Kòi kàl prang la dơ\ lơh kòi ai tơnhàu geh ua\ ngan tàm nam. Bulah bè hơ\, trồ tiah tàm kàl prang kung geh gơ kờ` ngan tus ua\ tu sa hala kòp lơh aniai gơbàn ua\ tus mờ chi tam geh lơh aniai dờng ngan tus mờ cồng nha geh kòi.

1.Tơngai bơh tu\ kòi hòn tus mờ tu\ kòi deh kòn: (Tơnơ\ sih di 25 ngai).

cham soc lua vu dong xua dak nong.jpgBơta gơbàn lơh aniai tàm tu\ tơngai do la `ui dum jù. Làng bol pal kah jơh bal mờ `ui neh dờng bơh kàl kòi nhai hàm mriềt lài mờ kàl kòi bè ờs geh tus kis tu\ kòi rơp 2-3 nha (tơnơ\ sih di bơh 7 tus 10 ngai), mờ dơ\ `ui lơ\ sơnrờp tàm sre tu\ kòi geh sih di bơh 15 tus 20 ngai. Bal mờ broa\ lơh aniai  tơn la jồp bơsơt tềng tờm kòi lơh kòi ờ dờng, `ui dum jù gam la phan lơh bơtờp kòp pàl lơyah mờ lơh cruan kòi pàl nha kung geh gơbàn lơh aniai tus mờ kòi mờ la  bơta lơh  kòp kòi tàm sre tơnơ\ do.

Bal mờ hơ\ gam geh đe sa gar sơntìl pa sih kòi, kwat bàl kung sa kòi bơnung, `ui ồs mờ tu bè chi pơ đồng kung geh lơh aniai kòi. Tu pồt nha kung geh gơbàn rah rài.

-Nàng kơryan `ui dum jù gơ ntrờn tus kis, lài jơh làng bol he pal sih tam jat di tơngai pơlam bơh anih lơh broa\ pơlam bơta chài bòn lơgar.

-Ngui sơnơm hoá học nàng  bơsong sơntìl gơtùi kơryan bà `ui dum jù mờ nhui ồs lơh aniai tu\ tơngai sơnrờp tu\ kòi hòn. Dilah khà nhui dờng geh tus kis ua\, làng bol pal ngui ala\ bơta sơnơm  tàm ngan nàng bồm gơsơt mhar. Làng bol gơtùi pơnjat tai sền gròi bơta geh bơh nhui lơ\, dilah kờp bal geh di 1 nơm  tàm dùl tờm kòi kung kờ` pal bồm sơnơm gơsơt `ui mo. Tơngai tu\ do, kòi gam dềt den tàng bươn gơsơt `ui, di lah làng bol lơh bal dùl ròt mờ nhap nhar bồm sơnơm dơ le\ bal den geh  gơ dờp  ngan tus broa\ kơryan bơta gơlik  ua\ bơh `ui tàm ala\ dơ\ tơnơ\. Gơsơt `ui lơ\ dơ\ do ua\ ngan la mìng ngui sơnơm sơndra\ gơ plồ sa\ BUPROFEZIN mờ sơnơm sinh học (ĐẦU TRÂU BI_SAD, VIBAMEC)…Ba` ngui sơnơm tơr gùm bal mờ lân hữu cơ  nàng sền gàr phan kis geh kuơ gam kis gơs tàm sre.

-Git gờ` mờ sang gờ` ala\ tờm kòi gơbàn kòp pàl  lơyah mờ  lơh cruan kòi pàl nha.

-Sơndra\ đe mờ kwat bàl mờ broa\ kup gơsơt mờ  bồm sơnơm.

2.Tơngai kòi deh kòn tus tu\ kòi gơ ơn bun : (di bơh 25 tus 45 ngai tơnơ\  kòi geh sih).

                                                  cham soc lua vu dong xuan 1.jpg

Do la tu\  tơngai geh ua\ ngan tu kòp gơbàn tàm sre kòi, tàm hơ\ làng bol pal sền ngac tus `ui dum jù, tu pồt nha, kòp ro nha mờ kòp pàl lơyah, mờ lơh cruan pàl nha.

-Dơ\ `ui dum jù neh dờng dơ\ 2 gơlik geh tu\ kòi neh  sih bơh 35 tus 40 ngai mờ tơnơ\ hơ\ bơh 7 tus 10 ngai `ui lơ\ gơbàn ua\. Dilah `ui geh rlau 2 nơm tàm dùl tờm kòi làng bol he pal bồm sơnơm  mo, ngan la ala\ ba\ sre geh kòp pàl lơyah, lơh cruan pàl nha. Làng bol  he pal ngui ala\ sơnơm geh gơ gơmut tơn tàm dơlam, bồm nền tàm  tờm kòi, lơh bal mờ broa\ ơn dà jơnhua rlau tàm sre.

-Tu pồt nha di lah geh gơbàn lơh aniai di 10% nha kòi den bồm sơnơm mo. Làng bol pal git mờ bồm sơnơm gờ` tu\ tu gam dềt.

-Kòp  ro nha gơlik geh gơ lơh aniai  ua\ tàm lồi nhai 12 tus gùl nhai 1 nam tơnơ\ tàm kòi deh ua\ kòn, bơh 20 ngai tus 35 ngai tơnơ\ sih, ngan la tàm ala\ ba\ sre gơs kòi, tuh ua\ phơng đàm, sre ờ gơ ơm dà. Tu\ kòp gơbàn, làng bol pal tuh di mơ phơng đàm, tuh  tai  phơng kali, pal gàr dà tàm lo\ sre mờ bồm sơnơm.

-Git gờ` kòp pàl lơyah, lơh cruan pàl nha kòi. Tu\ kòp gơbàn làng bol pal bồm sơnơm `ui dum jù jơh, dui\ sang mờ sơbì ala\ mpung kòi gơbàn kòp ua\ mờ sền gàr sơng ka di pơlam. Bồm ala\ sơnơm nàng lơh pràn tus mờ kòi nàng tơmù bà ala\ bơta gơbàn aniai bơh kòp (Ala\ bơta sơnơm bè CHITOSAN, ACID SALYCILIC, ACID HUMIC).

3.Tơngai bơh kòi bơh geh bun tus kòi lik mờ kòi dum:

cham soc lua vu dong xuan 3.jpg

Tu lơh aniai sùm gơbàn tàm tơngai do gam la `ui dum jù, tu bồt nha mờ kòp lơyah-cruan pàl nha kòi. Kòp ro kòi gơ geh tam gơl lơh aniai ngko sơnyùr kòi. Kòp tep rtèl gơbàn. Geh tu\ gơlik geh bal bung jơng jòng ntrềng mờ kòp pàl nha dum gờ`.

-~ui dum jù mờ tu pồt nha  tơngai do di lah geh gơbàn ua\ geh lơh aniai tus mờ kòp geh, làng bol he pal bồm sơnơm tơl ngan.

-Git go\ rcang sơndra\ mo di pal kòp tep rtèl tàm kòi mờ broa\ tuh chul tơl  phơng  kali,  gàr dà tàm lo\ sre mờ bồm sơnơm.

-Làng bol bồm sơnơm sơndra\ kòp ro kòi lơh ro ngko sơnyùr kòi tu\ kòi rơp lik mờ pa jơh lik. Geh  ngui bal sơnơm bồm kòp tep rtèl, sơnơm lơh pàl nha dum gờ` mờ  kòp lơh nsiap gar kòi tàm 2 tu\ tơngai do.

Nàng rcang sơndra\  gơbàn aniai bơh tu sa aniai tàm jơh kàl lơh kòi, làng bol pal ngui bal dơ\ le\ ala\ broa\ lơh tờm la:

-Sih tam bal di dùl tu\ tơngai jat pơlam bơh anih lơh broa\  bơta chài bơh bòn lơgar, nàng pleh `ui aniai.

-Sih kòi jat sèng mờ mai\ sih, lơh bè  do tơmù khà sơntìl, mờ pơ gồp tơmù tu sa  aniai mờ bươn sơndra\.

-Tuh phơng NPK ngui kòi in, dong tờm kòi pràn mờ tơngguh pràn sơndra\ tu sa aniai.

 

GAH PỜ TƠLIK JƠNAU ĐƠS DÀ KÒN CAU VOV4 TÀM TÂY NGUYÊN
Hìu lơh broă : 19A, Lê Duẩn, Buôn Ma Thuột, Daklak.
Kuang atbồ: Vũ Hải Định