Dalam dom thun tapa, Việt Nam mek hu dom jak jeng praong ka bruk khik kajap quyền menuac sia, dalam nan hu quyền eng drei tui adat cambat, agama, quyền di dom bangsa takik. Dom jak jeng ini hu menuac sia dunya taong yaom glaong, brei mboh dalam rilo harak pathau khan, taong yaom di dom taneh ia, dom kapul nyaom dunya, dom menuac urang jeng ye tapa dom mbang ginum biai di dua gah, dom diễn đàn di rilo gah, abih di nyu lac dom mbnag nyaom tui jalan Pasang iek veik praong dalam ka Quyền menuac sia (UPR) di Liên Hợp quốc dalam thun 2019.

 

Tui jalan jhul khang bruk mbeik drei tame dunya, dom bruk pambuak gauk, taom gaok nao mai dalam gah bangsa, agam jeng hu patagok dalam dom thun jaik ini, tapa nan daong ka dunya hu thau ginup jang ka bruk daok rah tabiak di Việt Nam. Dom kadha praong yau 500 thun Cải chánh Tin lành 12/2017, Đại lễ Phật đản Vesak Liên Hợp Quốc bilan 5/2019 lac dom bruk agam pakat dunya, dui pachreih hu bruk sangka biak rilo di ayut sahabat dunya. Hu oh takik urang dang akaok dom taneh ia, urang ngak gah chính trị, báo chí dom taneh ia taong yaom glaong ka dom bruk praong ini, maong ini lac brei mboh cambaih laih di abih ka bruk ngak adat cambat, agama chreih chrai di Việt Nam.

Ayut sahabat di dunya jeng hu thau tal yaok ratuh rija, roya ilamu di urang bangsa takik daok di labik bhum ceik gah Barak, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ. Rilo bruk hu jeng dom labik dane angan dui pachreih tuia dunya mai ravang, zirah, hu ba tagok rilo blah web, dom rayo papar binguk praong dang akaok di dunya. Jeng meng bruk taong yaom glaong kham merat di Việt Nam, ayut sahabat di dunya daok caik hatai jia, jhul patagok dom danak dak pambuak gauk patagok, buh jien tame ngak mbang di bhum bhap bini bangsa takik. Ini lac asal kadha Việt Nam daok brei jhul khang jang dalam tukvak anak tal piah daong hu siam jang bruk peih ngak dom sarak cakrok kinh tế - xã hội, paglaong raidiuk di bhap bini bangsa takik.

Dom bruk pambuak gauk pakat dunya dalam gah agama, bangsa daok hu daong ka dunya thau njauk ka bruk bangsa, agama di Việt Nam, tapa nan ngak brei lahik dom panuac oh siam oh njauk di dom mbnag ndom biai nao mai di Hội đồng Nhân quyền (bilan 1 saong bilan 7/2019) atau di dom mbang khik caga pathau khan di negar peih ngak dom công ước dunya ka quyền menuac sia bo Việt Nam hu mbaok dalam nan, yau ye: Công ước pacang taong paoh - tra tấn (11/2018), Công ước ka dom quyền dân sự, chính trị (3/2019). Dom panuac ndom suan ini hu tabiak rilo meng dom urang kurang thau, ndung bak hatai sahneng oh siam, tui hatai di drei bo oh taduan bruk njauk, bruk biak di bhap bini Việt Nam dalam dom pluh thun tapa kham merat saong jak jeng.

Tui ong Lý Seo Dìn, Akaok mBan Jak ba tỉnh Lào Cai, Đảng saong Karja drei tuk halei jeng iek praong quyền eng drei tui agam, adat cambat, abih di nyu nan lac ngan saong taneh ia hu tal 54 bangsa. Kadha ini hu brei mboh cambaih di Sarak Trung ương 5 mbang 8, nan lac dak padang ilamu bharau, mbak carak ilamu bangsa. Dang akaok lac anit ranam taneh ia, saong tgaok bahrau siam jang bo asal kadha praong lac độc lập bangsa kak kajap haong CNXH tui Chủ nghĩa Mác - Lênin, jalan sahneng Hồ Chí Minh, piah pamaong tal bruk ngak lac taong abih brei ka anek menuac. Đảng saong Karja drei hu tacei cambaih yau nan, min jeng daok hu dom menuac, dom urang,  kayua akaok sahneng daok biar, daok kurang thau nan ye daok jia saong ngak tui, ba tal rilo kadha oh siam, njauk duh hatai, tal tuk hu langyah, pathau khan meng hu thau.

Kol kanjah jhak tuk halei jeng duah jalan pagam pambak tame labik bhap bini, bhum atah bayah, ilamu daok biar piah jak ba khang, min kol dahlak ndom cambaih lac bhap bini sahanang hatai ngak mbang, pala drak, taong abih gauk pataom tame cakrok patagok kinh tế.. tuk nan mikva eng drei sahneng tabiak, kol dahlak jeng oh ieu mikva pang ini, pang daih, nan lac quyền di bhap bini. Mikva oh ka thau ye drei pathau khan, jak ba. Jalan ngak, jalan sahneng di Đảng, Karja lac agama, adat cambat lac quyền di bol bhap rahra, bhap bini hu bruk ngak mbang hu jien mek tame, paglaong akaok sahneng mboh sahneng tabiak bruk lac njauk urang lợi dụng halei oh.

Quyền eng drei tui agama, eng drei tui adat cambat oh lac bhum taneran atau bhum ceik glaong, bo yau panuac di ong Lý Seo Dìn, nan lac meng hatai sahneng di yaok urang piah hu jalan ngak ka nyu njauk. Kayua yau nan ye, paglaong akaok sahneng, patagok dom jalan pathau khan sarak, jalan ngak di Đảng, hukum di Karja meda daong ka bhap bini dom bangsa pan kajap, thau njauk, thau cambaih plaih pang tui bruk pacuh pajarak, dom ndom panuac ndom puac oh njauk, caong palai pajoa jalan ngak njauk di Đảng, sarak di Karja. Tapa nan, dui ka nyu jaik gauk jang bhum ceik haong bhum taneran, paglaong raidiuk mbang ngui, daok dang di bhap bini bangsa takik, rik daong tame bruk cakrok patagok di taneh ia./.

Urang lang: M.Phương - 13/6/2020

 

 

HỆ PAPAR SAP BANGSA VOV4 BHUM BAN RAYA HCM

Labik daok: 7 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Bến Nghé, Quận 1, TP.Hồ Chí Minh
Pho Yam ndok PT : Nguyễn Ngọc Năm
Phaok yam ndok: Cao Thị Thoa, Trần Xuân Thân