Pơk uănh mông nar djăt: 19/8/2019

VOV4.M’nông: Tâm ăp nar mih dak lip rlau aơ, ăp n’gor Tây nguyên ho\ kơp d9ơn 10 nu\ih khi\t, jêng mih dak lip lơh khuch tal 2 tâm 10 năm rlau aơ, jêh phu\t mrô 9. Ndrel đah nau khuch mpeh kon nu\ih ndrel drăp ndơ, [on lan ho\ roh ma rhiăng rmen ởăk yor geh dak lip, mpa rong ndel drăp ndơ geh dak klôn rdu. Ngăn lah, ăp nau khuch mpeh thuỷ điện, trong dak tâm rơh mih dak lip aơ jêng ăp play [om dak nkri ma rbăn rnăk [on lan, ho\ ân saơ nau khuch hô. Nau kan aơ [ư mô hăk bi\ch, mô lăp sa jêh geh rvê tât nau khuch, nau geh tâm năm rlau aơ.

Thuỷ điện jê| , ngăn lah ăp ntu\k dôl ma nkra mro geh ăp nau khuch. Nê lah nau ngăn ho\ geh lah rjăp ta Tay Nguyên ntơm rnôk ta aơ ntoh ngăn nau kan nkra thủ điện.

            Nklang khay 6 năm 2011, thủ điện Đạ Bil, n’gor Lâm Đồng chah di\ng hoch, njêng ngăn dak hoch, dak bo\k hô, [ư 2 nu\ih khi\t.

            Năm jêh nê, thủy điện Đăk Mek 3 ra Kon Tum geh chah. Lap lah tâm nklang bri kro\ng yor ri ma mô geh khuch hô.

            Nau khuch ngăn lah thuỷ điện Ia Krel 2 ta n’gor Gia Lai, ho\ pling tâm 2 tơ\ tâm 2 năm 2013-2014.

            Ko\ tâm năm 2014, trong nâm bah thuỷ điện Đạ Dâng, n’gor Lâm Đồng rlâm, nkri tât nau rêh bah 12 nu\ih, ndrel ân geh rmôt kan công binh bah N’gâng kan neh dak mơ di\ng dơi kơl an.

            Mô rlau 3 tơ\ ho\ lah âk, yơn ta Tây Nguyên, ho\ 5 tơ\ yơn lah nau khuch nê hôm mplơ\ tât plơ\ hăn tâm rnôk mịh dak lip, đah nau khuch kol van trong pơk dak thuỷ điện Dak Kar, n’gor Dak Nông, [ư 5.700 nu\ih tâm kpeh ba dâng ntrơn du. Ndrel jêh nê, tâm mpeh ba dâng Dak Kar, thuỷ điện Dak Sin 1, ko\ mô dơi rdâng, chah trong di\ng dak, jêh ri pơk dak ndal.

            Ti\ng wa Lê Viểt Thuận, Chánh văn phòng Rnâng kan rđau nau njrăng rdâng trôk nar lơh ndrel joi kơl nu\ih mâp rmanh n’gor Dak Nông, kơt lah mô geh nau gi\t blau geh rhuăt luh tă bah nau khuch bah năp nê. N’ăp ma tơm ntuh kơl ndrel n’gâng kan tâm nkuăl ko\ ndrât ndal ndrel vi\ ve\:

            ‘Aơ lah rơh mih dak lip tât ndal, âk năm ma aơ mư geh du tơ\ kơt ne, ntu\k thuỷ điện Dak Kar ri dôl ma geh tâm rnhôk ndâk nkra, ê geh lăp do\bng yor ri ma ăp nau kan leo do\ng ri bu dôl ma nchrăp. Yor mih dak lip tât ndal, tơm ntuh kơl ko\ ê geh uănh tât mih dak lip, yor ri ma dak lip tât ngăch ndrel mô năn rdâng”.

            Ndrel đah nau ndrât, nau vi\ ve\, kan mât, uănh nau đăp mpăn bah ăp ntu\k thuỷ điện, n’ăp ma tâm yan mih dak lip hôm geh nau ôp têh. Nau aơ mra saơ kloh ngăn tâm thuỷ điện Ia Krel 2, rnôk ntu\k aơ chah di\ng tâm năm e yor têm dak tih nau ntru\nh ri năm ba kơi lo\ geh nau tih ndrel chah pling tal 2. Ndrel ta thuỷ điện Dak Kar mhe aơ, n’gâng kan tâm nkuăl ndrel n’gâng kan 2 n’gor Dak Nông ndrel Bình Phước ko\ mô ndơn nau kan mêt uănh đăp mpăn thuỷ điện aơ. Ti\ng báo Người Lao động, ơh nau ôp mpeh nau kan mât ngih dak rnôk geh nau tât , wa Bùi Huy Thành, Giám đốc Sở công thương n’gor Dak Nông ân lah “Thuỷ điện Dak Kar tâm n’gor Bình Phước, n’gor Dak Nông knu\ng geh nau kan tâm rgop”. Yơn wa Nguyễn Thanh Bình, Kruanh UBND nkual Bù Đăng, n’gor Bình Phươvs lo\ lah Ngih máy thuỷ điện Dak Kar tâm n’gor Dak Nông, mpeh Bình Phước mô dơi lăp kan.

            Tât rnôk aơ, ăp thuỷ điện ra Dak Nông ho\ đăp mpăn, yơn ti\ng Tiến sĩ Đào Trọng Tứ, Gíam đốc ntu\k kan Hun hao nâp nâl trong dak ndrel nau rdâng dah rgâl mhe trôk nar (Trong dak me Việt Nam), aơ mra mhe lah nau leo bôk ân ăp nau khuch mpeh ba kơi aơ tă:

            ‘ Mra dơi lah, đah 2 nau tât khuch aơ, phung he ho\ lap ngăn yor geh rgum nsôih rdâng, nkra, yơn lơn ma nê jêh nê mih ho\ n’huch. Lah mô ri mra lơh jêng âk nau khuch hôm. Yơn lah nơm lo\ geh tay nau kan thuỷ điện aơ, ri nau rgâl bah thuỷ điện, tâm năm ba kơi mra khuch hô ngăn”.

            Ndrel đah thuỷ điện ăp nglau dak hoch ta Tây Nguyên ho\ geh nau nnkri ndrel nau khuch tâm rơh mih dak lip aơ. Êng tâm n’gor Dak Lak geh 3 nglau dak hoch lip. Nglau đội 6 xã Ia Lốp, nkual Ea Sup mhe ler, nkre geh âk trong bluh, nkre nkri chah pling.

            Nau khuch ngăn lah trong Quảng Điền, mât nkuăl tăm ba dak 3 rbăn ha njok nkuăl Krông Ana. Jêh geh ntoh âk ntu\k trong mô nâp, lơ 8/8, tât lơ 12/8 ntu\k aơ pling nklăp 7 m. Nau uănh ngăn lah trong mât dak Quảng Điền ho\ geh nkah tă bah âk năm bah năp nê. Radio Việt Nam ho\ geh âk nau mbơh nkoch tât nau mô nâp ta aơ, yơn nau rklaih ê tâm ban, kơt nau mbơh bah wa Mai Trọng Dũng, Groi Gíam đốc N’gâng kan tuch tăm ndrel Hun hao [on lan Dak Lak:

            ‘Mpeh nau ê nkra, mât rjăp trong mpir aơ ri yor tơm prăk âk ir, yor ri ma n’gâng kan nkah nkuăl lah ân ơm geh du nau đă ntru\nh ntuh kơl ăp ntu\k mô nâp, ngăn lah gay nkra ân nâp mhe. Yơn lah nkuăl ê geh [ư nau đă nê

            Tâm rơh mih dak lip mhe rlau, Tây Nguyên kơp dơn mih têh ngăn, âk ntu\k mih hao 400-600 mm knu\ng tâm du măng nar. Đah rnoh mih âk kơp nê, nau nâp bah bri deh, moh dak lip têh lah nau mô dơi der. Yơn lah, kơt nau mkah, ăp nau khuch thuỷ điện ndrel trong hoch dak ho\ geh, ngăn lah geh nkô| nau têh tă bah nau mât, leo tât nau khuch.

            Nau rêh geh rgâl mhe trôk nar lơn ma tât jêr, nau nâp bah bri Tây Nguyên mô dơi rgâl tâm du đê| năm, nau tuch tăm, [ư nau kan gu\ âm mro geh rgâl âk, [ư roh au rgum…ngăn lah ân geh ndơn. Tâm nau ngăn aơ, ăp n’gor tây Nguyên dôl ma nchrăp ăp nau tât khuch têh. Lah mô geh nau rgâl mpeh trong mât ndrel nuih n’hâm nau kan kơt ntoh tâm rơh rlau aơ, nau khuch geh tât ri mra lơn ma khuch jâk lơn./.

Nu\ih rblang: H’Thi


NTU\K RGUM BÔK NTUH NĂU NGƠI RNOI MPÔL ĐÊ| VOV4 NKUAL TÂY NGUYÊN
Mbrô: 19A trong Lê Duẩn, Nkual [on têh Buôn Ma Thuột, n'gor Dak Lak
Giám đốc : Vũ Hải Định
Groi Giám đốc: Hoàng Trung Dũng