Luz nênhx hlôngr yiêz nhoz 2 saz ntus đêx Đà Giang

           Ntơưv jok Phiêng Hua Nà, xã  Mường La, niêv lâul Cà Thị Bông luôs hâux lưv xor thêir qơư tu zus njêl  tưz gra lok phênhv sâu tâu truôx tuk. Thâuv ntêx, niêv lâul chuôz zis phênhv ntâu zos khưr uô liêx têz, phênhv sâu tsi truôx, luz nênhx njiz trâus ntâu phiv liv. Shông 2019, thâuv cxiv uô tâu tsêr meir tênhv Sơn La, têx đêx hâur pak đêx tênhv pur siêz, muôz jông qơư trâu huôv tsar tu zus shuôz njêl, niêv lâul Bông tưz sir jos xor thêir iz qơư tu zus njêl siv hâur pak đêx tênhv. Khov moz siêz cơưv shâuv tsưr ziv tu zus, xeir tâu têx nôngz njêl huv đros, viv li njêl hloz lox jông, ntâuk muôz tâu ntâu muôs trâu tuz luôv ciêz đrôngs, chênhr zos li heik co, niêv lâul tror yưv pênhr, krêz uô qơư lox đar đuô chiê huôv tsar tu zus njêl. Niêv lâul Cà thị Bông shir phaz heik: “Shông no chuôz zis muôx phênhv sâu tâu ntâu đuô pir li cxiê shông, viv li chuôz zis lok six shir phaz; pêz xar cov cxuô cấp hâu nov ntơưv qơư tror paz max chiê chuôz zis muôx nzir pênhr huôv tsar tu zus ntâu đuô chiê cxaz nzir phênhv sâu”.

           Tsi tiêk xor thêir qơư tu zus njêl, têx đêx sông Đax pur siêz tsênhv muôz qơư lox đar, đêx nxiêz si, jông huôv tsar ju lix côngv thôngx ndis shuôs tox trôngz câuv har uô si. Seiz pov têx jông co, tix lâus Lù Văn Nhu, cux nhoz jok Phiêng Hua Nà tưz yưv pênhr huôv tsar ju lix, cxiv uô qơư sâuv pak đêx tênhv txeik tok kruô tuôx ndis shuôs têz qơưk uô si. Lơưr tix lâus Nhu, shông 2023, tix lâus chuôz zis qir huôv tsar uô luôs hâux lưv txeik tok kruô tuôx ndis seiz tox trôngz câuv har, pak đêx tênhv đros trâu seiz nênhs Poz Ziz ntơưv qơư têx txux chi vênhx huôv, cêr nênhx xênhz huôx. Đhâu ntơư, tsi tiêk muôz hâu cêr huôv tsar uô nox trâu chuôz zis, tsênhv paz piêr kriê thiêz đros por hưv tsês têx muôx jông ntơưv qơư. Ciês shông 2025 nhiv kruôr đhâu, tix lâus Nhu chuôz zis qơư txeik tok kruô co tưz tok muôx iz cxênhz lênhx kruô tuôx nhoz so, ndis seiz têz qơưk uô si, gra lok phênhv sâu tâu xar muôx 150 tsov đeiv. “Hâur ntu zuôr txos, xar cov hâu nov ntơưv qơư thiêz cxuô ngênhx muôx vax huôv tror moz siêz, paz max; cxơưz tiês đros pêx xênhv huôv tsar uô ju lix côngv thôngx, muôz hâux lưv uô, cxaz nzir phênhv sâu tâu trâu pêx xênhv ntơưv qơư”.

           Xã Mường La nhiv no muôx pak đêx đar 40 ha, zôngv huôv tsar tu zus shuôz njêl thiêz uô ju lix. Txos nhiv no, tas nro xã muôx 650 ntâu qơư xor thêir li heik sâuv tu zus njêl, iz shông ntâuk muôz tâu 400 ntâu tênhr, gra lok phênhv sâu 24 tyv đeiv ntâu, yênhx ntâu chuôz zis pêx xênhv nhoz jê 2 saz ntus đêx cêr huôv tsar kinh tế chênhr. Taz sik, luôs hâux lưv huôv tsar tu zus shuôz njêl hâur thax tsav cux tsênhz njiz trâus tsi tsơưs phiv liv li: Huôv tsar tu zus tsơưs, tsi yuô tâu muôx txux chi tsưr ziv tu zus, piêr kriê têx xiv huv thiêz tsi muôx qơư sâu zuôr truôx tuk. Lơưr zơưv Bùi Việt Cường, Chủ tịch ủy ban xã Mường La, tỉnh Sơn La, ntơưv qơư tưz yax kriê, vênhv tôngv pêx xênhv sik côngv tsưr ziv huôv tsar uô nox, uô trơưk têx tsưr ziv yiêz, iz chas ntơư hux jos đros cxuô ngênhx muôx vax huôv paz cxiv tsa suôz bê, đros sâu zuôr têx shuôz njêl, xiv huv uô tâu: “Iz chas xor thêir qơư thiêz tu zus shuôz njêl trơưk li chor lâul thâuv ntêx tsưr ziv iz txưv tu zus, hâur ntu zuôr txos, xã muôx tsưr ziv kriê pêx xênhv krêz đar qơư huôv tsar zus, zov chênhr zos tsuv hlôngr pâur tsưr ziv chiê tu zus tâu trơưk têk, muôs tâu gri đuô”.

       Txix têx qơư tu zus njêl hâur pak đêx tênhv, txos trâu huôv tsar uô ju lix côngv thôngx, tsôngv pêx xênhv nhoz jê 2 saz ntus đêx Đà Giang muôz cêr njênhs njôngr trâu Đảng, têz qơưk luz nênhx tsênhv hlôngr yiêz, tsâu sor, vav mênhx jux juk khov sir jos sik tưr huôv tsar uô nox, uô bluô nux./.

Trấn Long-Riê Lâux cxeik, nhênhv

Sir jos uô cov tiêr tổng qênhz yuôx kinh têr uô ntêx tsưr ziv tso tơưv

          Chor nênhs qênhz yuôx viên iz jiês nriêr pâuz têx xor mông ntơưv ciêz Châu Úy, phường Cam Đường, tỉnh Lào cai. Chiê nriêr pâuz cxix cxuô lok iz chuôz zis kinh doanh, iz đêiv ntơưr qênhz yuôx tsik so tas txix 15-20 phênhz. Kror zov chênhr cuêz tênhv txos tsơưr lươngv qênhz yuôx chênhr zos tsưr chuôz zis kinh doanh li têx hêik pâuz tsênhz, ndax ndênhk. Niêv tix Lương Thị Hương, nênhs muôs huv ntơưv ciêz Châu Úy hêik pâuz: “Nhiv no hêik pâuz đhâu phần mềm sâuv mêir mak pov loz six zôngx ziv xưz, tsik muôx têx phiv liv tưs. Chor nênhs muk nriêr pâuz nus tsênhv mênhx txos yênhx kror, pêz cux hêik pâuz tsênhz, tsik chiê muôx yưv têx phiv liv tưs”.

         Taz sik, tsik zos thâuv tưs côngz xưv qênhz yuôx cux tâu sơưr đơưk thôngx ziv đros. Muôx 11.300 ntâu ziv chuôz zis uô kinh doanh sâuv thax tsav sêiz car, chor nênhs qênhz yuôx viên li niêv tix Nguyễn Thị Nhàn, qênhz yuôx viên Thống kê phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai tsuv njiz ntâu kror phiv liv: cxơưx hlo cik txos nhiêx sê, nhiêx phí, lok sik têx phiv liv cik txos têx tsưr ziv nziêk đas zuôr tiz nếnh têx xor mông.Chiê uô trâu sơưr đơưk njênhs, iz lênhx qênhz yuôx viên tưz tsik zos uô hâux lưv thống kê, mak tsênhv tsuv zos iz lênhx nênhs txơưx yax kriê viên: “Uô ntêx zuôr muk uô hâux lưv, pêz tsuv hêik trâu tôv tsar tôv dân phố pâuz, yax kriê đhâu zalo. Thâuv muk txos mak tsuv muôz ntơưr trâu lơưr sêiz, muôx Chi cục Thống kê chor ntơưr chiê muk uô hâux lưv cov lơưr njênhs trâu zuk. Li ntơưr pêx xênhv thiêx njênhs thiêz  hêik pâuz têx xor mông huv zos tiv zix trâu zuk”.

          Muôx ntâu kror hâux lưv tsuv uô, Ban Chox kriê Thống kê thax tsav Cam Đường, tỉnh Lào Cai tưz kriz uô tsưr ziv “Pâuz tsênhz nênhs, pâuz tsênhz hâux lưv, pâuz tsênhz jênhv vưv”. 145 qênhz yuôx viên thiêz 10 tôv tsar chiê uô hâux lưv, tâu kriê jông têx txux chi sir zôngv chor chuôz zênhx điện tử. Côngz xưv sêiz kaz tâu uô jông đros, tâu uô ciês thiê zuô đâu trực tuyến sâuv cxiv luôs sêiz car uô hâux lưv. Đhâu 3 ciêz kriz uô, taz viv tưz uô tiêr qênhz yuôx xar muôx 3.500 ziv chuôz zis, uô tâu xar muôx 1/3 chor hâux lưv, paz uô tâu jông thiêz huv đros tsênhv tsênhz đuô. Zơưv Đặng Tuấn Trung, Phưv Tsar Thống kê thax tsav Cam Đường, Thống kê tỉnh Lào Cai puz pâuz: “Pêz sir jos uo cov tâu trơưk tsưr ziv thiêz tsơưr lươngv qênhz yuôx huv đros tsênhv tsênhz ntơưv thax tsav qơư; uô tiêr thiêz suôv câuv qênhz yuôx ntơưv thax tsav têx hâux lưv qênhz yuôx chor chuôz zis cux li chor hâux lưv tôn giáo tín ngưỡng zuôr sir jos uô cov tiêr uô ntêx tsưr ziv tso tơưv txix 5 txos 10 hnuz pir li six hơưv zos 31/3”.

           Thống kê tỉnh Lào Cai sir jos uô cov tiêr têx hâux lưv uô ntêx tsưr ziv tso tơưv, uô cov tâu tổng qênhz yuôx kinh têr trâu xar muôx 61.000 qơư uô nox, kinh doanh; 260 qơư tôn giáo, tín ngưỡng thiêz zuôr xar 770 tôv sik côngv. Hâux lưv qênhz yuôx zuôr zos têx dữ liệu zov chênhr, phưx vưv trâu njuôk xav tsênhv chêi huôv tsar kinh têr, paz cxơưz cxiz tsar ndê thiêz cxiv tsa Lào Cai lơưr saz đô thị vav mênhx, truôx đrênhk hâur ntu zuôr txos./.

TTTB-Lik Thox cxêik nhênhv