Hing ang amăng hrơi: 28/9/2020

VOV4.Jarai-Hră pơkôl s^ mơdrô rơngai Việt Nam-kual Mi ko# ( VN-EU), iâu klah ]un EVFTA, sa amăng hơdôm pok hră pơkôl s^ mơdrô rơngai dưi hơmâo lu anom bruă mơdrô ]ang rơmang, phrâo ngă tui sit nik mơ\ng lơ 1/8.

 

Hăng tơlơi gêh gal [ơi tơring ]ar juăt pơkra ming gơnam s^ mơdrô mơ\ng đang hmua lu kah hăng:

 

Kơphê, tiu, kơsu, boh kuel ta juăt boh `ông, tơpung hơbơi [lang, ia hơdom mriă, ia hni…lu anom bruă s^ mơdrô [ơi Daklak hơmâo tơlơi prăp rơmet hlâo hiư\m pă kiăng ]ơkă mă tơlơi gêh gal mơ\ng EVFTA ăt kah hăng kiăng găn rơgao h^ tơlơi lông lăng glăk bưp pơ anăp anai.

 

Jing sang bruă s^ mơdrô, pơkra ming gơnam pioh s^ mơdrô pơ ta] rơngiao kah hăng tơpung kơphê, tiu hăng hơdôm boh troh đang hmua pơko\n [ơi kual Dap kơdư, kông ty sa ding kơna pơkra ming gơnam s^ mơdrô 2/9 Daklak, iâu klah ]un Simexco Daklak, thâo laih ano\ kiăng mơ\ng anih anom s^ mơdrô, amăng anun kual Mi ko# jing anih s^ mơdrô ruah biă mă ano\ kiăng, yua dah hơmâo tơlơi pơkă khop mơtam, mơnong s^ mơdrô khom djơ\, rơgoh hơdjă, kiăng thâo phun tơdu\ mơ\ng pơpă gơnam s^ mơdrô anun hơmâo, tơlơi hơdjă rơgoh hiư\m pă, anih hơdip jum dar bruă pơkra ming.

 

 

Khua dêh ]ar ơi Nguyễn Xuân Phúc hăng [ing khua mua nao ]uă anih prưng pơdă kơphê An Thái [ơi mông jơnum sang s^ mơdrô, pơdă rup dêh ]ar-ASEAN tal 13

 

 

 

Hrom hăng hơmâo tơlơi pơhu\i lui hlâo kơ tơlơi tơnap tong ten pơkă kơ gơnam s^ mơdrô [ơi tơring ]ar, sang bruă s^ mơdrô hăng mơnuih [on sang ngă hmua khom bơblih yơh tơlơi juăt mă bruă, pơkra ming gơnam s^ mơdrô, kiăng dưi ngă djơ\ ano\ pơkă mơ\ng anih s^ mơdrô prhâo, kông ty hơmâo pơlir hơbit tong ten hơdôm rơtuh boh sang ano\ mơnuih ngă hmua, pơtô brơi, djru bruă pơkra tơpung kơphê [udah pla pơjing kơphê hăng tiu, kiăng djơ\ tơlơi pơkă mơ\ng anih blơi hăng anih ba nao s^ kiăng, anun le\ anih s^ mơdrô pơ kual Mi ko# (EU).

 

Yua kơ anun, Hră pơkôl s^ mơdrô rơngai Việt Nam-EU EVFTA hơmâo ngă tui sit mơ\n hơdôm tơlơi do\ gun kơ hơdră pơkra ming phrâo, yua anih s^ mơdrô kual EU pơtrun huăi tơnap đơi lơi mơ\n kơ sang bruă anai.

 

Ơi Nguyễn Tiến Dũng, Khua kơ]ăo bruă pla kơphê hơđong kjăp, kông ty Simexco Daklak brơi thâo:

 

 

‘’Sang bruă gơ`u gleng nao biă mă kơ tơlơi anun, lơ\m gơnam đang hmua mơ\ng Việt Nam dưi mut truh pơ anih s^ mơdrô anai amu` ame\ hloh, dưi djru lu hloh mơ\n.

 

Samơ\, hăng hơdôm dêh ]ar blơi pơmut le\ gơ`u pơkă hnong tong ten biă mă, anun  yơh anom bruă ngă hmua mơ\ng Việt Nam ăt kah hăng sang bruă Simexco khom pơkra hơdră, pơjing anih pla hăng blơi kơphê rơgoh hơdjă, djơ\ tơlơi pơtrun.

 

Biă mă `u pơkă hnong ia jrao hlăt, ia jrao rơ\k do\ amăng kơphê [u hơmâo ôh, hnun kah ba nao pơ kual Mi ko#’’.

 

Măi mok pơkra ming dưm gơnam s^ mơdrô amăng hruh mơ\ng kông ty sa ding kơna s^ mơdrô hăng ta] rơngiao 2/9 Daklak ( Simexco Daklak)

 

 

Hră pơkôl EVFTA dưi ngă tui laih mơ\ng lơ 1/8/2020, abih bang gơnam s^ mơdrô phun kah hăng kơphê, braih, ia hni, bruă ]em rông hlô mơnong, boh troh, mơnong akan hơdang Việt Nam dưi lui abih prăk mă jia yom kah hăng hlâo sit ba nao pơ kual Mi ko#.

 

Samơ\, yua bơbe] djơ\ mơ\ng klin Covid 19, anih s^ mơdrô anai kiăng blơi kaih [iă mơ\n, pơdu\ pơgiăng nao do\ lu tơlơi gun h^, bruă s^ mơdrô mơ\ng lu sang bruă s^ mơdrô [ơi Daklak hăng hơdôm dêh ]ar kual EU aka bơblih lu ôh, samơ\ abih bang anom bruă pơkra ming s^ mơdrô amăng tơring ]ar ăt thâo tong ten laih mơ\n tơlơi pơhing, laih anun prăp lui hơdră mơne] mă tơlơi gêh gal mơ\ng EVFTA tơdơi kơ klin Covid 19 abih.

 

Ơi Phạm Văn Quang, Khua kông ty pơkă hnong tơlơi gơgrong G20 Việt Nam, sa amăng hơdôm anom bruă s^ mơdrô tơpung kơphê lik hăng ia brơi thâo:

 

 

‘’Lơ\m klin hơđuh rai lu sang bruă s^ mơdrô mơ\ng kual Mi ko# [u blơi dơ\ng tah gơnam mơ\ng dêh ]ar pơko\n, anai le\ tơlơi tơnap kơ lu sang bruă s^ mơdrô [ơi Việt Nam ăt kah hăng lu dêh ]ar pơko\n.

 

 Ră anai, anom bruă s^ mơdrô [ing gơmơi ăt do\ djă pioh hơdră ngă hrom [ơi kual Mi ko# pioh pơgiăng nao gơnam s^ mơdrô kơ hơdôm dêh ]ar do\ hơmâo tơlơi kiăng.

 

Hrom hăng anun, pơtrut ngă tui djơ\ hơdôm tơlơi pơkă mơ\ng anom bruă gum hơbit kual Mi ko# EC, tơlơi anun khom ngă djơ\. Anai ăt jing hơdră pioh kơ anom bruă s^ mơdrô nao s^ mơdrô pơ anih s^ mơdrô anai’’.

 

EU le\ anih s^ mơdrô prong hăng gêh gal biă mă yua mrô mơnuih [on sang truh 500 klăk ]ô mơnuih, rơnoh prăk pơhrui glăi GDP truh kơ 15 rơbâo klai dolar Mi, bơkơnar hăng 22% GDP [ơi ro\ng lo\n tơnah.

 

Kual Mi ko# ăt jing khul ngă hrom s^ mơdrô mơ\ng hơđăp laih mơ\ng lu sang bruă s^ mơdrô gơnam đang hmua Việt Nam kah hăng:

 

Kơphê, tiu, asar boh `ông. Lơm hră pơkôl EVFTA dưi k^ pơkôl laih, ăt jing djop anom bruă s^ mơdrô gơnam đang hmua mơ\ng lu dêh ]ar hăng ba s^ pơ lu dêh ]ar mơ\n amăng kual EU gêh gal biă mă, sa tơlơi gêh gal hloh le\ bruă đang hmua le\ amu` hơmâo samơ\ kơnong tơnap kơ brua e\p anih s^ mơdrô ră anai.

 

Tơring ]ar gêh gal bruă ngă hmua pla kơphê, tiu, boh `ông, tơpung hơbơi [lang, ia hni….lu anom bruă s^ mơdrô tơring ]ar Daklak aka [u găn rơgao lu ôh, ba nao gơnam s^ mơdrô lu dêh ]ar kual EU, yua anih s^ mơdrô hmư\ hing ruah gơnam s^ mơdrô tong ten hơdjă rơgoh.

 

Hăng tơlơi găn rơgao lu thun s^ mơdrô kơphê pơkra tơpung ta` lik ia ba mơ`um mơtam lu thun hăng anai laih, kông ty pơ]ruh ngăn tuh pơlin kơphê An Thái ăt glăk bơblih na nao hơdră pơkra ming tơpung kơphê jơman hơdjă rơgoh, ]ih anăn, ngă gru kơnăl lăp đăo kơnang ]ih pôr amăng hruh dưm tơpung kơphê, ba nao s^ mơdrô pơ kual EU, boh nik `u lơ\m hră pơkôl EVFTA dưi pok prong tui.

 

Ơi Nguyễn Xuân Lợi, Khua kông ty pơ]ruh ngăn tuh pơ alin hăng pơđ^ kyar kơphê An Thái brơi thâo:

 

‘’Anai le\ mông gêh gal kơ anom bruă s^ mơdrô nao pơ anih s^ mơdrô ruah đơi. Samơ\ ăt bưp [u [iă ôh tơlơi tơnap yua dah anom bruă [ing ta khă sui thun laih mă bruă pơkă hăng lu sang bruă s^ mơdrô kơphê [ơi ro\ng lo\n tơnah le\ arăng kơtang hloh.

 

Amăng hơdôm thun rơgao, anom bruă gơmơi bơblih na nao blơi măi mok pơkra pơjing, pưođ^ tui boh tu\ yua mơ\ng bruă mă laih anun gleng nao ano\ jơman mơ\ng ia kơphê sit mơ`um, hnun kah ngă djơ\ ano\ kiăng mơ\ng [ing blơi’’.

 

Sit mơ\n dưi lăi, anom bruă s^ mơdrô gơnam đang hmua [ơi Daklak glăk do\ tong krah sa boh kual hơmâo lu mơta gơnam đang hmua hăng anih s^ mơdrô prong.

 

Samơ\, jơlan nao pơ anăp truh pơ kual EU le\ [u amu` ôh. Hrom hăng anun, tơlơi gir run mơ\ng lu anom bruă s^ mơdrô, kiăng hơdai gum hrom amăng bruă ngă hrom mơnuih ngă hmua, tơlơi djru ba mơ\ng gong gai kơnuk kơna, pơtrut tui hơduah e\p phun tơdu\ gơnam s^ mơdrô mơ\ng pơpă, hơmâo tơlơi tu\ yap hơdră pla pơjing truh bruă kơ-uă tơpung, pơjing gơnam s^ mơdrô dưi răk pioh hơdjă sui hrơi blan laih anun pơsit anih pla pơjing hơdjă, ngă gêh gal brơi mơnuih ngă hmua thâo kơ atur kjăp ngă hmua s^ mơdrô hăng sang bruă pô pơkra ming tơpung [udah gơnam s^ mơdrô ba nao pơ anih ataih hăng s^ mơdrô lu hloh, rơnoh yom [iă.

 

            Hương Lý-pô ]ih-Nay Jek: Pơblang

}RUAI PƠHIĂP DJUAI {IĂ VOV4 KUAL DAP KƠDƯ
Anih do\: 19 A Lê Duẩn, plơi prong {uôn Ma Thuột, tơring ]ar Dak Lak, Việt Nam
Khua g^t gai: Vũ Hải  Định
Kơ-iăng Khua g^t gai: Ngô Quang Khương