P'cắh cóh t'ngay: 18/1/2021

Pleng cha kệêt bhlầng dưr vaih đhị hân noo ha ọt ha pruốt zập c’moo nắ muy coh pazêng rau tu bhrợ căh liêm k’rơ bhlầng tước pazêng cr’năn bh’năn, pa bhlầng nắc đhị apêê tỉnh Trung du lâng da ding ca coong đăh Bắc, Bắc Trung bộ. Dưr vaih đhr’năng bh’năn dưr chệêt tu ha ul cha kệêt đhị đanh đươnh, pleng cha kệêt căh dzợ cơnh đh’rưah lâng đhr’năng c’rọol bh’năn căh liêm bhrợ vaih pr’luh cr’ay ha bh’năn. Acoon nạ dưr chệêt bấc nắc t’rị k’roọc đhưr, lâng t’rị k’roọc coon k’tứi; pr’loọng đong đha rựt, đăn đha rựt căh vêy pr’đợơ đoọng bhrợ têng c’rọol liêm mâng, ngăn, k’rong đớc ch’na bh’năn. Pa căn Nguyễn Thị Luyến, ặt đhị chr’val Tu Lý, chr’hoong Đà Bắc, tỉnh Hoà Bình xay moon: “Mơ chu xợơng moon pleng cha kệêt, cha groong cha kệêt đoọng ha t’rị k’roọc năc a cu pa đâh pa liêm pa ngăn; ra văng đớc ch’na bh’năn. Pr’loọng đong cung pa ghit choh bhơi đoọng k’roọc cha. K’pân bh’năn ha ul nắc coh hân noo gặt ha roô nắc đớc n’jăng lâng ar pa gooh. Hân noo cha kệêt nâu ha dang căh vêy ch’na bh’năn nắc đoọng cha n’cam a bhoo đoọng tệêm ngăn c’rơ ha bh’năn.”

T’cooh Nguyễn Ngọc Toàn, Chi cục trưởng Chi cục b’băn-Thú y lâng bh’năn chr’noh coh đác tỉnh Sơn La xay moon, đhơ c’năl tự zư lêy âng đhanuôr ơy ha dưr lâh ha dợ đhị apêê tỉnh da ding ca coong đăh Bắc, muy đăh đhanuôr căh ơy pa ghit cha groong cha kệêt đoọng ha bh’năn. Bấc vel bhươl, pa liêm c’rọol bh’năn, ra văng ch’na bh’năn căh lâh ghit, zập ch’na đhị cr’chăl m’bứi t’ngay, coh đếêc moon đớc hân noo ha ọt c’moo đâu đanh lâng g’luh cha kệêt bấc lâh c’moo hay: “Cơnh lâng Sơn La nắc pa ghit bhiệc xay moon đoọng ha đhanuôr zr’lụ ch’ngai bha dăh, zr’lụ  k’noong k’tiếc, tu nâu đoo nắc pazêng apêê đha rựt. A zi nắc pa ghit bhrợ pa dưr c’lâng bh’rợ, t’pâh pazêng hệ thống chính trị tợơ tỉnh, chr’hoong, chr’val, vel  bhươl đh’rưah ting bhrợ, xay moon đhậu bhưah đoọng ha đhanuôr đoọng ha pêê ting năl lâh mơ, tự zư lêy cr’năn bh’năn âng đay.”

Đhị hội nghị xay bhrợ apêê bh’rợ pr’hân cha groong ha ul, cha kệêt đoọng ha cr’năn bh’năn hân noo ha ọt ha pruốt 2020-2021, Thứ trước Bộ Nông nghiệp lâng Pa dưr pa xớc vel bhươl Phùng Đức Tiến pa ghit, đoọng cha groong cha kệêt liêm choom cơnh lâng bh’năn, pazêng bh’năn nắc lêy bơơn tiêm vắc xin zêng; đươi dua za nươu đoọng k’chệêt khuânt coh c’rọol lâng đhị đhr’năng tập lơi; bhrợ pa dưr zr’lụ tệêm ngăn pr’luh cr’ay lâng tệêm ngăn sinh học đhị vel đong; bơơn lêy lâng pa liêm bêl pr’luh dưr vaih. M’jưah lâng đếêc, apêê vel đong nắc t’bhlầng bh’rợ pazưm lâng t’pâh c’rơ vêy đhị đếêc đoọng đâh loon zup zooi ha đhanuôr xay bhrợ apêê bh’rợ zêl, cha groong ha ul cha kệêt đoọng ha cr’năn bh’năn. Bhrợ têng bh’rợ lêy cha mệêt, pa choom đhanuôr b’băn đươi dua bhiệc k’rong đớc ch’na bh’năn, pa ngăn c’rọol bh’năn: “T’ping lâng băn a’ọc lâng a tưch a đha nắc cr’chăl rứah âng t’rị k’roọc nắc bấc lâh mơ tu cơnh đếêc nắc pa ghit cơnh cha groong cha kệêt coh hân noo ha ọt ha pruốt nâu nắc đoo bh’rợ chr’năp bhlầng. A hêê nắc moon vêy bơr pêê cơnh ha dợ bhiệc lêy cha mệêt nắc đoọng lalua đoọng pa dưr dal c’năl lâng ting bhrợ têng đh’rưah âng prang hệ thống tợơ tỉnh tước vel đong, ha dang căh k’đhợơng têy ch’ol  bh’rợ nắc căh vêy bơơn bh’nơơn dal. Tr’nợơp nắc cha groong pr’luh cr’ay, tiêm za nươu vắc xin zập, k’rong đớc ch’na bh’năn, apêê cr’nọo bh’rợ cha groong cha kệêt nắc ơy xay moon tước đhanuôr.”

Zập c’moo, pleng k’tiếc căh liêm ơy bhrợ bil bal k’ha riêng r’bhầu bh’năn, bhrợ bil bal bấc pa bhlầng đăh kinh tế, bác rau sinh học ha bh’năn băn. Bấc rau căh liêm crêê tước bh’năn coh đếêc vêy cha kệêt ra ngooh đanh đươnh. Tu cơnh đếêc, bhiệc  k’đươi moon cha groong pleng k’tiếc căh liêm moon za zưm lâng cha groong ha ul cha kệêt đoọng ha bh’năn moon lalay nắc đoo bh’rợ chr’năp  bhlầng ha dợ apêê cấp, ngành lâng vel đong lêy k’rang đoọng pa xiêr ếp bhlầng đợ bil bal, tệêm ngăn lâng pa dưr bh’năn ha dưr đanh mâng./.

Chủ động phòng chống rét cho trâu bò

                                                    PV Minh Long

Theo nhận định của Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, trong tháng 1 năm nay sẽ có từ 4 đến 5 đợt không khí lạnh, nhiều nơi xảy ra rét đậm, rét hại trên diện rộng. Tần suất rét đậm, rét hại năm nay sẽ xảy ra nhiều hơn. Thực tế này đòi hỏi các địa phương cũng như người chăn nuôi cần chủ động phòng chống đói rét cho gia súc nhằm giảm thiểu đến mức thấp nhất thiệt hại xảy ra.

Rét đậm, rét hại xảy ra ở vụ Đông xuân hàng năm là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng lớn đến tổng đàn vật nuôi, đặc biệt là ở khu vực các tỉnh Trung du và miền núi phía Bắc, Bắc Trung bộ. Nguyên nhân gia súc bị chết do bị đói, rét kéo dài, nhiệt độ xuống thấp kèm theo điều kiện về chuồng trại vệ sinh môi trường không tốt làm phát sinh dịch bệnh. Đối tượng gia súc bị chết rét chủ yếu là trâu bò già yếu, bê nghé non; hộ gia đình nghèo cận nghèo không có điều kiện tốt về chuồng trại, dự trữ thức ăn. Bà Nguyễn Thị Luyến, ở xã Tu Lý, huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình chia sẻ: “Mỗi khi nghe báo rét đậm rét hại chống rét cho đàn bò bây giờ là che chắn chuồng trại sạch sẽ, ấm áp; chuẩn bị nguồn thức ăn. Gia đình cũng chủ động trồng cỏ để bò ăn. Sợ gia súc đói thì ngày mùa gặt lúa thì dự trữ thức ăn khô như: rơm rạ về phơi. Mùa này rét đậm rét hại nếu không đủ thức ăn thì sẽ cho ăn thêm cám ngô đảm bảo sức khỏe cho đàn vật nuôi”

Ông Nguyễn Ngọc Toàn, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi – Thú y và Thủy sản tỉnh Sơn La chia sẻ, mặc dù ý thức tự bảo vệ của người dân đã được nâng lên nhưng ở các tỉnh miền núi phía Bắc, một bộ phận đồng bào vẫn chưa chú ý phòng, chống rét cho gia súc. Ở nhiều thôn, bản, việc quây chuồng trại, chuẩn bị thức ăn còn sơ sài, chỉ đáp ứng được thời gian ngắn, trong khi dự báo mùa đông năm nay, tần suất cũng như thời gian của các đợt rét đậm, rét hại sẽ dài và dày hơn mùa đông năm trước: “Với Sơn La chú trọng việc tuyên truyền đối với đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng cao, vùng biên giới, bởi đây là những đối tượng yếu thế, hộ nghèo. Chúng tôi chủ động xây dựng kế hoạch, huy động cả hệ thống chính trị từ tỉnh, huyện, xã, thôn bản vào cuộc, tuyên truyền sâu rộng cho người dân chuyển biến nhận thức, tự bảo vệ đàn gia súc của mình.”

Tại hội nghị triển khai các biện pháp cấp bách phòng chống đói, rét cho đàn vật nuôi vụ Đông xuân 2020-2021, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phùng Đức Tiến lưu ý, để phòng chống rét hiệu quả cho gia súc, gia cầm, toàn bộ vật nuôi phải được đảm bảo tiêm vác xin đầy đủ; sử dụng đúng định lượng hóa chất để khử khuẩn cho chuồng trại và trong quá trình tiêu huỷ; xây dựng vùng an toàn dịch bệnh và an toàn sinh học tại địa phương; phát hiện và xử lý kịp thời các sự cố, ổ dịch khi xảy ra. Bên cạnh đó, các địa phương cần tăng cường công tác phối hợp và huy động nguồn nhân lực tại chỗ để hỗ trợ kịp thời cho người dân triển khai các biện pháp phòng, chống đói rét cho đàn vật nuôi. Thực hiện công tác kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn người chăn nuôi áp dụng các biện pháp dự trữ thức ăn, che chăn chuồng trại: “So với chăn nuôi lợn và gia cầm thì chu kỳ sinh sản của trâu bò là gấp nhiều lần vì vậy phải chủ động các giải pháp để phòng chống rét trong vụ Đông xuân này là nhiệm vụ rất quan trọng. Chúng ta cứ nói có một số giải pháp nhưng việc kiểm tra phải thực tế để nâng cao nhận thức và vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống từ tỉnh xuống các thôn bản, nếu làm mà không “cầm tay chỉ việc”, không sâu sát thực tế thì không thể đạt kết quả tốt. Đầu tiên phải phòng chống dịch bệnh, tiêm phòng đủ vác xin, dự trữ đủ thức ăn thô, xanh, các mô hình phòng chống rét phải được phổ biến đến người dân.”

Hàng năm, thiên tai đã làm thiệt hại hàng trăm nghìn gia súc, gia cầm gây tổn thất lớn về kinh tế, đa dạng sinh học cho chăn nuôi. Loại hình thiên tai cũng rất đa dạng tác động tiêu cực đến chăn nuôi trong đó có rét đậm, rét hại kéo dài. Vì vậy, việc chỉ đạo phòng chống thiên tai nói chung, phòng chống đói rét cho vật nuôi là một trong nhiệm vụ trọng tâm mà các cấp, ngành và địa phương cần phải đặc biệt quan tâm để giảm thấp nhất thiệt hại, ổn định và phát triển chăn nuôi bền vững./.

 

 

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn