Tơnơ\ pơrjum dơ\ 7, Gơnoar ala mat dà lơgar kơna\ XIII tơnjơh, mpồl kuang bàng Gơnoar ala mat dà lơgar càr Lâm Đồng neh tìp mờ cau te\ khà tàm 12 kơnhoàl, bòn dờng tàm càr. Tàm ala\ anih tìp, cau te\ khà càr Lâm Đồng đơs  niam cồng nha dơ\ pơrjum dê, mờ kung pơnjat tai geh jơnau đơs tus mờ mpồl kuang bàng Gơnoar ala mat dà lơgar càr Lâm Đồng bè ala\ bơta gam ờ niam tàm broa\ at bồ dà lơgar tàm ala\ gah broa\ lơh bơh tàm càr. Kuơ màng, bơdĩh mờ bơta ờ suk bè bơta khà pria\ phan lơh gơs bơh sươn sre ờ kơ\, ờ geh anih tơlik tac, ua\ ngan cau te\ khà tàm càr sền gròi, geh ala\ jơnau đơs gơrềng tus bơta sền gàr gơnoar tờm bồt dà lềng tềng đap broa\ lơgar Lo ơn dra khoàng tàm tiah geh gơnoar lơh sa dà lơgar he dê.

Tàm khà mờr 300 jơnau kờ` đơs bơh cau te\ khà geh mpồl kuang bàng tàm Gơnoar ala măt dà lơgar càr Lâm Đồng dờp bơh tàm dơ\ tìp mờ cau te\ khà pa do, geh uă là ală jơnau đơs bal gơrềng tus mờ broă sền gàr dà lềng, bồt dà lềng tềng đăp mờ broă lơgar Lo ơn dra khoàng jờu ờ di pal tàm tiah dà lềng, tiah geh gơnoar lơh sa lơgar Việt Nam dê. Tàm anih tìp tàm kơnhoàl Dà Teh, tơnơ\ mờ tu\ neh iăt mpồl kuang bàng tàm Gơnoar ala măt dà lơgar càr Lâm Đồng đơs tus tơngu me jơnau yal bè broă gơl^k geh tàm dà lềng đah măt tơngai l^k Gơnoar ala măt dà lơgar dê, kung bè uă làng bol te\ khà ndai tàm do, cau te\ khà Nguyễn Văn Thanh, kis tàm bòn drà Dà Teh, kơnhoàl Dà Teh tơl^k nùs nhơm ring bal uă mờ broă lơh bơh Gơnoar ala măt dà lơgar dê, mờ pin dờn tàm gùng dà, broă lơh tàm broă lơh ngan tam dră kờ` sền gàr gơnoar ù tiah Đảng mờ Dà lơgar dê. Ồng Nguyễn Văn Thanh đơs: “Mìng să tòm a` den kờ` ngan bè broă lơh tàm dà lềng đah măt tơngai l^k tàm broă cri bơyai bal, bơdìh hơ\ tai là sơndră mờ mùl màl tàm dà lềng đah măt tơngai l^k mờ lơgar Lo. Đơs ngan là ală cau ling lơgar he khin chài ngan. Bơdìh mờ broă cri bơyai bal bơh dà lơgar he dê neh lơh mùl màl ngan, dunia kung kờ` bal sơl. Bè gah lơh broă là làng bol, să tòm a` go\ kung kờ` ngan sơl”.

Tàm tu\ hơ\, tàm anih tìp mờ cau te\ khà tàm bòn dờng Dà Làc, bơdìh mờ jơnau ring bal uă bè kơrnoăt bơh Gơnoar ala măt dà lơgar dê, gùng dà, broă lơh Đảng, Dà lơgar dê tàm broă đơng lam ling klàng lơh jăt uă broă lơh ngan tam dră sền gàr gơnoar ù tiah tàm tơngu me adăt boh lam dunia dê, sền gàr rài kis lơngăp lơngai mờ ring niam kờ` tơnguh bơtàu dà lơgar tềng đăp mờ bơta mùl màl tàm dà lềng đah măt tơngai l^k, cau te\ khà Nguyễn Văn Tám kuang atbồ mpồl cau pơgru bơto lài do càr Lâm Đồng đơs là, bơta gơl^k geh tàm dà lềng đah măt tơngai l^k gam uă kal ke mờ ờ g^t bè lơi. Den tàng, dan mờ Gơnoar ala măt dà lơgar, Gơnoar atbồ lơgar, ală gah, mpồl lơh broă bal mờ cau te\ khà tàm gùt lơgar tam klăc bal, ring bal mờ sền gròi sền gàr kơl jăp gùng dră bal, tơl niam bơta lơngăp lơngai dà lơgar. Bơdìh hơ\ tai, dan chồl pràn broă lam sồr bè gơnoar dà lềng, bồt dà lềng tàm làng bol, tàm hơ\ uă ngan là ai kơnòm bơsram-cau bơsram dờng tàm ală hìu bơsram in. Ồng Phạm Văn Tám đơs:“Bol a` geh bal mờ ală mpồl lơh broă gùng dră bal-mpồl bơtiàn tus bal niam rơlao tàm broă lam sồr bè dà lềng, bồt dà lềng. Lơh nàng làng bol in g^t bè rài lài do gơnoar ù tiah lơgar Việt Nam dê tus mờ 2 bồt Hoàng Sa mờ Trường Sa. Mờ tềng đăp bơta gơl^k geh tu\ do, den bol a` geh bơyai dơ\ lam sồr is ală cau tàm mpồl kờ` pơgồp bal tàm broă lơh càr dê tàm broă pơgồp bal bơ\t bơtàu tơngu me phan bơna bồt dà lềng in. Mờ tus bal mờ làng bol kờ` bal mờ broă ală kuang bàng, cau ling bal mờ cau lơh ka tàm dà lềng”.

Bơdìh mờ broă bè tàm dà lềng, bồt dà lềng, cau te\ khà càr Lâm Đồng geh yal tus mờ mpồl kuang bàng tàm Gơnoar ala măt dà lơgar càr Lâm Đồng ală broă gam ờ pràn tàm broă sền gàr dà lơgar, mờ pal geh sền gròi, lơh wơl. Mùl màl, cau te\ khà dan tơnguh rơlao tai gơnoar sền gròi bơh kuang bàng tàm Gơnoar ala măt dà lơgar dê tus mờ ală broă lơh, rơndăp broă bơcri priă, broă sơndră mờ sa kuề sa koà; mhar geh broă lơh pràn kờ` kơrian broă mus kơl chi brê mờ lơh phan geh is tàm ù ờ di pal; broă phơng sih, phan lơh broă sa suơn sre ờ geh khà niam gam tăc uă tàm anih kă bro; tơnguh rơlao tai khà priă ai càn dong kờl lơh sa, bơto broă tam phan, ròng phan. Tàm hơ\, kuơ màng ngan là sền gròi broă chồl pràn pơgồp bal lơh sa, jòi anih tăc ală bơta phan geh bơh tàm broă lơh sa suơn sre càr in, tàm hơ\ uă ngan là ală biăp, kơnuh, plai chi. Cau te\ khà K’ Tim kis tàm ntum Hiệp An, kơnhoàl Đức Trọng đơs:“Làng bol bol a` dan mờ Gơnoar ala mat dà lơgar geh broa\ lơh rơndap niam, gàr niam wơl khà pria\ tac blơi tàm làng bol kòn cau bơh bol a` dê. Tu\ do, làng bol tàm do bol a` tam biap sà lách, cải, sú niam ngan, geh tơl khà mờ geh ala\ cau ka\ bro blơi hơ\ sồng geh tac  tàm ala\ hìu drà pa. Bulah bè hơ\, tơngai rềp do sùm gơbàn bơklơn khà pria\, tàm tu\ làng bol bol a` ờ git tac tềng lơi tai. Bol a` kơp kờ` ngan Gơnoar ala mat dà lơgar sền gròi, sền wơl, sền ngan dong tus làng bol bol a` geh càn pria\ nàng lơh sa mờ pria\ cồng êt, gờ` bơsong kal ke, kờ` ngan Gơnoar ala mat sền gròi”.

Làng bol, bol a` dan mờ Gơnoar ala măt dà lơgar pal geh kơrnoăt lơh niam wơl, ring niam khà priă tàm tiah làng bol kòn cau bol a` in. tu\ do, làng bol tàm do lơh biăp niam ngan, geh khà niam ngan mờ geh ală cau tus blơi, blơi hơ\ sồng tăc tàm drà. Bu\ lah bè hơ\, tàm tơngai pa do gơtìp rồn bơklơn sùm khà priă, tàm tu\ làng bol, bol a` ờ g^t kơnờm mờ cau lơi tai. Bol a` kung kơ\p kờ` Gơnoar ala măt dà lơgar sền gròi, sền kờ` g^t mờ ai bơta niam nàng làng bol kòn cau bol a` in geh càn priă lơh sa, kờ` tơmù kal ke, ring niam broă lơh sa hìu nhă.

Jăt mpồl kuang bàng tàm Gơnoar ala măt dà lơgar kơnă 13 càr Lâm Đồng yal, ală jơnau đơs pơgồp bal bơh cau te\ khà neh geh dờp mờ geh tơrgùm tơl. Mờ ală broă gơwèt geh gơnoar bơsong càr dê, den gờ` yal tus mờ ală mpồl lơh broă gơrềng bal kờ` tơrgùm bơsong tàm tơngai tus.

                                                           Cau mblàng Ndong Brawl.

GAH PỜ TƠLIK JƠNAU ĐƠS DÀ KÒN CAU VOV4 TÀM TÂY NGUYÊN
Hìu lơh broă : 19A, Lê Duẩn, Buôn Ma Thuột, Daklak.
Kuang atbồ: Vũ Hải Định