Meng ngak mbang hu, bruk me-in bingu, phun kiểng jeng tagok rilo jang. Abih di nyu lac tuk tame thun bharau, meda lac sang halei jeng hu bingu that, hu phun kiểng piah caik di papan kakuh saong piah ngak brei mekre sang. Kayua yau nan ye, dom harei ini, dom urang ngak bein daok ba abih prein yava tabiak iek glang rilo janih bingu, phun kiểng ka nyu mekre jang piah pachreih urang blei. Hadei di ini, da-a mikva saong taong abih gauk pang kadha vak brei thau ka bruk kuhria caga di dom urang ngak bein saong bruk pabak bingu kiểng Tết meng 3 palei bingu praong di miền Tây Nam bộ lac palei bingu Sa Đéc (phường Tân Quy Đông, TP Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp), Palei bingu kiểng Cái Mơn (huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre) saong bingu phun cảnh An Khương, xã Minh Hòa, tỉnh Kiên Giang :

Palei bingu Sa Dec dok kuhria caga bingu pablei Tet 

Taphia dom bein bingu praong di palei bingu Sa Đéc (phường Tân Quy Đông, TP Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp), ong Tô Văn Trắc, urang ngak nong hu labaih 20 thun pala bingu, brei thau: Labik ini luac thun pala bingu, pablei abih chậu halei ye pala veik phun karei tame, langik hajan atau pandiak jeng pala, nan ye bein tuk halei jeng bak phun bingu. Dom janih bingu tamuh dalam 90 harei hu pala meng dahlau, urak ini daok hijao hala. Bein praong 2.000m2 di ong Trắc daok hijao mekre labaih pluh janih bingu yau: tuyết sơn, lan lúa, dứa Nam Mỹ, cúc tiger, cúc Đài Loan, cát tường, thạch thảo… thun ini daok hu pajaih bahrau lac cúc tần Ấn Độ. Tui kuhria tết ini pablei tabiak darak pasar labaih 50.000 chậu bingu dom janih.

  Lingiu dom janih bingu meng dahlau mai, Chủ nhiệm Hội quán Dahlak ranam sambo ngù - ong Trần Văn Tiếp daok hu roh duah saong caga ba tabiak darak pasar 2 janih bingu hu angan ieu biak bingi pang lac“violet” saong  “cim kadit mekre” hu yaok rituh chậu. Lac urang hu ilamu rilo ka bingu saong roh duah dom janih bingu bahrau, camlaik, ong Tiếp brei thau, bingu “cim kadit mekre” camlaik di labik lac nyu tok ngak bruk di tuk melam, daong ka urang ndih bingi. Daok “violet” ye phun sambo hijao min bingu sambo ngù, maong tame lac pachreih urang blei. Lingiu di nan, hội quán thun ini meda ba tabiak darak pasar labaih 100.000 chậu bingu kiểng. kayua darak pasar dak harei dak praong, nan ye taneh pala bingu kiểng di Sa Đéc hu peih praong, lingiu di phường Tân Quy Đông, daok hu pala di xã Tân Khánh Đông labaih 649ha.

Dalam tuk nan, palei bingu kiểng Cái Mơn (huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre) jeng chreih chrai oh lah hagait! Hu angan lac palei phun công trình, kiểng tạo hình, bon sai, mai vàng saong bingu tết yau cúc, vạn thọ, soi nhái saong cúc mâm xôi…

Tui Jabat ngak nong saong patagok palei pala huyện Chợ Lách, thun ini Chợ Lách jeng ba tabiak darak pasar samu thun bloh. Dom sang pala bingu tết meng bilan 11 saka ia bulan meng trun pajaih, kayua pala dom janih bingu 60 harei. Daok phun kiểng, bonsai, phun tạo hình ye bhap bini pala luac thun, dom harei jaik tết, tuai blei rilo jang piah ngak mekre labik ngak bruk, labik me-in sambai haong dom mblang bein.

Ndom ka phun tạo hình, nghệ nhân Nguyễn Văn Công, xã Hưng Khánh Trung B, huyện Chợ Lách brei thau: “Tết thun halei sang jeng pah 20 jaing piah mbeik ngak 12 drei anek sak, daok thun ini lac thun sak tikuh nan ye mbeik ngak takuh rilo jang.Urak ini hu menuac kakei blei dahlau labaih 100 kiểng tikuh glaong 1,5m, yaom 2 - 5 triệu đồng/chậu. Lingiu di kiểng tạo hình, phun tắc trái tạo hình jeng hu yaom meng 4 - 8 triệu đồng sa cặp. Sa-ai Nguỳnh Văn Thái, xã Hưng Khánh Trung B, huyện Chợ Lách brei thau, tuai hu kakei blei abih 10 cặp kiểng tắc mbeik ngak rup takuh piah parang iek dalam sang, baoh tắc atau hạnh hu angan ieu hu makna lac haniem phul, bui sambai nan ye hu urang biak takre.

Gam haong nan, mai vàng lac bonsai oh kurang hu dalam dom harei tết di Nam bộ, sambo kanjik hadah di nyu yau brei mboh bruk kaya meda nan ye thun halei mai vàng jeng pablei biak laik. Sa-ai Nguyễn Thị Nga, xã Vĩnh Thành, huyện Chợ Lách brei thau ka bruk caga ka darak pasar tết, sang sa-ai hu ngak labaih 100.000 janih, dalam nan rilo meng lac kiểng hala, bingu tual, phát tài, phát lộc, vạn thọ... tui panuac kakei di dom urang pablei salih saong daok jaik 30% dom janih bingu hu pablei di darak bingu tết. Taneh pala bingu kiểng di Chợ Lách urak ini labaih 650ha, hu 6.000 sang pala, rilo meng lac di dom xã Long Thới, Tân Thiềng, Hòa Nghĩa, Vĩnh Thành, Phú Sơn, Hưng Khánh Trung B… pablei tabiak darak pasar dalam taneh ia yaok pluh triệu yot bingu dom janih.

Duk haong palei bingu kiểng Tân Quy Đông saong palei bingu Cái Mơn ye palei bingu di bhap bini palei An Khương, xã Minh Hòa, tỉnh Kiên Giang hu umo thun takik jang. Tapen kraong Chưng Bầu, bruk pala bingu hoa Tết di An Khương bahrau hu meng 15 mai ini. Urak ini Hợp tác xã bingu cảnh An Khương hu labaih 20 sang, min kuhria gam dom sang oh tame hợp tác xã, bilan bingu Tết Canh Tý 2020, palei bingu An Khương hu jaik 200 sang pala bingu cảnh di taneh praong 40 ha. Dom janih bingu cảnh pala di An Khương rilo meng lac vạn thọ, dom janih bingu cúc, cúc Đài Loan, hướng dương, ban mai, cát tường, mào gà….Ong Trần Ngọc Hải, 60 thun, urang pla bingu cảnh lavik thun abih di An Khương brei thau, tui yaok janih bingu cảnh, 1 bilan bingu dui atah meng 58 - 63 harei, tuk tamat bilan bingu jeng lac tuk raok thun bharau. Tui kuhria thun ini An Khương ba tabiak darak pasar labaih 200 yot bingu Tết.

Daok labaih meteh bilan gac lac tal Tết Nguyên đán Canh Tý, bhap bini dom palei bingu Nam bộ daok samar tangin iek glang dom chậu bingu, tuh ia, tame khak…, meda ba mai sa bilan bingu biak njauk, ba gheih mekre mai ka puk paga, palei negar dalam dom harei thun bahrau tal mai./.

Urang lang: Mousaphuong-5/1

 

HỆ PAPAR SAP BANGSA VOV4 BHUM BAN RAYA HCM

Labik daok: 7 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Bến Nghé, Quận 1, TP.Hồ Chí Minh
Yam ndok : Trần Văn Thao
Phaok yam ndok: Cao Thị Thoa, Trần Xuân Thân