Ruak pandiak tabiak drah Dengue tagok glaong di tỉnh Kon Tum 

Rajaei birau tabiak Sarak 137/2020/NĐ-CP ka bruk khik iek, pandar pháo hu ba tame ngak tui meng harei 11/1/2021 salih ka Sarak 36/2009 daok pandar di urak ini ngan saong rilo kadha birau ka bruk pandar pháo, bruk njauk pakauk ka pháo patuh. Njauk caik hatai, di Paka 17 ka bruk cuh pháo bingu, sarak tacei lac, dom jabat, doanh nghiệp, menuac urang hu akaok sahneng siam thau ngak tui hukum karja hu pandar pháo bingu dalam dom bruk yau lễ, tết, uan harei menek, lakhah caga, nyaom biai, peih pakak labik ngak, harei pahadar. Yau nan min, kapol nyaom, menuac urang tuk pandar brei blei pháo bingu di labik kapol nyaom, doanh nghiệp hu adat brei ngak saong pablei phao bingu.

Di tỉnh Kon Tum meng akaok thun tal ni hu labaih 2.000 urang ruak pandiak tabiak drah Dengue, glong abih dalam 4 thun tapa. Dalam nan, Đăk Hà lac huyện hu urang ruak pandiak tabiak drah rilo di abih hu 585 urang. Makna ba tal urang ruak pandiak tabiak drah Dengue tagok khang hu mong lac kayua iek lap, oh khang hatai dalam bruk pacang caga jit di bhap bini saong di karja pak ni.

Cục pajeng ba meng jalan Kapal haok Việt Nam brei thau, mbiah tal tukvak ini, tuai meng Seoul tame negar drei brei bayar jien meng 30 tal 31 trieu đồng, dalam nan hu jien vé kapal haok, jien ndih 14 melam di khách sạn 3-4 patuh…Abih tih jien bayar glaong lac kayua daok karei di dom khách sạn 3-4 patuh. Piah pabak bruk caong khin di tuai damuai saong abih takik jien, dom đơn vị daok palih ruah veik dom khách sạn yaom lap jeng. Tui nan, jien buh tabiak piah brei daok karei trun labaih 2 trieu dong sa urang dut saong yaom klak.

Tui pasak pathau khan kuhria mboh dahlau bruk langik tasik pakat negar , kayua langik liar pagam song hangin Đông di angaok glong, yau nan ye harei ni song harei page 1/12, meng Quảng Trị tal Bình Thuận hu hajan khang tal biak khang,hajan bhian meng 100-200 mm/sa mbang, hu labik labaih 250 mm/sa mbang. Mbuan si hu ia sua, glut jaleih taneh song dauk ia di Trung Bộ song Tây Nguyên. Ia sua bhain samar hu di dom krong chraoh labik bhum ceik , ia tagok samar song jeng trun samar, nyu palai pajoa biak khang, bhian nao gam song glut jaleih taneh, patau. Bhap bini njauk caik hatai sangka anak dom bruk yau nan tuk mboh dom bruk brei thau dahlau lac hu ia sua, yau: ia krong atau chraoh salih tapa sambo gluh, mehit sap taneh, patau, atau mehit sap biak karei dalam haluk ,... Tuk mboh dom brku nan, bhap bini samai samar nao tabiak truh labik meda rah tabiak ia sua tal labik halei glong jang, caga nao tui tacei pato di karja piah khik siam mekre salamat.

Dalam dom harei tapa, yaom durian di labik pala durian tỉnh Tiền Giang daok tagok khang. Urang blei salih daok duah blei durian yaom meng 100.000 -120. 000 đồng sa kilo, tui baoh praong pahe bingi saong labik atah jiak, glaong jaik dua mbang dut saong tukvak ini thun dahlau saong glaong di abih kuhria meng dahlau mai ini. Yaom durian yaom lac tagok glaong min urang pala oh ka tal tuk paik baoh, mikva oh bui hatai. Ralo bein durian khut metai kayua mbang langik pandiak saong njom ia mbak trak dalam bilan thu thun 2020 meng blaoh yau nan ye oh ka pasiam veik hu, takik hu baoh. Yau nan, durian piah pablei tabiak darak dalam dom harei puac thun 2020 tui saka ia harei meda kurang saong tagok yaom.

Rilo negar hu panuac ieu patrun bruk catang tagok hadei di bruk urang ilamu khoa học hạt nhân Iran ong Mohsen Fakhrizadeh njauk pametai. Giooc-đa-ni harei kabroi hu panuac ieu dom bruk kham merat di rilo gah piah klah nyaih bruk catang tagok di bhum Trung Đông. Dom tiểu vương quốc A-rập jeng hu panuac lên án bruk pametai urang ilamu khoa học di Iran, ieu dom gah jhui ngak brei catang tagoki, nyaih jhul bhum tane ini tagok ka bruk srau kadau bahrau. Urang ilamu hạt nhân dang akaok negar ni njauk pametai dalam sa bruk tong tame meng bom radeih song cuh phao tame di harei 27/11 meng bloh. Dom urang pal akaok Iran jeng hu panuac lac meda taong veik khang hadei di bruk ni.

Anak bruk pandar ban glai ban glo ba tal bruk hareik nhựa tagok samar dalam tukvak jit Covid-19, Rajaei Hàn Quốc hu tabiak bruk lac, meng bilan 12 thun 2020, di dom bhum palei brei pa-atah gauk pakat 1, dom nhà hàng kuan mbang oh brei pandar cavan nhựa pandar sa mbang. Ngan saong dom bhum palei daok pa-atah gauk pakat 1,5 saong 2,5, pandap nhựa pandar sa mbang jeng brei pakauk, tok brei tuai khin pandar. Tui huhria mboh dahlau, thun 2021, Mentri Môi trường Hàn Quốc jeng meda brei tabiak bruk takik pandar cavan ngak meng ba-ar pandar sa mbang.

Urang rami ramik bruk di kapul iek gah pacang Covid-19 di Nhà Trắng, Tiến sĩ Deborah Birx brei thau, nyaom ni "biak suh sah" ka bruk tagok khang jang dom urang njom mbak Covid-19 di Mỹ hadei di Lễ Tạ ơn meng bloh. Dom urang y tế Mỹ hu panuac khan lac urang metai kayua Covid-19 yaok harei di Mỹ meda tagok samar jang dalam bilan barak thun ni Taeng dalam bilan 11, Mỹ hu 4 triệu urang njom bahrau, tagok jang 2 mbang dalam bilan 10.Mỹ urak ni hu 13 triệu urang njom Covid-19 song takik di abih lac 266.000 urang metai./. 

 Urang lang: Hani Pha – Ái Nghiêm – 30/11 15:49:06

 

HỆ PAPAR SAP BANGSA VOV4 BHUM BAN RAYA HCM

Labik daok: 7 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Bến Nghé, Quận 1, TP.Hồ Chí Minh
Pho Yam ndok PT : Nguyễn Ngọc Năm
Phaok yam ndok: Cao Thị Thoa, Trần Xuân Thân