Cập nhật ngày: 18/7/2014

# Di ban raya Ho Chi Minh, Ủy ban Bangsa rajaei peih nyaom biai pataom iek veik sa thun peih ngak bruk bangsa saong 3 thun peih ngak Sarak 05 di Rajaei ka bruk bangsa. Tukvak 2006 – 2014, hu 130 sarak hu peih ngak di bhum urang bangsa, bhum ceik dalam taneh ia,  ngan saong 159 ribau tỷ đồng meng kadung jien karja. Thun 2013, Ủy ban Bangsa rajaei pambuak saong dom mentri, dom gah, jabat Trung ương saong dom palei, padang ngak saong pok tagok Thủ tướng Rajaei mbaok tangin Chiến lược ngak bruk bangsa tal thun 2020 saong ba tabiak danak dak bruk ngak di chien luoc ini. Ini lac jalan adat hukum piah ngak ka dom sarak nan hu lagiah, buh pren yava jien padai tame ngak saong jalan cak rok patagok ka dom bhum urang bangsa takik gaok biak rilo kankandah.

 

# Urak ini, hu 40 doanh nghiệp pajeng tuai, lữ hành du lịch ngak bruk ba raok tuai damuai tuyến xã pulao Tân Hiệp- Cù Lao Chàm tame ban sit Hội An, tỉnh Quảng Nam saong mai veik. Yaok harei, jaik 2000 tuai damuai dalam taneh ia saong langiu negar mai riavng Cù Lao Chàm- labik Dự trữ sinh quyển dunya. Dom kapul Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát jalan ia saong Thanh tra jalan ia dalam tỉnh Quảng Nam patagok bruk tui iek kapal, gilai khik caga an toan jalan ia.

 

 #  Gilac veik mai baoh taneh hu salamt hadei di jaik sa bilan njauk Trung Quoc chap mek, sa-ai Nguyen Van Thanh, umo 34 thun, peih gilai ikan QB 93256 TS ở tỉnh Quảng Bình, sa dalam 13 urang nao chap ikan brei thau, tuk gilai di sa-ai daok nduac di bhum tasik Viet Nam ye jamriak nyu khut, oh nduac hu yau nan ye theik tame labik atah di kaoh pulao tasik Hải Nam di Trung Quoc labaih 19 hải lý. 7 urang taong ikan Quảng Bình saong sruh gilai njauk gilai hải cảnh Trung Quốc mek, ba tame kaoh pualo Hải Nam saong nyu mek abih jaik sa tấn mực gam halam njol pandap taong ikan. Tuk thau gilai tame gah hu salamat, lambaok dom gah di tỉnh Quảng Bình hu taom mbaok 13 urang nao tasik hu gilac veik mai sang piah tangi sua, pachreih ba saong  daong yaok urang 1 trieu dong.

 

# Kuhria tal thun 2014, tỉnh Quảng Ngãi hu jaik 20.500 ha bei plom,  năng suất kuhria rah tapa 185 tạ/ha, sản lượng hu jaik 380.000 tấn; dalam nan, di 6 huyen bhum ceik hu labaih 12.000 ha, ta-eng huyện Sơn Hà jaik  5.500 ha. Bei plom nan lac phun pala livik rai di muk kei, min, dahlau thiah mikva pak ini tok pala bei plom caik ka menuac, pabui, menuk mbang. Meng tuk hu dom Cong ty mai blei rilo,  mikva meng pala bei plom rilo ngan saong dom janih pajaih barau dalam taneh beir glai. Meng pala bei plom, mikva ngak nong, abih di nyu nan lac bhapbini bangsa takik di rilo pul palei bhum ceik Quang Ngai oh lac patruh hu eik lipa, patrun hu kan kathaot bo daok yam tagok ngak meda.

 

 # Tui Sở Ngak nong saong patagok palei pala tỉnh Đắc Nông, hu tal 70% taneh pala chanh dây, samu labaih 630 hecta di dom huyen: Đắc G’long, Đắc R’lấp saong thị xã Gia Nghĩa metai atau thu ka-iu kayua njom ruak bã trầu  atau khut takoi gha. Tui kuhria mboh, taong abih khat lahik di mikva urang pala chanh dây dalam tỉnh tagok tal yaok pluh tỷ đồng. Ong Đỗ Ngọc Duyên,  akaok Sở Ngak nong saong patagok palei pala tỉnh Đắc Nông brei thau, kayua yaom chanh dây tagok glaong, mneg kaok thun ini, rilo urang ngak nong tak klak dom phun karei piah pala chanh dây langiu quy hoạch. Bruk nan daok ngak ka urang ngak nong dang anak kan kandah meng bruk  pala mblah tui gauk.

 

# Chi cục khik ramik darak pasal ban sit Can Tho pambuak bruk saong Chi cục khik ramik nông lâm thủy sản saong Chi cục an toàn hacih saat pandap mbang menyum ban sit Can Tho daok pasang iek dom urang daok parang pablei pandap kaya ikan di tapen jalan dalam ban sit. Tui ong Lê Trung Giang, akaok kapul pacang pandap ja di Chi cục khik ramik darak pasal ban sit Can Tho, tukvak jaik ini, tapa panuac khan di urang blei dom pandap kaya ikan oh thau cambaih asal di nyu hu pablei rilo di tapen jalan. Tuk pasang iek, hu mboh dom urang ini daok pablei di labik quận Cái Răng, ban sit Cần Thơ.

 

# Anak bruk hqadang pajaih oh ka hu pasang iek siam, Uy ban bhap bini tỉnh Trà Vinh tacei pato gah ngak nong tỉnh brei peih ngak samar danak dak quy hoach labik raong pajaih kaya ikan dalam ia pataom sa labik tal thun 2020. Tui nan, tal thun 2015 Trà Vinh ngak tabaik labaih 2,6 tỷ drei hadang sú pajaih saong hadang thẻ takai mbong, pabak sumu 53,1% bruk raong palao. Tal thun 2020, dalam tỉnh ngak tabaik hadang sú pajaih saong hadang thè takai mbong sumu 96,4%  bruk raong hadang di tỉnh.

 

Khaw tin dunya

# Gilang pariak cakrok Trung Quốc hu brei 219 tỷ nhân dân tệ (sumu 35,70 tỷ USD) piah pasiam veik dom labik đô thị takik cakrok dalam meteh akaok thun 2014, ba mai kein laba ka labaih 2 triệu sang. Urak ini, Trung Quốc daok kham merat brei sang daok ka bhapbini daok dalam dom labik do thi takik cakrok yau sa bruk ngak praong dalam jalan do thi hoa di taneh ia ini.

 

# Harak mbao Hàn Quốc brei thau, taneh ia ini meda daong ka Trieu Tien paok jien 3 tỷ uôn sumu 2 triệu 940 ribau dola. Tui panuac khan nan, Han Quoc kuhrai daong ka dom kapul nyaom dân sự piah daong ka Trieu Tien dalm dom gah yau ngak nong, raong glang saong y te. Ini lac mbang camereip Rajaei Hàn Quốc daong pakat karja ka dom bruk pahala di Trieu Tien, kuhria meng tuk Han Quoc trừng phạt kinh te Trieu Tien meng 4 thun dahlau.

 

 # Sa roh duah barau di dom urang alamu Mỹ barau ba tbiak angaok tạp chí "Biological Psychiatry" (Tâm thần sinh vật học) brei thau, bruk mbang rilo limek hadei di sa harei njauk dang anak rilo kadha căng thẳng (stress) meda ngak suai veik brukn trao doi chat di urang kumei saong meng di nan ngak ka rup paphap tagok kg samal. Roh duah brei mboh, dom urang kumei gaok stress dalam 24 tuk dahlau nan cuh nang luong takik jang tal 104 đơn vị calorie duk saong dom urang hu hatung hatian chreih chrai dalam 7 tuk hadei di tuk mbang pandap mbang menyum  hu rilo limek. Bruk ini meda ngak ka dom urang ini tagok  jaik 5kg dalam sa thun ./. 

 

 

HỆ PAPAR SAP BANGSA VOV4 BHUM BAN RAYA HCM

Labik daok: 7 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Bến Nghé, Quận 1, TP.Hồ Chí Minh
Pho Yam ndok PT : Nguyễn Ngọc Năm
Phaok yam ndok: Cao Thị Thoa, Trần Xuân Thân