Tiếng khèn Mông ngân vang giữa không gian mở đầu đầy ấn tượng cho đêm khai mạc Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ 4 tại tỉnh Điện Biên. Những nghệ nhân trong trang phục truyền thống từ nhiều địa phương cùng hội tụ, hòa tiếng khèn với âm nhạc, vũ điệu và các hoạt cảnh dân gian, mở ra không khí rộn ràng, gửi đi thông điệp về sự gặp gỡ, giao lưu và gắn kết giữa các cộng đồng người Mông trên khắp cả nước.

Ngày hội do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với tỉnh Điện Biên tổ chức, diễn ra từ ngày 9 - 11/10, là hoạt động thiết thực nhằm vụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, thể hiện sự quan tâm chăm lo của các cấp, ngành đến đời sống tình thần của đồng bào dân tộc Mông.

Nhấn mạnh ý nghĩa Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ 4 năm 2026, bà Trịnh Thị Thủy, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết: việc bảo tồn văn hóa dân tộc Mông không chỉ là gìn giữ những giá trị được hun đúc qua nhiều thế hệ, mà còn là khơi dậy sức sống của di sản trong đời sống hôm nay. Ngày hội là dịp để tôn vinh, giới thiệu những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc Mông; đồng thời tạo không gian giao lưu, kết nối giữa các địa phương, góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cộng đồng trong bảo tồn, phát huy di sản văn hóa dân tộc. Qua đó, đưa văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện sinh động trong đời sống hôm nay, gắn với phát triển du lịch và kinh tế – xã hội.

Phát biểu tại ngày hội, đồng chí Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội khẳng định: Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách về công tác dân tộc và phát triển văn hóa, trong đó nhấn mạnh trách nhiệm gìn giữ các giá trị truyền thống, phát huy vai trò chủ thể của đồng bào, đồng thời gắn bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ 4 là một hoạt động cụ thể hóa định hướng đó, tạo không gian để văn hóa truyền thống được tôn vinh, thực hành và lan tỏa rộng rãi. Đồng chí Đỗ Văn Chiến đề nghị các tỉnh, thành phố tiếp tục quan tâm bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mông; chú trọng truyền dạy các giá trị truyền thống cho thế hệ trẻ, ứng dụng công nghệ số trong quảng bá văn hóa; đồng thời gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch, nghề thủ công, tạo sinh kế, nâng cao đời sống đồng bào, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Tại lễ khai mạc, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tặng Bằng khen cho 11 nghệ nhân tiêu biểu thuộc 11 tỉnh tham gia ngày hội, ghi nhận những đóng góp trong công tác giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mông. Đây là sự ghi nhận đối với những người đang trực tiếp bảo tồn tiếng nói, trang phục, phong tục, dân ca, dân vũ, nghệ thuật khèn và các giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Cũng tại buổi lễ, tỉnh Điện Biên trao quyết định công nhận Cột cờ A Pa Chải, bản Tá Miếu, xã Sín Thầu và điểm du lịch bản Tù Lu Tìa Ló là điểm du lịch cấp tỉnh. Việc công nhận 2 điểm du lịch mở thêm cơ hội khai thác những giá trị đặc sắc của Điện Biên nói chung, văn hóa dân tộc Mông nói riêng, từ dấu mốc chủ quyền thiêng liêng nơi cực Tây Tổ quốc đến bản sắc văn hóa và cảnh quan tại các bản làng.

Kết thúc phần lễ, đêm khai mạc tiếp tục mở ra bằng không gian nghệ thuật giàu sắc màu dân tộc Mông được kết cấu thành ba chương: “Trên đỉnh non cao”, “Sắc màu văn hóa dân tộc Mông” và “Hội tụ và tỏa sáng”. Mỗi chương là một lát cắt về đời sống văn hóa của đồng bào Mông, từ không gian núi rừng, tiếng khèn, chợ phiên, nghề thủ công và sinh hoạt cộng đồng, đến tình cảm với quê hương, đất nước và khát vọng vươn lên trong thời kỳ đổi mới.

Bằng sự kết hợp giữa âm nhạc, múa, diễn xướng dân gian và công nghệ sân khấu, chương trình đưa những hình ảnh quen thuộc của bản làng Mông đến gần hơn với khán giả. Những tiết mục đặc sắc như: “Tiếng vọng non cao”, “Chợ phiên gặp gỡ”, “Người Mông nhớ Bác”, “Về miền hoa ban”… không chỉ tạo nên sức hấp dẫn nghệ thuật, mà còn góp phần kể câu chuyện về đời sống, phong tục và bản sắc của một cộng đồng dân tộc.

Ngày hội là dịp để các đồng bào dân tộc thiểu số nói chung và đồng bào dân tộc Mông nói riêng thông qua lời ca, tiếng hát, điệu múa, tiếng khèn, tiếng sáo bày tỏ tình yêu quê hương đất nước, niềm tin tưởng và lòng biết ơn sâu sắc đối với Đảng, Nhà nước, Bác Hồ kính yêu. Không gian nghệ thuật mở ra cơ hội để đông đảo quần chúng đồng bào và du khách thưởng thức nét đặc sắc của văn hóa Mông, hiểu thêm về con người, đời sống và những giá trị được cộng đồng đang được gìn giữ.

Từ đêm khai mạc tại Điện Biên, những sắc màu văn hóa Mông kết nối giữa các địa phương và lan tỏa đến công chúng, góp phần khẳng định vai trò của cộng đồng trong gìn giữ di sản, để những giá trị truyền thống không chỉ được lưu giữ, mà tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay, gắn với phát triển du lịch và xây dựng cộng đồng đoàn kết, giàu bản sắc./.