GS-TS Nguyễn Đình Cử, Viện roh duah rahra, baoh sang saong uranaih brei thau, bruk anek kamar likei saong kumei oh samu gauk tuk ndih tapui di VN urak ini biak tak damak, dak harei dak tagok, jaik 115 anek kamar likei min tok hu 100 anek kamar kumei hu ndih tapui tabiak. Bruk thau dahlau anek kumar dalam tian lac likei atau kumei dak harei dak rilo, dom sang kaya meda, caong hu anek likei jeng duah jalan ngak piah hu anek likei jeng biak rilo.Meyah oh ba tangin tame ngak khang, tal thun 2050 VN meda labaih 2,3 - 4,3 triệu anek likei, tui nan mbuan ba tal bruk oh siam lac lakhah caga rilo mbang, atau tệ nạn mại dâm...

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận Lê Văn Bình bahrau mbaoh tangin tame Quyết định ka 383/QĐ-UBND brei adat ka “Bộ akhar vak sap bangsa Raglai tỉnh Ninh Thuận”; saong peih bruk kuhria pandar bộ akhar vak sap bangsa Raglai dalam dom bruk ilamu, pato megru, rik daong khik ramik, patagok yaom glaong ilamu bangsa Raglai dalam tỉnh. Bộ akhar vak sap Raglai hu meng đề tài khoa học“Dak padang akhar vak Raglai saong ngak tapuk bac sap Raglai di Ninh Thuận”, kayua tỉnh Ninh Thuận pambuak haong Viện Ngôn ngữ học roh duah, padang ngak meng bruk rik daong gah chuyên môn di dom chuyên gia ngôn ngữ urang Raglai, urang roh duah ilamu, pato pakai thau cambaih ka ilamu Raglai saong panuac rik daong di bhap bini Raglai di dom puk palei.

Labaih 1 bilan ini mai, yaok mesup harei som yaok adit, dom anek saih meng mầm non tal trung học cơ sở dalam huyện Cẩm Mỹ (tỉnh Đồng Nai) hu 15 minit camereip piah brei thau saong neh rabha janih hareik. Nan lac bruk “Nek rabha hareik pak di labik ka sang bac” kayua Phòng Tài nguyên saong Môi trường huyện Cẩm Mỹ peih ngak. Hadei di tuk pang tacei pato bruk neh rabha janih hareik, pataom mek saong khik iek dom janih hareik hareim, dom adei hu javap jalei dom tangi sua saong hu rilo pandap alin brei. Ini lac bruk ngak sit min hu makna praong, pachreih hu rilo adei hu mbaok tame. Lingiu di nan, yaok sang bac hu alin brei 3 thùng rác hu dom ký hiệu lac rác hữu cơ, rác vô cơ saong rác thải nguy hại piah ka dom adei thau saong neh rabha janih hadei di tuk pandar. Bruk nan hu peih tabiak ngak di 58 sang bac dalam huyện.

Tập đoàn thực phẩm MOS di Japon brei thau lac meda pilih ruah 350 thực tập sinh Việt Nam tapa ngak bruk dalam dom cửa hàng Mos Burger di hãng ini daok di Japon dalam 4 thun tal.  MOS brei thau, tập đoàn ini meda pambuak bruk haong sang bac Cao đẳng Du lịch Đà Nẵng piah peih danak dak pato pakai hu nagan ieu lac Betonamu Kazoku (Baoh sang Việt Nam). Dom urang tut angan tame pilih ruah hu pato sap Japon saong bruk ngak nhà hàng dalam 1 thun, hadei di nan tame pakacah mek thị thực lưu trú bruk ngak gah nhà hàng bo rajaei Japon hu ba tabiak pandar meng bilan 4/2019.

Jaik sa thun ini mai, yaok harei, công ty thực phẩm di ong Võ Minh Khang daok di Sa Đéc ( Đồng Tháp) ngak hu jaik 1 triệu nding njuk tapung brah, pablei tapa dom negar châu Âu, Hàn Quốc saong Japon. Tui ong Khang, pandap piah ngak nding njuk hu Cty blei tapak meng palei ngak tapung Sa Đéc, lac jaik 5 tấn tapung brah yaok harei. Nding njuk nan nyu ralai lahik dalam 3 bilan, meda khik piah hu dalam 18 bilan saong khik tamo nding dalam ia meng 30 tal 120 minit. Janih nding njuk ia ini hu yaom pablei rai jaik 50.000 đồng 1 pok 80 nding. Nding njuk ini urak ini hu pablei tapa Hàn Quốc, japon saong dom taneh ia châu Âu, yaok bilan pablei hu meng 2 - 3 tỷ đồng.

Gah Khí tượng Australia brei thau lac taneh ia ini meda dang anak bruk pandiak bhang saong khuah glai biak khang dalam dom bilan tal tuk langik tapa bilan Hè saong pandiak bhang dui atah, abih di nyu nan lac di dom mbang New South Wales  saong Queensland. Pandiak khang jang, hajan takik jang saong bilan hajan mai suai jang dom thun dahlau. Tapa nan mbuan ba tal khauh glai. Tui pathua khan nan, thun 2018, Australia rah tapa 1 bilan Hè pandiak di abih kuhria meng kan mai tuk nhiệt độ dalam taneh ia tuk halei jeng glaong jang 1,14 độ C duk saong dom thun meng 1961 -1990.

Dom kraong ia patau di Thụy Sĩ trun 10% dom ia patau dalam 5 thun tapa. Tui roh duah yaok thun ka dom kraong ia patau hu Uỷ ban Băng quyển di Viện Hàn lâm khoa học Thụy Sĩ bahrau brei thau, tapa pasang iek 20 kraong ia patau brei mboh ia patau ralai dalam thun ini glaong di abih. 

Hadei di bruk pui khuah ngak khut biak trak Nhà thờ Đức Bà di ban ine Paris, hu 922 triệu euro (lac labaih 1 tỷ USD) hu rik pataom saong sanya rik tame piah padang ngak veik Nhà thờ labaih 850 thun hu maong lac biểu tượng di taneh ia Prang. Yaom lac yau nan, min tui akaok mintri ilamu Prang - Franck Riester, "jeng daok biak aval piah brei thau lac yaom jien nan ginup atau oh" saong "rajaei meda ngak dom bruk di drei" ngan saong bruk padang ngak veik Nhà thờ Đức Bà. Urak ini, mbaok meta di công trình ndung bak biểu tượng ini hadei di tuk padang ngak veik jeng daok lac bruk daok kamlah gauk. Rilo panuac lac njauk khik tamo yau klak, dalam tuk dom urang karei mboh lac njauk salih karei piah ba mai mbaok meta bahrau ka kiến trúc ini./.

Langyah tapa sap Yuan

 Trang tin Văn hóa xã hội  

 GS-TS Nguyễn Đình Cử, Viện Nghiên cứu dân số, gia đình và trẻ em, cho biết tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh tại VN đã ở mức nghiêm trọng và tỷ số giới tính khi sinh (số bé trai/bé gái ngày càng tăng), hiện đã ở mức 114,8 trẻ trai/100 trẻ gái. Tình trạng biết giới tính thai nhi ngày càng phổ biến; với các gia đình giàu có, tâm lý mong muốn và can thiệp để có con trai cũng rất cao. Nếu không can thiệp quyết liệt thì sẽ gây hậu quả lâu dài, với dự báo đến năm 2050 VN sẽ thừa 2,3 - 4,3 triệu nam giới, kéo theo hệ lụy về nguy cơ kết hôn nhiều lần, tệ nạn mại dâm...

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận Lê Văn Bình vừa ký Quyết định số 383/QĐ-UBND phê chuẩn “Bộ chữ viết tiếng dân tộc Raglai tỉnh Ninh Thuận”; đồng thời triển khai kế hoạch ứng dụng bộ chữ viết tiếng dân tộc Raglai trong các hoạt động văn hóa, giáo dục, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc Raglai trên địa bàn tỉnh. Bộ chữ viết tiếng Raglai là kết quả của đề tài khoa học “Xây dựng chữ viết Raglai và biên soạn sách học tiếng Raglai tại Ninh Thuận”, do tỉnh Ninh Thuận phối hợp Viện Ngôn ngữ học nghiên cứu xây dựng với sự đóng góp về chuyên môn của các chuyên gia ngôn ngữ người Raglai, nhà nghiên cứu văn hóa, giáo dục am hiểu văn hóa Raglai và ý kiến đóng góp của đồng bào Raglai tại các địa phương.

Hơn một tháng nay, cứ sáng thứ Hai hàng tuần, các  học sinh từ khối mầm non đến trung học cơ sở trên địa bàn huyện Cẩm Mỹ (tỉnh Đồng Nai) có 15 phút đầu giờ để trang bị kiến thức và kỹ năng phân loại rác tại nguồn. Đó là mô hình “Phân loại rác tại nguồn cho trường học” do Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Cẩm Mỹ thực hiện. Sau khi nghe hướng dẫn việc phân loại, thu gom và quản lý các loại chất thải, các em tham gia trả lời các câu hỏi đơn giản với nhiều món quà tặng. Đây là một việc làm nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn, thu hút đông đảo các em tham gia. Bên cạnh đó, mỗi trường được tặng 3 thùng rác với các ký hiệu gồm rác hữu cơ, rác vô cơ và rác thải nguy hại để các em để nhận biết và phân loại sau khi sử dụng. Mô hình được triển khai tại 58 trường học trên địa bàn huyện.

Tập đoàn thực phẩm MOS của Nhật Bản thông báo sẽ tuyển dụng 350 thực tập sinh Việt Nam sang làm việc tại các chuỗi cửa hàng Mos Burger của hãng này tại Nhật Bản trong vòng 4 năm tới.  MOS cho biết tập đoàn này sẽ liên kết với trường Cao đẳng Du lịch Đà Nẵng để thực hiện chương trình đào tạo mang tên Betonamu Kazoku (Gia đình Việt Nam). Các ứng cử viên sẽ được tham gia chương trình đào tạo tiếng Nhật và kỹ năng nhà hàng trong vòng 1 năm, sau đó sẽ tham gia kỳ thi lấy thị thực lưu trú kỹ năng đặc định trong lĩnh vực nhà hàng mà Chính phủ Nhật Bản đã  bắt đầu áp dụng từ tháng 4/2019.

Gần một năm nay, mỗi ngày, công ty thực phẩm của ông Võ Minh Khang  ở Sa Đéc ( Đồng Tháp) sản xuất gần một triệu ống hút bột gạo, xuất khẩu đi các nước châu Âu, Hàn Quốc và Nhật Bản.Theo ông Khang, nguyên liệu làm ống hút được công ty nhập trực tiếp từ làng bột truyền thống Sa Đéc, với khoảng 5 tấn bột gạo mỗi ngày. Ống hút gạo phân hủy trong vòng 3 tháng, có thể bảo quản trong môi trường bình thường khoảng 18 tháng và giữ nguyên dạng trong môi trường nước từ 30 đến 120 phút. Loại ống hút nước có giá bán lẻ khoảng 50.000 đồng một bịch (gồm 80 ống). Sản phẩm hiện được xuất sang các thị trường Hàn Quốc, Nhật Bản và một số nước châu Âu với doanh thu 2 - 3 tỷ đồng mỗi tháng.

Cơ quan Khí tượng Australia cho biết nước này sẽ phải đối mặt với nguy cơ nắng nóng và cháy rừng trầm trọng trong vòng vài tháng tới khi thời tiết chuyển dần sang mùa Hè và hạn hán tiếp tục kéo dài, đặc biệt tại các bang New South Wales và Queensland. Sóng nhiệt có xu hướng cao hơn bình thường, lượng mưa thấp và có khả năng bắt đầu muộn hơn so với các năm trước. Những điều kiện này làm tăng thêm nguy cơ cháy rừng tiềm ẩn.Theo báo cáo trên, năm 2018, Australia đã phải trải qua một mùa Hè nóng nhất trong lịch sử với nền nhiệt độ trung bình trên cả nước luôn cao hơn 1,14 độ C so với mức trung bình trong các năm từ 1961 -1990.

Các dòng sông băng ở Thụy Sĩ đã suy giảm 10% khối lượng băng chỉ trong vòng 5 năm vừa qua. Theo nghiên cứu hằng năm về tình trạng các dòng sông băng được Uỷ ban Băng quyển thuộc Viện Hàn lâm khoa học Thụy Sĩ vừa công bố, kết quả đo lường đối với 20 dòng sông băng cho thấy tỷ lệ băng tan trong năm nay đã đạt "mức cao kỷ lục".

Sau vụ hỏa hoạn gây hư hại nghiêm trọng đối với Nhà thờ Đức Bà ở thủ đô Paris, đã có 922 triệu euro (hơn 1 tỷ USD) được quyên góp và cam kết quyên góp nhằm xây dựng lại công trình kiến trúc hơn 850 năm tuổi vốn được xem là biểu tượng của quốc gia này. Mặc dù vậy, theo Bộ trưởng Văn hóa Pháp Franck Riester, "vẫn còn quá sớm để thông báo liệu khoản tài chính này đã đủ hay chưa" và "chính phủ sẽ thực thi các trách nhiệm của mình" đối với công cuộc tái thiết Nhà thờ Đức Bà. Hiện tại, diện mạo của công trình mang tính biểu tượng này sau tái thiết vẫn là vấn đề gây tranh cãi. Nhiều ý kiến khẳng định cần giữ nguyên mẫu phiên bản cũ, trong khi những người khác lại cho rằng cần thay đổi để mang lại nét mới mẻ cho kiến trúc này./. 


HỆ PAPAR SAP BANGSA VOV4 BHUM BAN RAYA HCM

Labik daok: 75 Trần Nhân Tôn, Phường 9, Quận 5, TP.Hồ Chí Minh
Yam ndok : Trần Văn Thao
Phaok yam ndok: Cao Thị Thoa, Trần Xuân Thân