Ghe Ngo của đồng bào Khmer thường được cất giữ tại các chùa. Khi lễ hội đến gần, sư sãi, bà con phật tử lại cùng nhau sửa chữa, sơn phết, trang trí hoa văn để chiếc ghe trở nên rực rỡ hơn. Một số chùa còn đóng ghe Ngo mới để có phương tiện tốt nhất tham gia ngày hội.

Một chiếc ghe Ngo thường dài khoảng 30 mét, có sức chứa hơn 60 vận động viên. Vì vậy, khi ngày hội cận kề, các chùa lại vận động phật tử, thanh niên và những người khỏe mạnh trong phum sóc cùng tham gia tập luyện.

Tại chùa Prêk On Đơk, xã Nhu Gia, thành phố Cần Thơ, hoạt động này đã diễn ra khoảng 10 ngày qua. Cứ vào mỗi buổi chiều, sau những giờ lao động trên đồng ruộng, đông đảo phật tử, đặc biệt là thanh niên, lại tập trung về chùa để cùng nhau tập bơi đua. Anh Lâm Thanh Hào, vận động viên ghe Ngo chùa Prêk On Đơk, chia sẻ: “Mùa này cũng rất bận việc ruộng vườn, nhưng em và mọi người đều tranh thủ đến để cùng nhau tập luyện bơi đua.”

Dù chỉ là một hoạt động thể thao quần chúng, nhưng việc tập luyện được tổ chức khá bài bản. Các vận động viên được hướng dẫn kỹ thuật, giữ nhịp, phối hợp động tác và tăng tốc ở những đoạn nước rút. Tiếng hô nhịp nhàng của huấn luyện viên hòa cùng tiếng mái dầm khua nước và tiếng cổ vũ của bà con phật tử khiến cả khuôn viên chùa trở nên náo nhiệt. 

Năm nay, chùa Prêk On Đơk tham gia lễ hội với hai chiếc ghe Ngo, nên có khoảng 170 vận động viên cùng tập luyện mỗi ngày.

Mỗi lượt bơi thường kéo dài khoảng 8 phút. Ban đầu, huấn luyện viên tập trung vào việc giữ nhịp đều, phối hợp động tác giữa các vận động viên. Khi đội hình đã quen nhịp, cường độ được tăng dần, đặc biệt ở những đoạn tăng tốc, nước rút về đích.

Anh Danh Thanh Đạt, huấn luyện viên ghe Ngo chùa Prêk On Đơk, cho biết: “Mọi người đến tập rất đông. Tuy trời thường xuyên mưa nhưng bà con vẫn cố gắng tranh thủ đến tập bơi.”

Tiếng hô vang lên, những cánh tay đồng loạt đưa mái dầm xuống nước, kéo từng nhịp mạnh mẽ. Mặt nước cuộn lên theo từng nhịp bơi. Trên bờ, tiếng cổ vũ của bà con tiếp thêm động lực cho các vận động viên. Anh Danh Thanh Đạt, cho sẻ thêm: “Mình sẽ chọn những vận động viên cũ bơi phía trước để các vận động viên mới bơi theo sau. Về cách bơi thì bơi theo từng đoạn. Khi các đoạn đã bơi đều rồi thì bắt đầu ghép đội hình và cùng nhau bơi.”

Theo Đại đức Lâm Chanh Sầm Nang, trụ trì chùa Prêk On Đơk, đây là năm thứ hai chùa có ghe Ngo tham gia lễ hội Óoc Om Bóc – đua ghe Ngo truyền thống, sau hơn 100 năm không tham dự. Đặc biệt, tại lễ hội năm ngoái, với sự phấn khởi và quyết tâm của phật tử, vận động viên, ghe Ngo của chùa đã xuất sắc giành giải Nhì. Thành tích ấy trở thành động lực để năm nay, bà con trong phum sóc tiếp tục tự nguyện góp sức, cùng nhau tập luyện, quyết tâm đạt thành tích cao hơn.

“Mọi người đều có kỹ thuật và kinh nghiệm bơi rồi. Chỉ những người mới tham gia thì các vận động viên cũ và huấn luyện viên sẽ chỉ dẫn và tập cho nhiều hơn. Các ngày trong tuần đều tập hết, không nghỉ ngày nào cả. Mỗi ngày, vận động viên bắt đầu tập từ 17 giờ đến khoảng 18 giờ rưỡi, thậm chí đến 19 giờ tối. Mọi người có sự quyết tâm rất cao.”

Tại các sân chùa, không khí Óoc Om Bóc - đua ghe Ngo đang dần rộn ràng. Mỗi nhịp dầm, mỗi tiếng hô vang không chỉ là sự chuẩn bị cho một cuộc tranh tài, mà còn là nhịp nối của tình đoàn kết trong phum sóc.

Với đồng bào Khmer, chiếc ghe Ngo không đơn thuần là phương tiện thi đấu. Đó còn là biểu tượng của sức mạnh cộng đồng và niềm tự hào về bản sắc văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Khi tiếng trống hội vang lên, những chiếc ghe Ngo rực rỡ sẽ lao mình trên dòng nước. Hàng chục mái dầm cùng lúc khua nước hoà chung với hàng ngàn tiếng reo hò. Niềm vui của lễ hội Óoc Om Bóc-đua ghe Ngo lại được lan tỏa, góp phần làm nên một mùa lễ hội đậm đà bản sắc văn hóa Khmer Nam Bộ./.