Tui Ding jum ia jrao, rĭm thun Việt Nam hơmâo giăm 1,4 klăk čô čơđai tơkeng rai, amăng anun hơmâo mơng 1,5%-2% mrô čơđai drơi jăn ƀu klă mơng muai. Sit biă ñu, đơ đam dêh čar ră anai hơmâo rơbêh 10 klăk čô mơnuih hơmâo gen ƀu kŏng drah Thalassemia mơng muai, rơbêh 20.000 čô mơnuih ruă kă glăk pơjrao. Rĭm thun hơmâo dong giăm 8.000 čô čơđai ruă kă, amăng mrô anai hơmâo giăm 2.000 čô čơđai ruă kraih, kiăng pơjrao brơi sui thun. Anai lĕ sa amăng hơdôm tơlơi ruă hơmâo ngă hăng glăk ba tơlơi sat bơdjơ̆ nao mrô mơnuih-pơhlôm klă brơi rơnuk tơdơi. Tơlơi pơtrun mrô 21/NQ-TW mơng Khul apăn bruă Ping gah kơ mrô mơnuih amăng rơnuk phrâo, ba tơbiă hơnong pơkă truh thun 2030 dưi hơmâo 90% mrô đa kơmơi, đah rơkơi arăng črâo brơi pơhlôm tơlơi suaih pral hlâo kơ hrơi pơdô̆ rơkơi bơnai; 70% mrô đah kơmơi pi kian hơmâo pơgang brơi ƀiă biă mă ñu 4 tơlơi ruă ngă drơi jăn čơđai nge ƀu hiam hăng 90% mrô čơđai nge hơmâo pơgang brơi ƀiă biă mă ñu 5 tơlơi ruă ngă drơi jăn ƀu hiam juăt ƀuh. Mah ƀon lan hơmâo tuh pơ alin brơi kơ bruă mrô mơnuih, samơ̆ tui ơi Vũ Duy Hưng, anom bruă wai lăng mrô mơnuih, kơčăo bruă tơkeng ană bă Hà Nội, ăt kiăng hơmâo hơdră pơtô pơblang kiăng khăm brơi hlâo pơdô̆ rơkơi bơnai, pơgang brơi tơlơi ruă ngă drơi jăn ƀu klă hăng mrô lu ƀiă dong:

“Mơng thun 2010, Hà Nôi hơmâo pok pơhai lu jơlan hơdră pơhlôm klă mrô mơnuih, amăng anun hơmâo pơčrang lăng ƀing čơđai nge, hlâo kơ tơkeng, truh thun 2015, akŏ bruă pơgang brơi, pơčrang lăng, pơjrao brơi sa, dua tơlơi ruă kă hlâo tơkeng hăng ƀing čơđai nge amăng ƀôn prong Hà Nội hơmâo pok pơhai đơ đam ƀôn prong. Yap truh abih blan 9/2024, Hà Nội hơmâo mrô mơnuih pơčrang lăng hlâo tơkeng đơ đam ƀôn prong truh 88.7%, mrô pơčang lăng kơ ƀing čơđai nge dưm dưm 90,3 %, mrô rơkơi bơnai hơmâo khăm brơi hlâo pơdô̆ truh 65%.

Amăng hơdôm thun rơgao, bruă mrô mơnuih kual djuai ania ƀiă hăng čư̆ siăng hơmâo lu tơlơi dưi prong, samơ̆ bruă pơdô̆ ha hơtăk drah hăng pơdô̆ rơkơi bơnai mơng muai lĕ sa amăng hơdôm bruă tơnap tap, bơdjơ̆ nao mrô mơnuih mơnam. Tui nai tha prin, nai prin tha Nguyễn Duy Ánh, Khua sang ia jrao tơkeng čơđai gơnong glông, bruă pơdô̆ rơkơi bơnai hăng pi kian tañ đơi ƀu djơ̆ kơnong bơdjơ̆ nao tơlơi suaih pral kơ ƀing amĭ đôč ôh mơ̆ ăt bơdjơ̆ sat nao ană nge dong:

“Bruă đah kơmơi dŏ anet pi kian lĕ bruă ngă tơnap tap brơi ƀing gơñu mơn, yua aka ƀu thâo ngă amĭ wai lăng ană bă, lơm pi kian kiăng kiăo tui lăng, tơlơi suaih pral kơ ƀing amĭ him lăng ƀu đing nao đơi ôh. Mrô jŭ yap jang jai ƀing gơmơi ƀuh glăk lu tui, hăng anai lĕ tơlơi ngă hning rơngô̆t, djop sang anŏ, sang hră hăng mơnuih mơnam kiăng pơtô pơblang brơi tơlơi sat lơm pi kian mơng anet, pơtô brơi ƀing čơđai thâo bơwih brơi tơlơi suaih pral lơm pi kian kiăng pơgang ană nge klă hloh”.

Hrŏm hăng hơdôm bruă anun kiăng tŏ tui pơsir hĭ bruă lu tui mrô mơnuih tha rơma hăng amra yak nao rơwang mrô mơnuih yôm; bruă pơdô̆ rơkơi bơnai mơng muai, ha kơtăk drah, pi kian hăng tơkeng ană hăng ƀing dŏ anet…Tui ơi Lê Thanh Dũng, anom bruă wai lăng mrô mơnuih, Ding jum ia jrao, ră anai mrô đah kơmơi đah kơmơi ăt phara mơng lơm mrô tơkeng rai dŏ aset hăng him lăng tŏ tui hrŏ trun amăng hơdôm thun pơ anăp, tơlơi anai jing tơlơi lông hăng gơnong bruă wai lăng mrô mơnuih lơm mrô mơnuih truh rơbêh 100 klăk čô laih:

“Sa amăng hơdôm tơlơi tơnap tap anun lĕ bruă tŏ tui mrô tơkeng rai pơplih phrâo amăng đơ đam dêh čar aka ƀu hơđong, hơmâo tơlơi phara kơplah wah djop kual, djop ƀon lan, hơdôm grup mơnuih phara, glăk ƀuh mrô tơkeng rai aset tui, thun 2023 lĕ 1.96 čô ha čô đah kơmơi, anai lĕ mrô aset hloh dong mơng hlâo anun hăng him lăng amra tŏ tui hrŏ trun amăng hơdôm thun pơ anăp. Mơng thun 2011 Việt Nam sit nik yak nao rơwang mrô mơnuih thâo rơma lu, anai lĕ sa amăng hơdôm boh dêh čar hơmâo mrô mơnuih tha rơma lu hloh rŏng lŏn tơnah, tơlơi anai ngă glêh tơnap brơi bruă djru ba mơnuih mơnam, đĭ tui prăk djru brơi mơnuih tha rơma. Tal tlâo dong lĕ mrô đah rơkơi đah kơmơi lu aset phara, aka ƀu hrŏ trun, bruă jao mơng anom wai lăng mrô mơnuih truh ră anai jai tơnap tap hăng tơnap tap ƀiă pơhmu hăng rơwang hlâo anun./.