơm rơgoh hơkou jăn đơ̆ng rŏng kơ grong ƀŭ, mă oei jing trong vă hơvơn bơngai oei hơrih găn hloh tơdrong hiong răm, pơkăp truh tơdrong hơrih sơđơ̆ng, tơguăt pơlei pơla.

Kiơ̆ khôi juăt kră sơ̆ kơ bơngai Êđê, đơ̆ng rŏng lơ̆m unh hnam dah mă pơlei pơla đei bơngai lôch hiong, mă kăl noh lôch yươ kơ jĭ jăn, noh oei gom lơ tơdrong ưh kơ ‘lơ̆ng, ưh kơ pŭn ai athei tơpuh lê̆ vă tơdrong hơrih gơh sơđơ̆ng ‘lơ̆ng. Yuơ noh, đơ̆ng rŏng kơ ƀŭ đang, kơtum kơtŏng păng rim bơngai kơtă vang grong ƀŭ athei pơm kiơ̆ khôi pơkăp hŭm ‘nhao, pơ-‘nguaih hơkou jăn păng hơbăn ao tơ̆ hơdrơ̆m đak. Kră pơlei Aê Zôn, oei tơ̆ pơlei Wiâo A, xah Krông Năng ăn tơbăt, khôi juăt ou đei đơ̆ng đunh sơ̆ bơih lơ̆m tơdrong hơrih kơ bơngai Êđê: “Đe krao ‘noh jing tơdrong tơpuh hơdrĕ pơ-‘nguaih rơgoh hơkou jăn, pih hơbăn ao tơ̆ hơdrơ̆m đak vă đak tơhor đĭ dôm tơdrong ‘mê̆, pơrang jĭ ưh đei đom lơ̆m hơbăn ao; athei pih rơgoh đĭ tơdrong ưh kơ ‘lơ̆ng đơ̆ng hơkou jăn, ưh ‘meh đei tơdrong ưh kơ ‘lơ̆ng oei đom”.

Ưh hơdrô̆ đơ̆ng rŏng kơ grong ƀŭ, mă đơ̆ng rŏng kơ brư̆, bơngai Êđê adoi pơgơ̆r pơ-‘nguaih rơgoh. Đơ̆ng rŏng kơ soi tơklah hăm bơngai hiong, tôm pơlei năm hŭm tơ̆ hơdrơ̆m đak, pih hơbăn ao, you ka, pĕ ‘nhot bri vă tơpuh lê̆ tơdrong hĕl sơ-‘ngon păng hơpơi gơh grăng pran, sơđơ̆ng ăn bơngai oei hơrih. Ama Roma, bơngai đei kon pơlei lui yom tơ̆ pơlei Wiâo B tơroi: “Sơ̆ ki noh thoi ăi, đe pơgơ̆r năm tơpuh lê̆ tơdrong ưh kơ ‘lơ̆ng, pơ-‘nguaih rơgoh hơkou jăn đơ̆ng rŏng kơ brư̆, păng ƀŭ bơngai lôch, lơ̆m unh hnam, kơtum kơtŏng atŭm băl năm hŭm ‘nhao pih hơbăn ao tơ̆ hơdrơ̆m đak. Ah pơyan tŏ phang noh đe năm hŭm ‘nhao pih hơbăn ao păng rôp ka, hao rôih pơm ăn kơ đak kơsŏk vă you ka păng pĕ ‘nhot bri pai xa tơ̆ bri hloi, vă tơpuh lê̆ dôm tơdrong ưh kơ pŭn ai păng hiơt lê̆ tơdrong hĕl sơ-‘ngon lơ̆m unh hnam. Hơdrol ki, đơ̆ng rŏng kơ grong ƀŭ đang noh đe năm tơ̆ hơdrơ̆m đak hŭm ‘nhao pih hơbăn ao păng rôp you ka hloi, dang ei noh kiơ̆ kơ tơdrong kĕ đei đe pơtơm pơm”.

Hrei ou, kơyuơ tơdrong hơrih tơplih, khôi pơ-‘nguaih rơgoh pă đei pơgơ̆r tih nhen hơdrol ki. Mă thoi noh, lơ unh hnam tơ̆ Krông Năng, dêh char Đăk Lăk adoi oei răk vei khôi juăt ou nhen minh tơdrong hơlêm đon bơnôh đơ̆ng rŏng kơ hiong răm. Ƀok Ama Bi, jang lơ̆m Jơnŭm bơngai sơnăm ‘lŏ xah Krông Năng ăn tơbăt: “Đĭ đăng tơdrong grong ƀŭ bơngai lôch hăm tơdrong kiơ, unh hnam păng kơtum kơtŏng đơ̆ng rŏng kơ grong ƀŭ đang, noh ‘năr đơ̆ng rŏng đe năm tơ̆ hơdrơ̆m hăm tơdrong hơpơi ‘meh: Mă mônh noh hơpơi gơh đei jơhngơ̆m jăn ‘lơ̆ng sơđơ̆ng, tơpuh dôm tơdrong ưh kơ ‘lơ̆ng lơ̆m unh hnam. Mă ƀar noh hŭm ‘nhao, vă hơpĕch lê̆ tơdrong ‘mê̆ ‘mach oei đom lơ̆m hơkou jăn, pih hơbăn ao kơ tôm bơngai lơ̆m unh hnam. Mă pêng noh vă hiơt lê̆ tôm tơdrong hĕl sơ-ngon lơ̆m dôm năr ki. Noh athei năm pơ-‘nguaih rơgoh tơ̆ hơdrơ̆m đak, pơchơt, pĕ ‘nhot, you ka atŭm et xa tơ̆ bri. Hơdrol ki, pơlei đei rôih, đe ‘nhăk rôih vă pơm kơsŏk đak vă rim bơngai you ka, noh tôm pơlei vang năm. Oei dang ei, ưh đei rơvơn hăm tơdrong jang, tơdrong hơrih pha hăm sơ̆ noh đe pơgơ̆r lơ̆m unh hnam, kơtum kơtŏng đĕch, ưh đei pơgơ̆r lơ̆m pơlei bơih”.

Khôi juăt pơ-‘nguaih rơgoh kơ bơngai Êđê tơ̆ Krông Năng, dêh char Đăk Lăk ưh hơdrô̆ vă pơm rơgoh hơkou jăn đơ̆ng rŏng kơ grong ƀŭ bơngai lôch mă hăp oei kăp gĭt hloh. ‘Nou jĭ trong vă rim bơngai atŭm pơhlai tơdrong hĕl sơ-‘ngon hiong ‘nhŏng oh, hơlêm dih băl pơtoi hơrih grăng ‘lơ̆ng, păng tơguăt pơlei pơla atŭm dih băl.

Lan chih tơblơ̆

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC

Video