Pơk uănh mông nar djăt: 3/12/2020


Năunchih 1:http://vov4.vov.vn/Mnong/chuyen-muc/bah-koi-ap-lok-bri-rup-c168-348867.aspx

 


VOV4.Mnông-
 Bri lah maih, ngăn lah rnoh khlăy mpeh ntu\k gu\ rêh. Yơn nău ngăn an saơ, ta ăp n’gor Tây Nguyên, nău mô hôm geh bri geh mbơh mbro bâh âk năm. Gay ma ntop mbơh nău, nău ngơi njrăng nău mu^h kăl bri, ntop mât, hun hao bri, phóng viên Radiô nău ngơi Việt Nam geh rut nău nchih “Bri Tây Nguyên tâm nău nchâp m^n lah maih”, mbơh ăp nău mô geh mât ua\nh n’hanh ăp nău jêng ntoh luh, mbra kơl an mât-hun hao bri nâp nâl bâh nău tâm nău geh mpeh wa\ng sa- ntu\k gu\ rêh, tâm ban đah nău dơn kan mât ua\nh bâh nu^h tơm bri n’hanh nău geh wa\ng sa ma khân păng dơi geh.

 

Trôk ntơm mhe ngo, trôk hôm mih têh ta nkual n’har bri bâh n’gor Dak Lak. Rnăk vâl nô Y Sken Siu hăn ta mih, nchrăp rgum donh le\ kuk pel, pêh tu^h an hao ta ndeh công nông gay ma s^t ta jay ngai đah ne\ klâp ma rlău 20km. Tâm nar, 6 nu^h tâm rnăk vâl nô le\ [ư lôch nău kan tăm bum ta rnoh neh klâp ma 1 ha, ma t^ng nô Y Sken, lah neh yor mu^h bri bâh 3 năm ba năp.

T^ng nău mbơh bâh UBND nkuăl Ea Sup, lam nkuăl a[aơ geh klâp ma 76 rbăn ha bri, nău nku\m n’hâm bri geh tât 42%. T^ng nău mât kơp bâh nkuăl, ta nkual p^t trong quốc lộ 29, rgo\ trong hăn jong bơi tât 30km bâh xã Chư Kbang n’hanh Ea Bung, hôm nha lah bri, geh nđâp mir ma Y Sken n’hanh ăp rnăk êng dôl pah kan tuch tăm đo\ng.

Wa Nguyễn Như Hoàng, kruanh Hạt kiểm lâm nkuăl Ea Sup an g^t ta săm [u\t kơp ua\nh, tâm 10 năm (bâh năm 2009-2019), bri hon êng ta Ea Sup hu\ch bâh 130 rbăn ha ju\r hôm rlău 60 rbăn ha, nău nku\m n’hâm hôm 42%. Yơn nău ngăn, rnoh hu\ch hôm nha lơ ma âk lơn. Dơi ua\nh lah Ea Sup mô hôm geh bri.

“A[aơ hăn tâm mâp r[u\n nchră, ăp oh nô mbơh lah 42% yơn mbơh răk rlơ\ lah 24% ne\. a[aơ ăp rnoh neh bri ta xã mbơh pă nroh mbrô kơp ua\nh ta ne\ ne\ mô di lah bri, ne\ lah le\ hôm, mô hôm geh ndơ tâm ne\. rnôk ma s^t mât ua\nh ta Hạt kiểm lâm aơ r^ êng rnoh kơp bri lah gâp mô dơn, gâp mô u\ch đah rnoh ne\. yor bâh nău ngăn păng le\ hôm mô hôm geh tay”.

 

T^ng nău mbơh bâh wa Lưu Trung Nghĩa, Giám đốc n’gâng kan tuch tăm mât rong n’hanh hun hao [on lan n’gor Gia Lai, mhe nơh le\ rnoh kơp geh bar pe năm, ma bri nău ngăn le\ êng đah rnoh kơp ta săm [u\t nchih. Ntu\k kan têh le\ geh [ư kloh du đê| ntu\k tơm mât bri mpôn rnoh kơp roh bri lah gay ma geh dơn tay rnoh prăk nkhôm mât ua\nh bri n’hanh tơm prăk an nău mât chăm, njrăng rdâng u\nh sa bri. Nău ôp ăp công ty mât ua\nh bri ta Gia Lai tâm 2 năm ba năp, ăp ntu\k kan geh saơ rnoh bri đê| lơn đah nău ngăn tât rhiăng ha tât rbăn ha da dê. Yor kơt ne\, ndơn ma ơh nău ôp: “Gia Lai a[aơ d^ng hôm âk bri”, wa Nghĩa an g^t, ntu\k kan ta n’gor dôl ua\nh kơp n’hanh dôl nchrăp ăp ntrong kan gay ma rgâl nkra nău mbơh tih, le\ jêng nău ơh ăp năm bâh ăp nu^h tơm mât bri.

         “Máy móc mô dơi ngơi rlăm. Nău tih lah tih ta ntu\kua\nh nđôi kơp rnoh ta ntu\k. geh du nău m^n lah ăp nu^h geh klach rnoh đê| lơn đah rnoh geh mât ua\nh lah geh rmal, bâh ne\ lah mbơh tơih mô tâm di. Jêng lah rnoh mbrô ba kơi tay ua\nh mô tâm di mô lah ê ho\ tâm di n’hanh mbra dơi ua\nh lah rnoh mbrô rlăm. Geh rnôk lah mô dơi ua\nh do\ng rnoh mbrô ne\”.

         T^ng nău mbơh bâh n’gâng kan tuch tăm mât rong n’hanh hun hao [on lan, Tây Nguyên hôm klâp ma 2,5 rkeh ha bri, nău nku\m n’hâm bơi tât 46%. Yơn lah, ăp n’gor Tây Nguyên hôm nha mô djăt ăp nău mbơh tơih bâh nơm, n’gâng kan tuch tăm mât rong n’hanh hun hao [on lan lơ ma mô geh nău knơm gay ma djăt đo\ng. Kruanh n’gâng kan tuch tăm mât rong n’hanh hun hao [on lan Nguyễn Xuân Cường an g^t, nău bri mô hôm âk, rnoh mbrô nchih mbơh âk geh bâh ntu\k kan ba dâng tât trung ương, [ư an ăp nău nchrăp kan, nău kan mbơh lor n’hanh ndơ\ mbơh ntrong kan mât ua\nh bri mô geh săk rnglăy.

         “ ăp rơh geh mbơh tơih nău êng êng, yơn lah nău ngăn r^ mô geh di kơt ne\. lôch ne\ bâh rơh aơ tât rơh êng, ta ăp ntu\k kan ba dâng ndơ\ an Trung ương jêng luh du ntil rnoh mbrô kơt ne\. lah ntu\k aơ he mô ua\nh na nê| nău ngăn, mbro mbrăng he mbra geh dơn rnoh mbrô mô tâm di”.

Âk tơ\ pah kan đah nu^h leo kan ăp n’gor Tây Nguyên, Thủ tướng chính phủ Nguyễn Xuân Phúc way nkah nău kan ndâk nsơm tay rnoh bri,lah na nê| nău ntru\nh bâh nău [ư t^ng ntrong kan aơ đah nău hun hao nâp nâl. Njêng nău hun hao mhe gay ma [ư t^ng nău kan ne\, năm 2016, Thủ tướng đă ntâl mpông bri mô an so\k do\ng bri hon êng ơm geh. Tât năm 2019, Thủ tướng an do\ng nău kan mât, ndâk nsơm n’hanh hun hao bri nâp nâl ta Tây Nguyên lvang năm 2016-2030, đah nroh prăk kan nchrăp rlău 28 rbăn rmen prăk. Yơn lah, lah mô mbơh tơih nău tih ta ăp gâl kan, ăp rnoh mbrô ndra ma mbơh nklă mbra [ư jêr tay an ăp nău nsrôih bâh chính phủ. Geh rnôk, nău mbơh tih hôm nha [ư an nău ntru\nh, nău kơl mpeh mât bri geh tih n’hanh hăn tih trong, [ư jêr njrăng.

Nu^h rblang: Thị Đoắt

NTU\K RGUM BÔK NTUH NĂU NGƠI RNOI MPÔL ĐÊ| VOV4 NKUAL TÂY NGUYÊN
Mbrô: 19A trong Lê Duẩn, Nkual [on têh Buôn Ma Thuột, n'gor Dak Lak
Giám đốc : Vũ Hải Định

Phó Giám đốc: Ngô Quang Khương