[VOV4] - Ẩm thực của người Tày - Nùng xứ Lạng phong phú. Nhiều món ăn đã trở thành nét văn hóa đặc trưng.
Hàng ngày, người Tày - Nùng ăn 4 bữa: 3 bữa chính, sáng, trưa, tối và 1 bữa phụ buổi chiều.
Trong những dịp lễ tết và nghi lễ vòng đời có thể thêm bữa thứ 5 là bữa cháo. Họ ăn cháo hoa và không cho thêm bất kỳ thứ gì.
Với người Tày – Nùng, mắc mật là gia vị trồng quanh vườn nhà, góp mặt vào bữa cơm của người dân nơi này. Từ lá, quả, đều được người dân làm nguyên liệu và gia vị tinh tế trong món ăn của mình. Lợn quay mắc mật là ẩm thực trứ danh. Lớp thịt mềm, lớp bì ngoài cùng quay vàng ruộm, giòn thơm quyện mùi nồng của hương vị mắc mật.
Cùng với món lợn quay mắc mật, món vịt quay mắc mật cũng là món ăn làm nên thương hiệu của xứ Lạng. Đặc biệt, lợn, vịt được nướng nguyên con và lá mắc mật được nướng âm trong lòng của con vật. Khi chín sẽ giữ được vị ngọt của con vật và có mùi thơm đặc trưng. Đặc biệt, Người Tày – Nùng thường làm món vịt, nhất là vịt luộc để cúng tổ tiên vào chiều 30 Tết để giải xui và trong ngày 14/7. Họ quan niệm, trong ngày 14/7, con vịt vượt sông ngân hà nước dâng cao để gánh lễ vật dâng lên tổ tiên.
Khau nhục - món ăn ngon trong cách chế biến và đẹp mắt trong cách trình bày. Người ta làm khau nhục từ thịt ba chỉ cắt thành những miếng phân vuông rồi đem luộc. Sau khi luộc chín đem châm để bì khi chao mỡ sẽ phồng lên. Sau đó, thịt được đem ướp nước mắm, giấm, tỏi, ớt, khoai tây, đậu phụ thối, cây chính soi - một loại cây rất phổ biến ở Lạng Sơn. Ướp gia vị xong xuôi, người ta cho xuống bát, rồi đặt miếng thịt lên trên và hầm cách thủy chúng trong nồi. Hầm đến khi thịt nhừ sẽ bỏ ra. Ăn rất mềm và thơm.
Xuất hiện trong các dịp lễ Tết, món phở chua được coi như món khai vị. Bánh phở được trụng nước ấm trước khi cho vào trộn kèm có khoai tây thái chỉ, thịt xá xíu, thịt rán cháy cạnh, rau thơm.
Khi ăn sẽ được trộn với nước chua có màu nâu óng sền sệt được làm từ nước luộc vịt cùng nhiều loại gia vị như hành, tỏi, ớt, giấm, đường, gừng... Sau đó chế bột năng để nước sánh lại. Rắc thêm lạc rang để món ăn thêm bùi. Phở chua là món ăn có vị chua chua, ngọt ngọt, cay cay và bùi bùi; ăn nhiều không sợ ngấy.
Khoai môn kẹp thịt hấp - Món ăn dân dã truyền thống của người dân xứ Lạng. Khoai môn cắt lát vừa ăn kẹp với nhân thịt băm nhuyễn trộn mộc nhĩ, nấm hương, hành khô, hạt tiêu và các loại gia vị. Đem bỏ tất cả vào bát tô rồi hấp cách thủy cho đến khi khoai chín dẻo, thịt mềm béo.
Món thịt ba chỉ rang cháy cạnh kho trám hấp dẫn. Thịt ba chỉ được rang cháy cạnh, béo ngậy, cùng với trám đen bùi bùi.
