Ngai lơi kung tam gơl mờ bơsir pa: 26/9/2020

VOV4.K’ho- Kờp bơh tu\ lơh jăt gùng dà tam gơl pa (nam 1986) tus tu\ do, Đảng mờ Dà lơgar he neh geh uă jơnau sồr, broă lơh ai lài bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn tiah jơi bơtiàn kòn cau mờ tiah kơh bơnơm. Ngai 31/7/1998, Thủ tướng Chính phủ ki\ ring bal Broă lơh bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn ală xã kal ke uă ir, tiah kơh bơnơm mờ tiah sar lơgar ngài (hòi lơyah là Broă lơh 135). Broă lơh 135 neh tơngo\ jơnau sồr, gùng dà ờ tu\ lơi tam gơl bơh Đảng mờ Dà lơgar he dê tàm bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn, tơn jơh jơgloh, tơrmù r[ah, sền gròi rài kis làng bol in.

Bal mờ jơnau kờ` “bơtàu tơnguh mhar rài kis phan bơna mờ nùs nhơm ai làng bol ală jơi bơtiàn in tàm ală xã kal ke uă ir, tiah kơh bơnơm mờ tiah sar lơgar ngài; ai tơl bơta nàng ai [òn lơgar ală kơnhoàl ù tiah do lik klàs bơh rài kis jơgloh r[ah, bơngơl gơla, Broă lơh 135 tơngai dơ\ I (bơh nam 1999- 2005) geh sơnđờm mu\t lơh bơh 1 rbô xã r[ah ngan rlau jơh bơh lơgar Việt Nam dê mờ rơhời rề ơnàng lơh uă tus 2 rbô 362 xã r[ah. Tơnơ\ 7 nam lam lơh, Broă lơh 135 neh bơ\t bơtàu geh rlau 20 rbô phan bơna, lơh gơs 300 tiah tờm mpồl, xã ai ngui lơh broă, lơh gơs rlau 50 rbô kơi sồ gùng lòt ală bơta.

Broă lơh 135 tơngai dơ\ II (bơh nam 2006- 2010) geh lam lơh tàm 1 rbô 848 xã mờ 3 rbô 274 thôn kal ke uă ir gơ wèt ală xã tiah II. Jăt jơnau yal bơh Ủy ban Priă jền mờ Kes priă Quốc hội dê, tus jơh nam 2009, Broă lơh 135 tơngai dơ\ II neh lơh geh bàr pe broă jàu pal cih dờp ngan. Broă lơh neh dong kờl 14 rbô tơmàn đong ai ală tiah in; lơh 4 rbô 125 broă lơh bơtàu tơnguh lơh broă sa sươn sre, phan tàm dà; bơ\t bơtàu rlau 12 rbô rơndăp broă lơh bơto bơtê, tề lam kuang bàng kấp hơđơm. Crơng gơs 1 rbô 500 mpồl dong kờl kơrnoat boh lam ai ală xã in. Khà hìu bơnhă r[ah gơmù tus gam 31,2%.

Tàm tơngai dơ\ III, Broă lơh 135 geh rơndăp lơh geh uă bơta tam gơl pa bal mờ gùng dà bơcri priă tơn tus làng bol in. Ờ mìng geh bơcri priă, dong kờl bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn lơm mờ gam tơrgùm tàm broă lơh gơmù r[ah tàm ală xã, thôn, [òn kal ke uă ir, tam gơl lơh sa jăt gùng dà lơh gơlik phan kă bro, lơh niam wơl mờ bơtàu tơnguh rài kis phan bơna mờ nùs nhơm ai làng bol ală jơi bơtiàn in. Broă lơh neh ai lài bơcri priă, dong kờl 2 tơngume tờm là lơh ală phan bơna mờ bơtàu tơnguh lơh sa. Tơnơ\ 5 nam lơh jăt, 98% tiah tờm xã mờ 70% thôn neh geh ồs đèng. Mờr 60% khà xã geh ală bơtơ\t rbòng dà dềt lơh geh jơnau kờ` lơh sa mờ rài kis.

Sền bal, Broă lơh 135 neh dờp geh bơta sền gròi bơh Đảng, Dà lơgar, Quốc hội mờ Chính phủ dê; bơta pơgồp bal niam ngan tàm broă ătbồ, sồr lơh đơng lam bơh ală bộ, gah lơh broă dà lơgar dê; bơta dờp rò, kờ` bal bơh ală kấp [òn lơgar mờ làng bol dê; bơta dong kờl bè priă jền, bơta chài bơh uă anih lơh broă Chính phủ dê mờ mpồl dunia dê.

Sơrlèt gan rlau 20 nam lơh jăt, Broă lơh 135 neh geh jơh ală anih lơh broă chính trị, làng bol gùt lơgar cih kah. Mờ jơnau đơs “xã geh broă, làng bol geh broă lơh”, sền dờng màng jơnau đơs tă pơgồp mờ bơta lơh nền bơh làng bol dê, den tàng neh lơh geh bơta pin dờn mờ dùl nùs bal uă ngan. Ồng Mùa A Chang, cau H’Mông, Kuang ătbồ thôn Bu Cao, xã Suối Bu, kơnhoàl Văn Chấn, pà gi\t: Geh bơta sền gròi bơh Đảng mờ Dà lơgar dê uă ngan, neh ntrờ` bàr pe hìu bơnhă bơh tàm Bu Cao lài do, ntrờ` tus tiah ơm kis pa bơh thôn Bu Cao pa dê. Tu\ do, [ươn [oài là làng bol neh geh anih ơm anih sa niam ngan. Oh kòn, kòn sau geh bơsram sră kung niam ngan sơl, geh đèng ai làng bol in den tàng rài kis àng sơrdah rlau. Làng bol chờ hờp ngan. Ưn ngài ngan bơta sền gròi bơh Đảng mờ Dà lơgar dê.

Ai ồng Giàng A Nhà, cau H’Mông, ơm kis tàm kơnhoàl kơh bơnơm tiah nhàr lơgar Mường Khương, càr Lào Cai den chờ hờp đơs: Tiah kơh bơnơm den broă dong kờl lơh sa là broă tờm. Cau geh tơl piang sa hờm den cau hơ\ sồng kơlôi tus lơh gơlik phan kă bro. Lài do, làng bol jơi bơtiàn kòn cau mìng tam phan dùl kàl lơm den tu\ do pal tơnguh 2 kàl mờ gi\t tam tờm phan tam lơi. Broă lơh 135 tàm tơngai dơ\ I, kơnhoàl a` 100% là làng bol jơi bơtiàn kòn cau sa tơngời lơm, tu\ do den ờ gam tai sa tơngời, lơh gơlik tơngời nàng tăc blơi phe sa.

Mìng kờp is bơh nam 2016 tus tu\ do, Broă lơh 135 geh ai kờp jơh priă là mờr 20 rbô tơmàn đong. Bơdìh hơ\ tai, tơngai do, Chính phủ lơgar Ai Len kung neh dong kờl ờ duh pal tơm wơl 12 tơlak euro (ndrờm mờ 318 tơmàn đong). Ală priă jền do neh pơgồp bơnah uă ngan dong làng bol jơi bơtiàn kòn cau bơ\t bơtàu phan bơna, bơtàu tơnguh broă lơh broă sa, bơh hơ\ lơh ngan sơrlèt gan kal ke klàs bơh r[ah.

Jăt VOV4- Cau mblàng Lơ Mu K’Yến 

GAH PỜ TƠLIK JƠNAU ĐƠS DÀ KÒN CAU VOV4 TÀM TÂY NGUYÊN
Hìu lơh broă : 19A, Lê Duẩn, Buôn Ma Thuột, Daklak.
Kuang atbồ: Vũ Hải Định