VOV4.Sêdang - Hâi mot pro lêng lơ 5/6/1947, drêng nếo 21 hơnăm, a tiêh đoân Ama Trang Lơng, trung đoân 84, pôa Nay Sok, pơlê Plân, cheăm Dak Mol, tơring Dak Song, kong pơlê Daknông, kăn pho\ lêng mo đo#i kong pơlê Quảng Đức nôkố cho kong pơlê Daknông hiăng ai hên hnoăng lăm tơplâ xâ. Nôkố mơhé hơnăm hiăng krâ ivá pá kâi hro, la tung tuăn xuân ối pâ, ôh tá kâi piu hâi khế tơplâ tơplong roh mê nah. Drêng troh leh tơbâ 41 hơnăm hâi châ tơleăng le\m lâp peăng hdroh, lâp tơnêi têa tơru\m môi, Hâi lâp plâi tơnêi pêi cheăng lơ 1 khế 5, ngế chêh hlá tơbeăng dêi Rơ’jiu Việt Nam kơpong Tây Nguyên ai trâm tơpui tơno [ă pôa Nay Sok, kăn pho\ pơkuâ lêng mô đo#i kong pơlê Quảng Trực, tối ‘na mâu tơdroăng ki pôa ối pâ tung rơxông tơplâ nah xuân môi tiah hlo ki hơ’lêh tơ-ê dêi pơlê pơla, tơnêi têa.

         Êng: Pâ phep koh kơ êh pôa Nay Sok. Ô pôa, tiô tơdroăng châ ‘nâi tung pơla rơxông plâ Mih nah, êh pôa hiăng hên hdroh veăng lăm plâ xâ, tiah mê, pôa tối ăm vâi krâ-nho\ng o ki tơmâng Rơ’jíu Việt Nam ‘na môi tung mâu roh ki tơplâ kân ki pôa ối chôu vế?

         Nay Sok: Drêng mê nah a [uôn Bu, hdrối vâ plâ xâ, mê ai khu xiâm pơkuâ ngăn hneăng tơplâ. Pôa Nhân cho kăn xiâm, á cho pho\ pơkuâ ngăn hneăng tơplâ, mô đo#i pin drêng mê nah bu iâ. Khu lêng xâ ối tung đông, mê á tối ăm Kăn pơkuâ ngăn hneăng tơplâ, athế pe\ng kơno\ng [â tung đông xâ, la drêng dâi kơno\ng lêng xâ kô ‘nâi tíu pin hmuâ, la drêng xâ ối tung pơgôt pin klâu granât xâ kơ hlâ. Drêng hriâm pe\ng mê pin athế ối a ‘nâi vâ pe\ng, lơ pông pôu, vâ pin rế châ hmuâ, la tung pơla tơplâ tâng pro tiah mê, kô ôh tá tơniăn, xua mê, xông tâng [ă pe\ng [â xâ, môi cho rêh, péa cho hlâ, ‘nâi tơdroăng mê kô xâu xía la á xuân ối xông tâng drêng tơplâ. La a hneăng tơplâ ki mê nah, khu xâ thu, vâi kơtâu mot dêi tung đông. Á tro rong a plâu. Mâu vâi pú ting tông a vêh. Khu lêng xâ hên ngế hlâ, ngin châ xo 12 toăng pháu. Pin tơniăn, ôh tá ai ngế tro rong, lơ hlâ.

         Êng: Drêng pơkâ tối vâ tah lôi mâu túa tơplâ ki hiăng châ hriâm vâ pen\g plâ xâ tiô tơdroăng ki xâu xía mê, pôa hôm ai tơmiât xâu rơ-iô ki klâi ăm dêi tơná kô trâm?

         Nay Sok: Á bu tơmiât pro ti lâi vâ plâ re\ng, plâ châ [lêi trâng, mê cho tơdroăng ki hơniâp ro, nho\ng o ngin ôh tá ai ngế tro rong lơ hlâ. Châ xo pháu dêi xâ, mê cho tơdroăng ki ro má môi’’.

         Êng: Ê, tiô tơdroăng hiăng châ ‘nâi tiah mê, klêi kơ’nâi hên hdroh tro rong pôa châ khu kăn pơkuâ đông ăm vêh a đông, hnê mâu mô đo#i túa tơplâ, la pôa ôh tá vâ vêh hnê, xuân ối pơtối vâ tơplâ. Mê pro ti lâi pôa khoh châ khu kăn pơkuâ ăm lăm tơplâ nếo?

         Nay Sok: Á hlo a hngêi trung a hnê hriâm ôh tá châ tơplâ khât, ôh tá ‘nâi ki lâi tro ki lâi ôh. Pro kăn [o# athế lăm tơplâ khât, á pâ thế khu kăn pơkuâ ăm á lăm plâ xâ, tâng ôh, á kô châ hdâ a pơlê. Xua mê, khu kăn ăm á lăm tơplâ nếo.

         Êng: Ê, xuân ‘nâi tiah kố, ma luâ tro rong, ma luâ athế trâm tơdroăng ki xâu rơ-iô [ă khu xâ, la pôa xuân môi tiah mâu lêng kăch măng ki ê dêi Việt Nam ôh tá la lâi ton tơro\ng, xuân ối kơdôu mơ-eăm lăm plâ xâ [ă môi hiâm mơno ki púi vâ châ pro tơleăng le\m pơlê pơla, cheăm bêng. {ă hiâm mơno mê hiăng chiâng tơdroăng ki ai păng ‘nâng, drêng hâi lơ 30 khế 4 hiăng châ pro tơleăng le\m peăng hdroh, pro tơnêi têa tơru\m chiâng môi. Drêng mê nah, hiâm mơno êh pôa ti lâi drêng tâng tối khu mô đo#i pin hiăng châ [lê trâng kân?

         Nay Sok: Klêi kơ’nâi tơnêi têa châ tơleăng le\m, á hâk phiu xua môi tiah dêi tơná hiăng hlâ la xông erêh nếo. Tơheăm, tơchên hơnăm plâ xâ Pơhlăng, 12 hơnăm plâ xâ Mih. ‘Nâi to lâi tơdroăng tơplâ ki ó tiah mê, pá puât kân k^n tiah mê, la troh mơ’nui pin xuân châ pro tơleăng le\m tơnêi têa.

         Êng: Ê, klêi kơ’nâi châ tâng pin hiăng châ [lê trâng, cho tơdroăng ki phiu kân ăm lâp tơnêi têa. Mê cho tơnêi têa châ tơru\m chiâng môi, tơdroăng rêh ối châ môi khu kăn pơkuâ, peăng kơnho\ng peăng hdroh hiăng chiâng môi khu. Ma luâ ti mê, klêi kơ’nâi [lêi trâng, Daknông xuân môi tiah mâu kong pơlê ki ê tung lâp tơnêi têa athế tô tuăn hên ‘nâng klêi kơ’nâi ai khu Fulro pơtối tăng troăng vâ pro tơ’nhiê tơdroăng ki tơru\m mê, pin hnối mơjiâng hngêi trăng, troăng klông krá tơniăn, kum kuăn pơlê ai tơdroăng rêh ối chía niân tâ. Tiô tơdroăng châ ‘nâi, ti xê to rơkê plâ xâ, pôa ối cho ngế ki rơkê tung tơdroăng hnê mơhnhôk kuăn pơlê pơcháu dêi pháu hơnêa, xut lôi khu lêng pá nah, pôa búa tối ngăn ‘na tơdroăng kố?

         Nay Sok: Drêng mê nah a {uôn Dhă Prong ngin hiăng hnê mơhnôk kuăn pơlê. Tiô tơdroăng pơkâ thế kuăn pơlê pơcháu nâp pháu hơnêa dêi khu lêng ngu\i ki hiăng thu. Vâi hiăng kơtôa pháu hơnêa tung hngêi dêi kuăn pơlê. Ngin tơku\m kuăn pơlê môi pơla măng t^ng ai 7 chôu, vâ lông mohnhôk kuăn pơlê pơcháu nâp dêi pháu, la ôh tá ai kơbố vâ pơcháu. La á pro bu châ 1 chôu tê hiăng châ. Drêng mê, á trâm môi rơpo\ng ki kơklêa kơtiê. Á ăm vâi môi iâ liăn peăng kơnho\ng, drêng mê nah, liăn ki mê tá hâi chiâng xúa a peăng hdroh. Drêng mê á êng, ngế ki mê tiâ, pháu hơnêa a pơlê kố hên llêi. Tiêuh liên, đăi liên [ă phôn tơpui. Á tối ‘’Mê êh muăn djâ á meh lăm ngăn a tíu ki vâi kơtôa pháu hơnêa mê’’. Lăm troh a kơno têa hlo hên h^n to pháu hơnêa kân kuăn, á hiăng thế khu mô đo#i lăm xo djâ vêh. Klêi mê, pơtối lông mơhnhôk kuăn pơlê pơcháu dêi pháu hơnêa. Á pâ hiăng châ xo 150 toăng pháu hơnêa [ă 3 to radio FM PC dêi Mih.

         Êng: Tơplâ hiăng kơtăn kố hơngế, tơnêi têa pin rế hía rế tơxông tơtêk, châ ngăn, châ hlo dêi pơlê, tơnêi têa tơná hiăng hơ’lêh, mê êh pôa ai tơmiât ki klâi?

         Nay Sok: Á ôh tá [e\ng ê pơlê pơla, tơnêi têa pin hiăng hơ’lêh ó tiah hâi kố. Hdrối nah, drêng á hriâm a hngêi trung dêi Pơhlăng, dâi kơpe\n, kâ hmê [ă ko\ng, ôu têa plôi, la tơdroăng rêh ối nôkố hiăng hơ’lêh hên, tơ’lêi hlâu păng ‘nâng. Tu\m tơdroăng tung hngêi trăng, troăng klông pơrá hiăng hơ’lêh hên. Á hlo hơniâp ro, sôk suâ ‘na mâu tơdroăng ki mê. Hdrối nah, mâu ngế M’nông rêh ối tơchuâm, môi toăng hngêi ai pu\n troh pơtăm rơpo\ng. La nôkố, to hngêi ki me\n. Tung pơla ai 160 rơpo\ng mê hiăng ai 80 rơpo\ng ki me\n hngêi ximong. Ai dâng 40 troh 50 hơnăm hiăng me\n mơjiâng hngêi kân rơdâ krá le\m, kơnâ troh a rơtal liăn, lăm ulâi pơrá hiăng ai rơxế. Á púi rơhêng vâ la ngiâ, tâng khu rơxông vâi krâ hiăng hía hlâ ah, khu rơxông nếo nôkố xuân kal athế pơtối hriâm [ối tiô rơkong ki Pôa Hồ hiăng hnê, ma lối [ă kuăn ‘ne\ng cháu chái hdroâng kuăn ngo, vâ ga tơxâng [ă tơdroăng to\ng kum, ngăn khât dêi Đảng. Vâ chiâng pêi pro mâu tơdroăng kố athế tơru\m, athế rơtế dêi pó mơ-eăm pêi cheăng kâ i kơhnâ, i rơkê’’.

         Êng: Ê. Mơnê pôa hên. Rơkâu êh pôa mo sêi têi ‘răng, đi đo cho ngế ki djâ troăng hdrối ăm pơlê pơla.

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng