Tsaz yênhx nta suôz luk Hmôngz hnuz 27.2.2024
Thứ ba, 10:39, 27/02/2024 VOVTB VOVTB
VOV4.VOV.VN -

Uô jông uô hâux lưv kho moz trâu chor nênhs moz nhoz thax tsav tox siêz

10 ntâu shông uô hâux lưv hâur tsêr kho moz đa khoa tỉnh Sơn La, bác sĩ Đinh Khắc Trường tưz seiz njuôk shuôs, fêis kho moz trâu yênhx cxênhz lênhx nênhs moz tuôx nhoz chơưv kho hâur tsêr kho moz, lar heik zos chor nênhs moz hnhar mak têx tsêr kho moz huyện xa tuôx. iz lênhx nênhs moz cux xav li iz lênhx hâur chuôz zis, thâuv tưs tưz moz siêz txos nênhs moz, zok nriêr têx tsưr ziv jông chiê chơưv kho moz gênhk trâu lênhx nênhs moz. Bác sĩ Trường heik:“Chor nênhs moz tuôx no phênhv ntâu puôr lênhx muôx moz hnhar thiêz vax tsêr lok six txov nhêv. Chênhr viv li, cur thâuv tưs tưz nhoz đreiv đros nênhs moz, tôngv zênhx, sik pheiz kênh têx phiv liv, cê seiz njuôk shuôs đal jos, cê nus lok lơưr luz nênhx xênhz huôx, chuôz zis chiê muôx tsưr ziv paz chơưv kho moz huv đros, txo grêk tsơưs phiv liv trâu nênhs moz”.

Heik pâuz nzir lok luz nênhx, têx luôs hâux lưv uô chơưv kho moz gênhk, bác sĩ Trường heik, txix thâuv tsênhv zâu tưz xar njôngr cov yênhx iz lênhx cưk yuôx coz chiê muôx têx paz tâu ntâu lênhx nênhs moz, cov sơưr đơưk muôx đas jos jông, luz nênhx shir phaz, chênhr viv li ntơư, tix lâus tưz sir jos cơưv uô cưk yuôx hâur tsêr cơưv Đại học Y Thái Nguyên.

Thâuv tơưv tsêr cơưv, ntâu lênhx tưz heik cov tix lâus muk zok nriêr hâux lưv uô hâur têx đrôngs lox chiê huôv tsar tâu zuk têx txux chi đhâu cơưv tas ntơư thiêz muôx phênhv sâu siêz đuô, taz sik đros thiêz tsưr ziv xar paz têx lênhx pêx xênhv tsênhv yuôr ntâu txov nhêv, hmôngr tsi jông trâul muôx moz gênhk, bác sĩ Trường, vax tsêr nhoz tỉnh Lai Châu tưz quyết tinhv lok uô hâux lưv hâur tsêr kho moz đa khoa tỉnh Sơn La:“Tsôngv pêx xênhv tox siêz Sơn La nhoz kuôk đêz Hà Nội 300 ntâu cêik, phênhv ntâu zos tsôngv box heir nênhs tsơưs lok six txov nhêv, zos chiê muk Hà Nội mak cux lok six phiv liv trâu nênhs moz. Đhâu thâuv cơưv tas txux chi, cur thâuv tưs tưz xar njôngr zuôr fuô uô têx tsưr ziv li chas chiê seiz njuôk shuôs, kho trâu pêx xênhv, chiê pêx xênhv tâu buôk ti têx tsưr ziv, chuôz zênhx jông lok sâuv seiz njuôk shuôs, kho moz, viv li tas nro têx hâux lưv, tsưr ziv chơưv kho moz gênhk ntơưv Sơn La cur tưz hlôngr yiêz chiê huv đros trâu tsêr kho moz”.

Đros trâu tsưr ziv, siêz xar sir jos uô jông hâux lưv seiz njuôk shuôs đal jos, kho moz trâu tsôngv lax pêx xênhv, bác sĩ Trường tsês ntâu six hơưv, hnuz nhôngs nhênhz chơưv têx tsưr ziv, txux chi, uô lơưr têx cêr seiz njuôk shuôs, kho moz yiêz, huv đros.

Tuôr truôx thiêz uô jông hâux lưv seiz njuôk shuôs, fêis kho moz, lar heik zos fêis kho têx moz lox li: Siêz, trưx phax plaz hnhur, hlưz cxa, tsiz.... Iz chas ntơư, fuô uô ntâu tsưr ziv yiêz lok sâuv fêis kho têx moz lox hâur luz đros chêr, đhâu ntơư buôk ti kho moz, paz yênhx puô lênhx nênhs moz hnhar muôx cêr chiê siêz, shir phaz, txix co paz txo grêk tsơưs lênhx nênhs moz trâu tsêr kho moz, txo grêk chor nênhs hmoz hnhar trâu têx tsêr kho moz thênhv siêz. Thạc sĩ, bác sĩ Đô Xuân Thụ, Giám đốc tsêr kho moz đa khoa tỉnh Sơn La heik pâuz:“Niêx shông, bác sĩ Trường thâuv tưs tưz muôx têx txux chi jông, uô lơưr tsưr ziv yiêz hâur seiz njuôk shuôs, kho moz thiêz paz txo grêk tsơưs têx phiv liv trâu nênhs moz, cux li trâu tsêr kho moz, gra lok têx jông trâu nênhs moz, truz lur six hơưv, hnuz nhôngs chơưv kho moz gênhk trâu lênhx nênhs moz. Têx txux chi, tsưr ziv uô jông co muôx têx fuô kriê txos trâu cxuô luz tsêr kho moz huyện hâur ntu zuôr txos, thiêz tsêr kho moz cux muôx tsưr ziv chiê bác sĩ Trường fuô kriê tsưr ziv uô jông heik sâuv trâu ntơưv têx tsêr kho moz huyện chiê lơưr sik đros cơưv shâuv, uô trơưk”.

Txix zuk têx côngz đas jos paz li heik ntơư, bác sĩ Trường tưz tâu cxuô cấp muôz ntâu ntơưr kruôs, taz sik đros thiêz tix lâus, têx jông yax zos thâuv txeik tâu nênhs moz thiêz lơưr chor nênhs hâur tsêr têx luk uô tsâus txos, viv co zos chuôz zis nênhs moz li cêr jông siêz, njênhs njôngr trâu lênhx cưk yuôx.

Zơưv Hà Văn Minh nhoz huyện Mường La, tỉnh Sơn La tuôx nhoz kho moz gênhk hâur tsêr kho moz no heik:“Têx tsưr ziv fêis kho moz yiêz lok six jông, chor bác sĩ lơưr lok six jông siêz, lês uô jông hâux lưv seiz njuôk shuôs, kho moz. Fêis kho li no moz jông sei đuô pir li fêis kho thâuv ntêx, viv li pêz tso siêz nhoz chơưv kho moz gênhk”.

Đros trâu tsưr ziv siêz xar njôngr “cưk yuôx chuôs li lênhx niêv”, uô hâux lưv coz, bác sĩ Đinh Khắc Trường đros têx lênhx fôngx zưs uô hâux lưv hâur tsêr kho moz tưz paz đros cxiv tsa Tsêr kho moz đa khoa tỉnh Sơn La huôv tsar truôx jông, chơưv kho moz trâu pêx xênhv./.

                                                         Trấn long-Riê Lâux cxeik, nhênhv 

 

Tsưr ziv luôx cêr tir thêir hluôr tơưl cuz jôngr

- Cêr luôx đu lus: zos têx ntu cêr tưz tâu luôx, txiêr hur si têx jôngr ntông, đrox nhov thiêz xuôk hlâuz khơưz ar cov hur đu chiê tir tar hluôr tơưl chis txêik cuz jôngr.

- Cêr har jôngr njuôz jông: Zos têx thax tsav tâu chos chor ntông njuôz siz shơư, muôx ntâu yông ntông, xêir chor ntông tir tar tâu hluôr tơưl cuz jông, phêiz chor ntông co chos yênhx têx tâur chiê paz tir tar hluôr tơưl cov tsik trâus chis cuz lox. Tsưr ziv no paz tir tar oz zav cuz jôngr zos: Phax tar cuz jê hâur ar, thiêz cuz siêz sâu têx blôngx ntông. Têx qơưk no cux zos chiê tir tar hluôr tơưl chis cuz jôngr, cux cê zos qơư trâu chor nênhs tuô hluôr tơưl muk lok chiê tuô hluôr tơưl thâuv muôx yưv cuz jôngr, zos cêr muk qênhz yuôx jôngr thiêz phưx vưv têx huôx tôngv kinh doanh jôngr.

* Chor cêr phax tar hluôr tơưl chis cuz jôngr muôx:

- Txox cêr chênhr: Tâu uô trâu ntơưv têx thax tsav jôngr lox, phêiz uô ntâu thax tsav jôngr đar txix 3.000-5.000 héc ta. Đuô li, tsuv khov trâu têx kror zênhx muôx li: Cưx đêx, cưx ha, pak đêx, cêr zâu, cêr thâux xa uz no… chiê uô cêr thêir hluôr tơưl chis cuz jôngr. Yênhx shông, tsuv tsoz phưz, kho đuô chor cêr phax tar hluôr tơưl chis cuz jôngr, luôx, sâu hur si cxuô zav zôngx ziv chis cuz thiêx zuôr paz phax tar tâu hluôr tơưl txêik chis cuz trâu hâur har jôngr.

Đros chor jôngr chiv xênhz cêr chiê phax tar hluôr tơưl chis cuz jôngr tâu phêiz uô yênhx thax siz kuôk txix 2-3 cêik cêr. Cêr tsuv đar txix 8-20 thiêr thiêz tsuv tâu chos têx ntông njuôz.

- Cêr phưv: Tsik so tâu uô trâu ntơưv têx har jôngr zôngx ziv chis cuz thiêz tâu kinh doanh ntâu. Txox cêr phưv no đar txix 6-12 thiêr thiêz cux tsuv tâu chos têx ntông njuôz. Li co chor cêr chênhr thiêz phưv phax tar cuz jôngr no tâu cxiv uô zuôr phêiz har jôngr yênhx têx thax jôngr đar txix 100-500 héc ta./.

Tòng Anh-Lik Thox cxêik nhênhv

VOVTB

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC