Pazêng t’ngay đâu, đhơ pleng p’răng puih cơnh ặt đhị oih, đhơ cơnh đếêc nắc apêê r’rộ r’răm bhrợ têng, pa đhâng đong ặt đhị 2 zr’lụ t’mêê âng đhanuôr H’rê đhị chr’val An Trung, chr’hoong da ding ca coong An Lão, tỉnh Bình Định. Pazêng đhr’nong đong nhâm mâng, liêm cra chr’tốp bhrôông dưr chặt vaih đh’rưah lâng pazêng đong đh’rơơng ty đanh coh m’pâng crâng ca coong. PV Thành Long đhị miền Trung xay moon:

Tợơp c’moo hay, k’nặ 500 pr’loọng đong đhanuôr Hre đhị chr’hoong da ding ca coong An Lão, tỉnh Bình Định đhấc ặt coh đhăm t’mêê, đoọng k’tiếc bhrợ têng a bóc đớc đác Đồng Mít. Zập ngai zêng l’ngoop tu căh dzợ ặt đhị đhăm k’tiếc ơy pa tệêt bấc lang a hay. Nâu kêi, đhị ặt t’mêê, pazêng xe tải âng đơơng gạch, ngói, chuôh… lứot ra vech coh pazêng c’lâng t’mêê bhrợ bhưah aih.

        Đhị đhăm ặt t’mêê số 1 chr’val An Trung, apêê pr’loọng đong đhanuôr n’toh k’tiếc chuôh bhrợ têng g’roong, c’riing tang, pếch k’tiếc bhrợ bha nên đong. Coh đhăm k’tiếc ặt đhị bôl da ding ơy bơơn ta ủi pa tih, đhị toor k’bhuh đong pa bhrợ t’mêê âng UBND chr’val, trường học, trạm y  tế… liêm mâng nắc paêng đhr’nong đong t’mêê âng đhanuôr. Ặt đăn đhị UBND chr’al An Dũng, đhr’nong đong k’nặ bhrợ têng xang âng díc điêl t’cooh Đinh Văn Bá zăng liêm coh m’pâng crâng da ding. T’cooh Đinh Văn Bá đoọng năl, bêl tước ặt đhị đhăm t’mêê, díc điêl t’cooh bơơn đớp 400 ức đồng zên chroót pa chô đong ặt, k’tiếc bhươn, k’tiếc bhrợ têng cha… tu cơnh đếêc cung liêm buôn đoọng choh bhrợ, câl pr’đươi pr’dua đoọng ha đhr’nong đong ặt t’mêê: “A cu cung căh pa chăp tước bh’rợ vêy mặ choh bhrợ 1 đhr’nong đong cơnh xoọc đâu. Tu cơnh c’lâng xa nay âng Đảng bhrợ pa dưr a bóc đớc đác ga mắc bhlầng tu cơnh đếêc nắc a đay ting xợơng đươi. Nâu đoo nắc 1 vinh dự ga mắc bhlầng cơnh lâng a zi lâng đhanuôr zi chăp hơnh Đảng, Nhà nước ơy chroót pa chô crêê nhâm.”

        Đọong vêy k’tiếc bhrợ têng dự án a bóc đớc đác Đồng Mít, UBND tỉnh Bình Định nắc pa chô lâh 1.300 hecta k’tiếc, crêê tước k’nặ 900 pr’loọng bơr pêê chr’val đhị chr’hoong An Lão. Coh đếêc, nắc lêy pa đhấc pazêng chr’cal An Dũng, pazêng lâng Trung tâm hành chính chr’val lâng pazêng 478 pr’loọng đhanuôr Hre. Bêl tước ặt đhj zr’lụ ặt t’mêê, zập pr’loọng bơơn đớp zên chroót pa chô nắc 400-450 ức đồng. Tước nâu kêi, pazêng pr’loọng xoọc pr’hân bhrợ têng xang đong ặt đoọng tệêm ngăn tr’mông tr’meh.

        Tỉnh Bình Định ơy chroot pa chô lâh 180 tỷ đồng đoọng ha 478 pr’loọng đong đhanuôr chr’val An Dũng đoọng pa chô pay k’tiếc bhrợ abóc đớc đác lâng apêê zr’lụ ặt t’mêê. 2 zr’lụ ặt t’mêê vêy đhăm  bhưah mơ 80 hecta. Lâh mơ, UBND tỉnh Bình Định cung chếêc lêy quỹ k’tiếc, ra pặ mơ 700 hecta đoọng đhanuôr bhrợ têng cha, coh đếêc 70hecta nắc choh ha roo ruộng, mơ dzợ nắc choh tơơm đanh c’moo. T’cooh Phạm Văn Nam, Chủ tịch UBND chr’hoong An Lão, tỉnh Bình Định đoọng năl: Lâh mơ ra pặ k’tiếc choh bhrợ đong ặt, chính quyền vel đong k’rong pa liêm đhăm bhrợ têng cha, zooi đhanuôr tệêm ngăn ặt bhrợ đhị đhăm t’mêê: “Coh đhr’năng pa liêm hệ thống bh’nậ đác nắc zăng tệêm ngăn. Đăh rau liêm choom âng k’tiếc đoọng bhrợ têng nắc a zi ơy k’đươi moon lâng Ban k’đhợơng lêy dự án nông nghiệp lâng ơy pa zưm boóp p’rá nắc đơơng k’tiếc liêm đớc đăh piing ruộng cợơng mơ 20-30cm âng đhanuôr An Dũng xoọc bhrợ têng đoọng t’vaih rau liêm choom ha k’tiếc đhanuôr choh bệêt.”

        Dự án a bóc đớc đác Đồng Mít âng Bộ Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc vel bhươl bhrợ c’la k’rong bhrợ lâng đợ zên lâh 2000 tỷ đồng, tợơp  bhrợ têng moọt c’moo 2019, moon đớc bhrợ têng liêm xang 2021. A bóc đớc đác bhrợ têng ga mắc 90 mét khối đác, bê  bhrợ têng xang nắc pa hooi đác tưới đoọng ha lâh 6700hecta, pa hooi đác đoọng ha 276 r’bhầu đhanuôr đươi dua đhị 4 chr’hoong An Lão, Hoài Ân, Hoài Nhơn, Phù Mỹ.

        Tr’lúc lâng apêê đhr’nong đong bơơn bhrợ pa dưr liêm t’mêê nắc pazêng đhr’nong đong đh’rơơng ty đanh âng đhanuôr acoon coh, t’vaih rau liêm t’mêê lalay cơnh coh m’pâng crâng da ding. T’cooh Hồ Quốc Dũng, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định đoọng năl, c’lâng xa nay âng tỉnh nắc đhị ặt t’mêê âng đhanuôr lêy ma mơ căh lâh đhị ặt n’ty: “Bh’cộ tỉnh cung ơy k’đươi moon chr’hoong An Lão k’rong bhrợ têng apêê chính sách chroót pa chô, zup zooi đhăm ặt t’mêê đoọng ha đhanuôr. Rau bơr nắc ơy k’rong bhrợ pa dưr 1 zr’lụ ặt t’mêê mơ 80ha. Rau bơr nắc quy oạch 1 zr’lụ bhrợ têng cha mơ 700ha đoọng pa đớp k’tiếc, pa đớp clung ruộng ha đhanuôr bêl chô ặt coh đhăm t’mêê, đoọng ha pêê vêy k’tiếc bhrợ têng cha. Nâu đoo nắc rau chr’năp bhlầng đoọng tệêm ngăn pr’ặt tr’mông ha đhanuôr”./.

Tái định cư hồ chứa Đồng Mít: Phố giữa lòng núi rừng

PV Thành Long/VOV miền Trung

Những ngày này, mặc cho cái nóng như thiêu đốt, không khí tất bật, hối hả dựng nhà mới vẫn đang diễn ra tại 2 khu tái định cư của đồng bào H’rê ở xã An Trung, huyện miền núi An Lão, tỉnh Bình Định. Những ngôi nhà kiên cố, khang trang mái đỏ tươi mọc lên xen lẫn những nhà sàn truyền thống giữa màu xanh của núi rừng. PV Thành Long tại miền Trung phản ánh:

Đầu năm ngoái, gần 500 hộ đồng bào dân tộc H’re ở huyện miền núi An Lão, tỉnh Bình Định di dời đến khu tái định cư, nhường đất xây dựng công trình hồ chứa Đồng Mít. Ai nấy đều bùi ngùi vì rời xa mảnh đất đã gắn bó nhiều thế hệ. Giờ đây, tại nơi ở mới, những chiếc xe tải chở gạch, ngói, cát... ngược xuôi trên những tuyến đường mới mở rộng thênh thang.

Tại khu đất tái định cư số 1 ở xã An Trung, các hộ dân đổ vật liệu xây dựng tường rào, cổng ngõ, đào đất làm móng nhà. Trên nền đất nằm ở ngọn đồi đã được san phẳng, bên cạnh các công trình nhà làm việc mới của UBND xã, trường học, trạm y tế... khang trang là những ngôi nhà mới của người dân. Nằm gần UBND xã An Dũng, ngôi nhà sắp hoàn thành của vợ chồng ông Đinh Văn Bá nổi bật giữa núi rừng. Ông Đinh Văn Bá cho biết, khi đến nơi ở mới, vợ chồng ông nhận được 400 triệu đồng tiền bồi thường nhà ở, đất vườn, đất sản xuất... nên cũng thư thả xây cất, sắm sửa vật dụng cho ngôi nhà mới:“Mình thật không ngờ mình được xây dựng 1 căn hộ hiện đại như thế này. Tại vì chủ trương đường lối của Đảng xây dựng hồ chứa nước rất lớn cho nên mình phải chấp hành. Đây là 1 vinh dự rất lớn đối với chúng tôi và dân chúng tôi cảm ơn Đảng, Nhà nước vừa rồi đền bù rất xứng đáng.”

Để có đất xây dựng dự án Hồ chứa nước Đồng Mít, UBND tỉnh Bình Định phải thu hồi hơn 1.300 héc ta đất, ảnh hưởng đến gần 900 hộ dân một số xã ở huyện An Lão. Trong đó, phải di dời nguyên xã An Dũng, bao gồm cả Trung tâm hành chính xã với toàn bộ 478 hộ dân đồng bào dân tộc H’re. Khi di dời đến khu tái định cư mới, bình quân mỗi hộ được đền bù từ 400 đến 450 triệu đồng. Đến nay, toàn bộ hộ dân đang khẩn trương hoàn thiện nhà để ổn định cuộc sống.

Tỉnh Bình Định đã chi trả hơn 180 tỷ đồng cho 478 hộ dân xã An Dũng để giải phóng mặt bằng lòng hồ và các khu tái định cư. 2 khu tái định cư có tổng diện tích khoảng 80 héc ta. Ngoài ra, UBND tỉnh Bình Định cũng tìm quỹ đất, bố trí khoảng 700 héc ta để bà con sản xuất, trong đó 70 héc ta trồng lúa nước, còn lại là đất trồng cây công nghiệp. Ông Phạm Văn Nam, Chủ tịch UBND huyện An Lão, tỉnh Bình Định cho biết: Ngoài bố trí đất xây nhà, chính quyền địa phương tập trung cải tạo diện tích đất sản xuất, giúp bà con yên tâm định cư tại nơi ở mới:“Trong quá trình cải tạo về hệ thống thủy lợi thì tương đối đảm bảo rồi. Về độ phì nhiêu cho đất, chúng tôi cũng có kiến nghị thì Ban Quản lý dự án nông nghiệp cũng thống nhất sẽ chở lớp đất mặt ở trên ruộng hiện tại của bà con An Dũng xuống dưới này để phủ lên 1 lớp khoảng 20 đến 30cm, tạo độ mầu mỡ cho bà con canh tác.”

Dự án Hồ chứa nước Đồng Mít do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn làm chủ đầu tư với tổng mức đầu tư hơn 2.000 tỷ đồng, khởi công đầu năm 2019, dự kiến hoàn thành năm 2021. Hồ chứa có dung tích thiết kế gần 90 triệu mét khối nước, khi hoàn thành sẽ cung cấp nước tưới cho hơn 6.700 héc ta đất, cấp nước sinh hoạt cho 276 ngàn người dân ở 4 huyện An Lão, Hoài Ân, Hoài Nhơn, Phù Mỹ.

Xen lẫn giữa những ngôi nhà được xây dựng hiện đại là những căn nhà sàn truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số, tạo điểm nhấn độc đáo giữa núi rừng. Ông Hồ Quốc Dũng, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định cho biết, chủ trương của tỉnh là nơi ở mới của bà con phải bằng hoặc hơn nơi cũ:“Lãnh đạo tỉnh cũng đã chỉ đạo huyện An Lão tập trung thực hiện các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho dân. Cái thứ nhất là đã tập trung xây dựng 1 khu tái định cư khoảng 80 ha. Thứ 2 là quy hoạch 1 vùng sản xuất mới khoảng 700 ha để giao đất, giao ruộng cho dân khi đến nơi tái định cư có đất sản xuất. Đây là vấn đề rất quan trọng để bảo đảm đời sống cho nhân dân./.”

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn