Jit tả pabui châu Phi jeng daok rahtabiak di Đăk Lăk 

Hadei di mbang pasang iek bruk pasiam veik ngak mbang, pala drak di bhum kreih negar, Mintri ngak nong saong patagok palei pala brei thau, dom tỉnh bhum kreih negar daok caong hu daong 5.600 tấn pajaih padai, 225 tấn pajaih tangei, labaih 44 tấn asar pajaih njam, gam haong 560.000 mbang vaccine, 140.000 lít saong 105 tấn jru pametai anek ruak. Tal urak ini, Mintri ngak nong saong patagok palei pala hu daong ka bhap bini di 5 tỉnh bhum kreh negar njauk khat lahik trak 150 tỷ đồng, 1,2 drei menuk pajaih, 75 triệu hadang pajaih, 85.000 lít jru hóa chất saong 120 tấn hóa chất pametai anek ruak… Tui Mintri ngak nong saong patagok palei pala, bruk pasiam veik pala drak hadei di ribuk ia sua hu pataom tame gah pala drak saong raong glang piah daong ka bhap bini pasiam veik bruk ngak mbang.

Jit tả pabui châu Phi jeng daok lac sa bruk kan kandah praong ka gah raong glang Đăk Lăk tuk di thun ni gah Thú y mboh 133 sruh jit saong jaik 1.600 drei njom ruak. Tỉnh daok jhul khang dom bruk piah pacang caga jit piah khik tani tanat bruk pabak ralaow pabui ka darak pasa di puac thun saong Tết Nguyên Đán. Urak ni Đắk Lắk jeng daok 9 labik hu jit ruak ka oh tapa 21 harei. Sở ngak nong hu panuac kakei dom bhum palei njauk pasang iek tapon pabui piah thau lac mbuan njaom ruak halei oh, taong abih pabui brei hu sik ngak di labik sik ngak praong hu harak dut iek di jabat thú y saong hu patauk inem mek meng hu ba nao pablei.

Sóc Trăng hu rilo kaya pandap siam yau dom janih brah đặc sản ST, lasun ngu Vĩnh Châu; bánh Pía, tung pabui, baoh kayau dom janih, abih di nyu lac brah ST25 di Sóc Trăng hu pok brei angan lac “Brah bingi abih di dunya 2019". Kuhria tal puac bilan 10, Sóc Trăng hu 99 kaya pandap hu dak hạng, dalam nan hu 24 kaya pandap mek hu hạng 4 patuk. Min kayua jit Covid-19 nan ye bruk pablei salih gaok rilo kan kandah. UBND tỉnh hu tacei gah Công thương mbaoh tangin haong doanh nghiệp biên bản hadar kanal pambuak bruk saong tabiak mbaok labik yaih khan – pambuak gauk – pablei kaya nong đặc sản – siam mekre hacih sa-at tỉnh Sóc Trăng di labik du lịch baha Chén Kiểu.

Công an tỉnh Gia Lai bahrau cap khik sa urang hu angan Trần Thị Kim Phú (ndik tapui thun 1975, daok di huyện Ia Grai) piah duah thau ka bruk "meblah mek drap ar". Tui duah thau tuk camriep, meng thun 2015-2016, dom baoh sang lac bangsa takik di huyện Ia Grai duah nao tal sang muk Phú padang sổ bhong piah masre jien. Pagam pambak tame bruk kurang thau di urang, muk Phú salih angan po sổ bhong ka urang muk thau, ka gauk gar, hadei di nan ba sổ bhong hu angan po bahrau piah nao padang di gilang pariak, masre jien blaoh oh biyar sre. Mbang camriep brei thau cambaih hu 2 baoh sang njauk muk Phú pachot pagait, salih angan po 5  sổ bhong hu yaom jien yaok tỉ đồng. 

Công an tỉnh Vĩnh Long brei thau, Võ Thị Kim Chi (umo 57 thun, palei di Vĩnh Long) tabiak đầu thú saong njauk chap mek kayua duas dang tabiak pah dom menuac nao radaih ôtô meng tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu tal Vĩnh Long chap mek anek pajeng. Gah điều tra jeng hu khởi tố 2 bruk hình sự nan lac "chap mek menuac suan adat hukum" saong “pametai menuac". Dahlau di nan, jala pandiak harei 15/11, kapul 6 urang nao radaih ôtô 7 labik daok tal quán cà phê Tâm Giao di tapen jalan roya 53, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long chap mek, ba sa-ai Hằng tabiak radaih kuhria pajeng nao. Trần Ngoại Giao (umo 30 thun, pasang di sa-ai Hằng) daok pan gai pasei kaoh kanduh la-u meng gah likuk sang nduac tabiak daong diuk. Njauk kol nan pruh hơi cay, Giao pan gai pasei klauk ngak brei 3 urang di kapul ini njauk rambuas. 

Gah Y tế dunya (WHO) daok hu panuac kakei lac oh pandar jru Remdesivir piah taong ruak ka dom urang ruak Covid-19. Tui yaok pataom meng 4 mbang ngak iek di dunya ngan haong labaih 7.000 urang njom Covid-19 brei mboh oh hu hagait brei mboh lac jru Remdesivir daong patrun bruk matai kayua njom Covid-19, saong oh ba mai kein laba praong ka uran ruak. Remdesivir kayua công ty jru tavao Mỹ Gilead Sciences ngak tabiak, lac sa dalam dua janih jru di dunya hu Mỹ, Liên minh châu Âu saong dom negar karei brei adat pandar dalam bruk taong ruak Covid-19.

Mê-xi-cô hu jeng taneh ia ka 4 angaok dunya hu labaih 100 rabau menuac metai kayua Covid-19, tok dang hadei Mỹ, Bra-xin saong Ấn Độ. Panuac khan ka dom menuac metai tagok rilo kayua Covid-19 di Mê-xi-cô rah tabiak tok 1 adit hadei di tuk taneh ia ini hu dom menuac njaom Covid-19 glaong di abih, lac labaih 1 triệu. Meng akaok bilan 10, dom urang njaom bahrau saong metai kayua Covid-19 daok tagok khang veik di Mê-xi-cô tuk taneh ia yam tame bilan la-an. Mê-xi-cô lac sa dalam takik taneh ia angaok dunya oh ngak catang bruk pacang cakak, tok kakei bhap bini brei daok atah di gauk.

Dom urang ngak adat di Nhật Bản hu brei thau ka bruk samar drak langik tasik dalam sa mbang pilih ruah piah patagok bruk pacang dom bruk ngak ba tal pandiak tagok di baoh taneh. Nghị sỹ đảng Tự do Dân chủ par akaok rajaei Yoshihisa Furukawa, akaok Ban thư ký kapul dom nghị sỹ ngak tabiak harak pathau khan brei thau, ni lac sa bruk ngak hu makna praong piah brei mboh cambaih Nhật Bản oh nao hadei dalam bruk pacang baoh taneh daok pandiak tagok. Jalan ngak bahrau di Nhật Bản ka bruk trung hòa các-bon meda peih jalan ka gah điện hạt nhân cak rok patagok viek, jaik 10 thun hadei di bala Fukushima ngak ka sa binah praong dom lò phản ứng njauk gam pambang./.

Urang lang: Thu Thảo – M. Phương – 21/11

HỆ PAPAR SAP BANGSA VOV4 BHUM BAN RAYA HCM

Labik daok: 7 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Bến Nghé, Quận 1, TP.Hồ Chí Minh
Pho Yam ndok PT : Nguyễn Ngọc Năm
Phaok yam ndok: Cao Thị Thoa, Trần Xuân Thân