P'cắh cóh t'ngay: 4/6/2014


#Đhanuôr lâng pr’zớc chắp dadêr! Cr’ăy pa próc buôn n’léh váih bấc cóh hân noo ha pruốt lâng hân noo ch’noọng, Nâu đoo nắc cr’ăy doọ lấh k’ăy hân đhơ cơnh đêếc nắc bhrợ t’váih bấc pa bhlâng râu cắh liêm crêê ooy a cọ, k’ăy a búc, pa bhlâng nắc cắh choom váih k’coon. Pr’lúh cr’ăy n’nâu choom dưr váih cóh zập ngai, hân đhơ cơnh đêếc buôn váih bhlâng nắc lâng p’niên lấh 2 c’moo. T’ruíh: Manúyh pa dứah đh’réh k’ăy cóh bhươl cr’noon nắc pa choom đhanuôr h’cơnh ng’năl, pa dứah lâng zâl g’đéch pr’lúh cr’ăy n’nâu. đhanuôr lâng pr’zớc đh’rứah đương xâng.

# Râu bhrợ t’váih lâng đhr’năng n’léh váih âng pr’lúh cr’ăy pa próc.

Pa próc nắc tu virút bhrợ t’váih lâng buôn pa bhlâng u trơơi cóh c’lâng prá xay trực tiếp lâng manúyh crêê cr’ăy. Bấc bhlâng, manuýh k’ăy xâng zr’nắh k’đháp tơợ 1 – 2 t’ngay bêl pr’lúh cr’ăy n’nâu dưr léh váih gít.

Manúyh crêê cr’ăy n’nâu buôn crêê k’hir ngân ( tợo 39- 40 độ C) cóh 3- 4 t’ngay, hooi đác ha vi lâng t’boóc êếh pậ ( vêy cơnh êếh muy xân đắh bran mặt xang n’nắc trơơi ooy bran mặt n’đắh tốh), k’ăy bêl crêê ng’lơơn đác ha vi. Xang n’nắc, manuýh k’ăy buôn xâng goóh cóh boóp tu đác ha vi cắh dzợ vêy bấc. Pr’lúh buôn tự dứah tơợ 7 tước 10 t’ngay u váih pr’lúh cr’ăy. Pr’lúh cr’ăy pa próc nắc đhiệp 1 váih muy chu a năm xang n’nắc a chắc azân tự zâl pr’lúh cr’ăy.

# Ha dang cắh đơớh ng’pa dứah, pr’lúh cr’ăy n’nâu  đớc lơi râu cr’ăy pa bhlâng cắh liêm crêê cơnh ooy?

Ha dang crêê cr’ăy pa próc ha dợ cắh đơớh ng’pa dứah đớc đanh cơnh đêếc nắc vêy cơnh bhrợ ha tinh hoàn êếh ga mắc, k’ăy ( lâng apêê pân juýh) lâng buồng trứng ngoọ cơnh xâng k’ăy luôn bêl k’pị xâng (lâng apêê pân đil) tơợ đêếc bhrợ t’váih đhr’năng cắh vêy k’coon. Ting n’nắc dzợ bhrợ t’váih đhr’năng k’ăy a cọ a bục; Buôn dưr váih tơợ xang 7- 10 t’ngay lâng đhr’năng n’léh váih k’ăy a cọ ngân pa bhlâng lâng xâng ngoọ k’đháp p’gớt.

# Bhrợ têng cơnh ooy đoọng pa dứah pr’lúh cr’ăy pa próc.

Bêl vêy đhr’năng dưr n’léh váih cr’ăy pa próc, đơớh ng’lướt khám đoọng n’năl cơnh đhr’năng âng pr’lúh cr’ăy. Pr’lúh cr’ăy pa próc bấc bhlâng nắc ắt pa dứah cóh đông, pa bhlâng nắc lâng p’niên k’tứi đơớh vêy bh’rợ pa dứah, zư lêy crêê cơnh âng manuýh ta ha tu pr’lúh cr’ăy pa próc buôn trơơi boọ ooy lơơng.

Pa xiêr đhr’năng puýh pái lâng bh’rợ dzút a chắc a zân p’niên lâng đác pa puýh ( cắh choom dzút lâng đác chriết). Nắc choom đươi pracetamol đoọng pa xiêr k’hir lâng pa xiêr k’ăy, đhr’năng đươi dua nắc ting cơnh p’too moon âng bác sĩ.

Đoọng p’niên lâng gr’lóc boóp lâng đác bhoóh sinh lý, cắh cậ đác gr’lóc boóp vêy ta pa câl đhị pazêng đông pa câl z’nươu đoọng zâl đhr’năng goóh boóp.

Đoọng p’niên cha râu chr’na l’lương, đa đác ( ha dang p’niên k’đháp la lơơn)

Đoọng p’niên bếch đhị zường lâng đác muy chi đác puýh vêy ng’por khăn ta áp ooy t’boóc crêê k’ăy.

Cắh choom đoọng p’niên cr’lơng cha ớh tu pazêng bh’rợ cr’lơng cha ớh n’nâu nắc choom t’váih cr’ăy crêê tước ooy tinh hoàn lâng buồng trứng.

# Bhrợ têng cơnh ooy đoọng zâl g’đéch cr’ăy pa próc.

Ha dang bơơn lêy pr’lúh cr’ăy dưr váih nắc đoọng manuýh k’ăy ắt la lay tước bêl u dứah.

Lâng p’niên lấh 2 c’moo nắc ng’tiêm văcxin: Nắc đhiệp tiêm muy chu a năm. Ha dang p’niên t’mêê văcxin zâl pr’lúh cr’ăy a duúc nắc ng’đương tước muy c’xêê t’tun nắc ha dợ tiêm văcxin zâl pr’lúh cr’ăy pa próc, tu văcxin zâl pr’lúh cr’ăy pa próc nắc choom zâl 3 râu pr’lúh cr’ăy nắc: cr’ăy a duúc, pa próc, rubeole.

Liêm choom bhlâng nắc tiêm văcxin đoọng zâl pr’lúh cr’ăy.

# Nâu cơy nắc muy bơr râu boóp p’rá xay moon ooy chế độ cha cha, a ộm, chế độ ắt tớt đoọng ha manuýh crêê pr’lúh cr’ăy pa próc.

- pa xiêr k’ăy k’hir, pa xiêr đhr’năng puýh pái cóh a chắc a zân lâng đác pa puýh.

- Đươi pa nor boóp vêy ắt pa prá lâng manuýh crêê k’ăy đoọng g’đéch đhr’năng trơơi boọ.

- Đoọng manuýh k’ăy ắt la lay mơ 14 t’ngay tơợ bêl bơơn lêy crêê dưr váih pr’lúh cr’ăy.

- Cắh choom đươi đác chriết, cắh choom glúh ắt đhị vêy đhí k’rơ.

- Ắt đhêy, cắh choom p’gớt a chắc azân bấc ( pa bhlâng bêl bơơn lêy đhr’năng tinh hoàn dưr êếh k’ăy)

- Pa liêm pa sạch c’niêng, boóp, ộm bấc đác lâng gr’lóc boóp lâng đác bhoóh sinh lý, cắh cậ đác gr’lóc boóp đoọng zâl đhr’năng goóh boóp lâng g’đéch đhr’năng vi khuẩn vêy môi trường liêm crêê đoọng dưr váih.

- Cha râu chr’na đha nắh ra bụ, buôn ng’lơơn, buôn tiêu hoá nắc công zập chất dinh dưỡng. Cắh choom cha chr’na đêếp, axiu mè, axiu chép.

- Cha bấc r’véh lâng pazêng râu p’lêê p’coo, bhrợ p’xoọng vitamin lâng khoáng chất chr’nắp đoọng ha a chắc azân pa dưr đhr’năng zâl pr’lúh cr’ăy.

- Ha dang đhr’năng k’ay k’hir ngân, cắh choom zăng cắh cậ lêy dưr n’léh váih cơnh lơơng nắc đơớh ng’đơơng ooy bệnh viện.

- Zư a chắc a zân ta luôn sạch.

- Cắh choom tự pay đươi z’nươi, z’nươu xụt ooy zr’lụ êếh đoọng g’đéch đhr’năng crêê độc./.

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn