Daok ngak metau gah sang kumei nan lac adat biak karei di urang bangsa Dao bhong Yên Bái. Adat ini hu makna yau habar?

Cavan alak da-a pling tagok ong muk kei

 

Thun ini lac thun ka 5 sa-ai Đặng Văn Thêm daok palei Sâm Trên, xã Trung Tâm tame ngak anek metau sang muk Lý Thị Ghến, thôn Khe Giang, xã Trúc Lâu, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái. Sa-ai Thêm lac, kayua sang gah kumei takik manuac saong oh hu anek likei yau nan ye khin sa-ai ngak metau, urak ini sa-ai Thêm ngak adat khotan mek angan tui gah diuk.

  Urang Dao bhong Yên Bái sahaneng daok metau lac bruk patuah, lac hu phol ralo di baoh sang tuk raok metau likei mai sang drei. Yau nan ye, hadei tuk dua urang dam dara anit ranam gauk saong khan brei dua baoh sang thau, ye gah sang urang kumei bri caga pandap ngak ndam klaoh panuac. Dahlau tuk lakhah baoh sang kumei payua panuac tal sang likei tapa main, likau baoh sang gah nan meyah sang likei njauk hatai ye sang gah kumei brei ngak sa yau manuk piah klaoh panuac. Hadei tuk baoh sang likei taduan panuac, ong njuk, muk ndam khan brei ka sang kumei thau. Dalam tuk vak meng 2 tal 3 bilan atau sa thun, sang kumei palih ruah hu harei siam, jeng yau caga hu yaok janih blaoh khan brei gah likei thau tukvak lakhah.

  Urang Dao bhong oh ngak adat taduan metai likei, bo gah likei brei hu urang gauk gar ba anek likei nao sang kumei ka nyu lagaih. Hadei tuk gah anek  likei mai tal akok palei, ye gah sang kumei brei gauk gar labaih 10 urang taduan raok metau likei tame. Tuk tame sang kumei, brei hu sa urang likei dam dui tangin  anek likei yam tame sang saong anek kumei dang kakuh muk kei likau tame  ngak ngak anek metau. Ong da-a mukkei , tangin tho pan dua cavan alak cagar anak mbaok, takai yam nao kandah gauk tui haroh X jaik tal anek likei kumei metau. Anek kumei menyum alak gah tangin iew, anek likei menyum alak tangin hanuk. Duah baoh cavan alak menyum blaoh hu caik di kapan kakuh mukkei 3 harei. Meng ini nao, dua urang nan hu jeng diuk jeng pasang.  Gru Thiều Tiến Thọ, Thôn Sâm Trên, xã Trung Tâm, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái da-a mukkei: “Likau khan mukkei, ong kei harei ini baoh sang dahlak hu taduan metau. Ini dua cavan alak yau brei mboh hatai anit ranam di dua anek, pok tagok ong mukkei piah likau brei hu jeng diuk jeng pasang, dua anek diuk saong gauk tal luac rai, meyah lac kan kandah nde halei jeng kham merat yam tapa, brei hu gauk haniem phol yau dua cavan alak bak. Likau ong kei, muk kei taduan urang tame ngak anek metau di sang drei.”

  Tui adat cambat di bhap bini Dao bhong: Ngak metau bhian rah tabiak tuk sang gah kumei takik manuac, atau sang kumei ndok lakhah bo gah likei oh pabak sumu ye brei daok veik ngak metau. Metau likei hu sang gah kumei iek praong yau anek pajeng. Ngak metau gah kumei: Ka sa, tui ginum meyai di dua gah saong urang likei daok sang kumei 3 thun, 5 thun atau suai jang; Kadua, daok ngak metau hadei tuk diuk pasang hu dua urang anek brei ka dua gah ong muk jeng; Ka klau ngak metau tal luac rai saong khotan mek angan tui gah kumei.

Harei ini, adat ngak metau  di urang bangsa Dao bhong Yên Bái oh daok ralo, min hu mikva daok khik piah patao pakai ka

anek taco brei iek praong ong mukkei, amaik ame, oh lac gah likei atau gah kumei./.

Urang lang: Aí Nghiêm -02/11

HỆ PAPAR SAP BANGSA VOV4 BHUM BAN RAYA HCM

Labik daok: 75 Trần Nhân Tôn, Phường 9, Quận 5, TP.Hồ Chí Minh
Yam ndok : Trần Văn Thao
Phaok yam ndok: Cao Thị Thoa, Trần Xuân Thân