Buôn cóh pr’ặt tr’mông, ca conh ca căn t’coóh nắc bơơn ca coon cha chau băn zư, x’mir ley đoọng pa cắh loom luônh chắp hơnh lâng ngai âi  băn ga đùng. Ha dợ cóh zr’lụ phố Mỹ Thuật, chr’val Nhị Mỹ, chr’hoong Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang vêy muy cha nắc ta toọn: ma nứih ca căn lấh 80 c’moo nắc p’zay pa c’rơ a đay ban par 6 p’nong ca coon jéh ca ay. Nắc đoo a dích Nguyễn Thị Bảy. Nhật trường, PV Đài PRVN ặt cóh zr’lụ ĐBSCL vêy bha ar xrắ ooy pân đil z’lấh zr’nắh k’đháp n’nâu. Apêê a bhướp a dích lâng đha nuôr đương xơợng:

Oóch k’tứi, móh mặt x’xêo x’xoo, xóc xăl pluúc plác  ặ zêng… n’đhơ cơnh đêếc k’dâng lêy záp râu c’léh âng c’xêê c’moo zâng pa cắh cóh móh mặt a dích Nguyễn Thị Bảy  cắh mặ xay moon lứch đợ râu zr’nắh xr’dô âng a dích âi ặt zâng đhị prang k’zệt c’moo ha nua. A dích Bảy n’niên cóh muy pr’loọng đong đha rựt. xang học lớp 4, trường vel nắc a dích đhêy học đoọng t’bơơn t’mông. Bêl 16 c’moo, a dích pay k’díc lâng muy đha đhâm cóh vel ting cơnh ra pặ moon âng ca conh ca căn. Cắh pr’đoọng cơnh bấc pân đil n’lơơng, k’díc a dích crêê jéh mốp ( a bhuy vớ). bêl ahay, cr’ay n’nâu cắh choom zư pa dứah tu cơnh đêếc zấp râu bh’rợ tr’nêng cóh pr’loọng đong zêng a dích ặt zâng bhrợ têng. Râu xr’dô bhlâng nắc pân đil n’nâu bơơn vêy 8 p’nong ca coon pa zêng 2 n’jứih, 6 pân đil  nắc vêy tước 6 cha nắc crêê tung, cắh choom pa prá tơợ tứi, lâng đăn đâu vêy 4 cha nắc ca coon âng a dích nắc crêê k’bang. Đhêêng cơnh 2  cha nắc ca coon pr’đoọng cơnh apêê n’lơơng nắc âi pay k’díc k’điêl ặt la lay. Đhị lấh 60 c’moo ha nua, a dích Nguyễn Thị Bảy nắc g’lêếh ga lêêng p’zay băn c’bhúh ca coon jéh ca ay. Bêl ahay, dích điêl a dích nắc lướt bhrợ thuế ha pêê lơơng cơnh: cắt ha roo, bhrợ xấc, bơơn a chông a xiu  cóh k’rung Rạch đoọng t’bơơn zên. đhị đâu đanh 10 c’moo, k’díc a dích cắh dzợ. Cơnh đêếc nắc, đợ mơ bh’rợ tr’nêng pr’loọng dong ặt g’dzọ đhị chr’lang oóch nhoọ âng a dích Nguyễn Thị Bảy. t’coóh đhur, a dích đoọng vặ 5 công k’tiếc ruộng, muy c’moo bơơn 15 yến ha roo. Moon bhlâng đợ zên tơợ đoọng vặ ruộng lâng zên zooi đoọng xã hội ha 6 p’nong ca coon jéh ca ay bơơn muy ức 2 ha riêng r’bhâu đồng., cắh zấp đoọng đươi dua ha pr’loọng đong 6 cha nắc jéh ca ay, ta luôn zư pa dứah. A dích bảy đoọng năl:

 Acu cắh vêy cơnh apêê n’lơơng, acu công cơnh ma nứih pân jứih. Zr’nắh a bhlâng a đhi ơi, zấp râu bh’rợ cu bhrợ lứch. Đong vêy coon bơr pêê công ruộng, nâu câi t’coóh ặ bhrợ cắh dzợ mặ nắc đoọng apêê đoo vặ. nâu câi đhur ặ, muy rơơm kiêng cơnh choom apêê ca coon bhréh k’rơ, oó tr’vay tr’lin dzợ. Acu nâu câi âi 80 c’moo ặ, nắc đương băn zư 6 p’nong ca coon, zr’nắh bhlâng.

Choom moon, loom luônh âng ma nứih ca căn nắc đoo c’rơ đoọng a dích mặ bhrợ bh’rợ âng muy cha nắc ca conh- muy cha nắc ca căn cóh pr’loọng đong. Zấp t’ngay, a dích nắc bhrợ têng pa zêng bh’rợ đong cơnh zêệ ch’na, ra rao p’pứah lâng băn zư lêy apêê ca coon… tu đha rựt đh’rắh zr’nắh k’đháp, tu cơnh đêếc zấp chu cha cha âng pr’loọng đong a dích Bảy đhêêng đhiệp ha luônh. A dích đoọng năl, bêl ahay vêy bấc bêl đong cắh vêy zên câl ch’nêếh nắc g’ur a rong, ngô, prí đoọng oó lấh ha ul. Bêl lêy apêê ca coon ha ul nắc xơợng loom luônh ca ay cơnh pay iết.

Bêl ahay, zấp bêl tơợp ặt k’đháp, díc điêl a dích p’rơơm ca coon t’tun nắc muy p’nong liêm k’rơ cơnh apêê n’lơơng, n’đhơ cơnh đêếc đợ mơ p’rơơm kiêng nắc bil cậ. díc điêl a dích moon nắc tu plêêng cắh kiêng đoọng, cắh năl cơnh bhrợ dzợ. 60 c’moo băn 6 p’nong ca coon jéh ca ay n’đhơ zr’nắh xr’dô, ga lêếh ga lêêng, n’đhơ cơnh đêếc a dích  doó ca ay loom đợ mơ bêl bhrợ ca căn cắh bơơn apêê ca coon t’đang a mế ơi. Lâng bêl adích t’đang “ coọn ơi”, bấc apêê ca coon công cắh bơơn xơợng boóp t’đang âng a dích. Záp râu zêng xay moon lâng têy.

Đăn đâu, apêê ca coon âng a dích dzợ crêê k’bang lâng vêy c’léh cr’ay thần kinh. Cắh pr’đoọng lấh nắc ca coon thứ 3 âng a dích: a ngắh Võ Thị Tiến 56 c’moo, lấh k’zệt c’moo đâu cắh dzợ choom dzoọng lướt. a ngắh nắc đhứh ta tơ ma mơr, záp râu bhrợ têng hoom buốch zêng ma nứih đong zooi. ca coon n’jứih t’lách Võ Văn Quai, nắc tung lâng cắh choom pa prá lấh tr’lơi lâng k’điêl. Tu cơnh đêếc a dích Bảy n’jứah k’rang zư x’mir lêy ha 6 p’nong ca coon, nắc n’jứah zư x’mir lêy cha chau k’tứi tu cắh vêy ca căn. A dích Đỗ Thị Thu, đha  nuôr zr’lụ phố Mỹ Thuận, chr’val Nhị Mỹ xay moon:

A dích zr’nắh a bhlâng, ca er a dô cắh cơnh. Zên đớp đhị râu zooi đoọng ha pêê k’bang khúch cắh vêy u zấp cha. A vị a dích zêệ cắh vêy pa glúh cóh a pướih, nắc vắc ha muy cha nắc muy za hương, nắc đhêêng cha muy a vị lâng muy râu pr’dzăm cắh vêy râu rí dzợ. A dích k’rơ, azi công rơơm kiêng a dích ma mông k’rơ, oó tơợp a dích c’lâm ca ay nắc azi đhứh pay par ca coon đoo. Bele đêếc ahay cóh đâu, họp đoọng sổ pr’loọng đha rựt, l’lăm ahay vêy đoọng ha dích, nắc lấh ta pa rách cớ. kiêng xay moon đoọng sổ pr’loọng dha rựt đoọng ha cha chau n’jứih âng a dích lướt học doó bil zên, ha dang cắh nắc pay đoọng bấc pa bhlâng.

Cr’chăl ha nua, cơnh lâng loom luônh “ ha la liêm ga loóp ha la zir”, muy bơr đong liêm loom công âi tước lum lâng cher động pr’hêl ha pr’loọng đong a dích. Đhr’nong đong tôn âng bấc ma nứih ặt n’nâu xoọc ặt công  nắc âng muy doanh nghiệp zooi đoọng. n’đhơ cơnh đêếc, cắh năl hâu tu, nắc UBND phường Nhị Mỹ nắc pa rạch pr’loọng đong a dích Bảy đhị c’bhúh pr’loọng đha rựt? râu đâu bhrợ ha bấc ngai cóh zr’lụ phố cắh yêm loom. T’coóh Nguyễn Hữu Danh, Phó CHủ tịch UBND phường Nhị Mỹ, chr’hoong Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang moon:

Pa chắp tước pr’loọng đong n’nâu ha dang ch’mêệt lêy cớ nắc ặt đhị pr’loọng đong đha rựt, đăn đha rựt ting cơnh xay moon âng UBND tỉnh nắc vel đong k’rang tước crêê, zooi đoọng sổ đha rựt. ha dang cắh bơơn cr’noọ xa nay nắc vel đong k’rang tước xay moon tước ngai liêm loom, t’đui đoọng apêê dự án vặ zên đoọng pa dưr kinh tế pr’loọng đong.

80 c’moo, muy a đay băn par 6 p’nong ca coon jéh ca ay. Ha dang cắh vêy c’rơ chríh âng ma nứih ca căn, loom luônh ca er a dô đợ ca coon âng đay ga đùng, nắc roóp cắh mặ z’lấh đợ c’moo c’xêê âng 60 c’moo zr’nắh xr’dô. C’rơ âng a dích Nguyễn Thị Bảy ting t’ngay ting đhur, nâu đoo nắc bêl pa bhlâng kiêng đợ ngai liêm loom, zấp ngai zooi đoọng pr’loọng đong a dích Bảy oó lấh  zr’nắh xr’dô./.