Tơợp dưr váih tơợ thế kỷ 17, bêệ áo dài âi dưr váih xa nập truyền thống âng ma nứih Việt Nam. Áo dài cắh muy p’cắh văn hoá x’xập, văn hoá ặt prá nắc dzợ ha ô đớc loom luônh, pr’ặt tr’nợt âng pân đil Việt. đha lum hơnh déh 84 c’moo t’ngay pân đil Việt Nam, Hương Lý, PV Đài PRVN ặt đhị TPHCM vêy bha ar xrắ “ Áo dài p’cắh râu liêm chr’nắp âng pân đil Việt”. đha nuôr lâng pr’zớc đh’rứah xơợng:

Đợ tước nâu câi, ava Huỳnh Thiện Kim Tuyến, Bí thư tr’nơợp âng Đoàn trường đại học Văn Khoa ( nâu câi nắc Đại học Khoa học- xã hội lâng Nhân văn thành phố HCM) công dzợ hay ghít đợ t’ngay a va xập áo dài bhoóc liêm, hr’lúc mật ooy apêê trường p’too moon học sinh, sinh viên biểu tỉnh, pa đhêy khoá đhị bh’rợ đấu tranh chính trị âng học sinh, sinh viên Sài Gòn apêê c’moo âng 1970. cơnh lâng pr’dưr pr’dzoọng k’tứi  ma mách, đhị xa nập xập áo dài liêm cra, va âi z’lấh cắh năl đợ mắt cảnh sát đoọng bhrợ liêm xang bh’rợ chiêm đơn lâng thơ chức tết âng CHủ tịch HCM đhị c’lâng phố Sài Gòn, ava Huỳnh Thiện Kim Tuyến hay cớ:

Acu ting pấh cách mạng tơợ bêl dzợ nắc học cóh trường Gia Long, dzoóc tước đại học Văn Khoa acu âi t’đang k’đươi muy bh’rợ xập áo dài tơợ c’moo 1970 lâng bh’rợ xập áo dài n’nắc vêy râu pa bhlâng pr’hay liêm. Áo dài nắc đoo bơơn pa cắh loom luônh âng ma nứih pân đil Việt Nam. Nắc vêy đợ bài thơ, đợ pr’hát đoọng chắp hơnh bh’rợ xập áo dài đhị đại học Văn Khoa.

Cóh cr’chăl zêl prúh a rập a bhuy, áo dài nắc đoo pr’đươi, nắc đoo c’rơ loom luônh zooi pân đil Việt Nam z’lấh cắh năl đợ mơ zr’nắh k’đháp ting pấh gung dưr pay pa chô độc lập acoon ma nứih. Pr’dưr pr’dzoọng áo dài âi dưr váih c’léh ha grơơ g’lăng âng pân đil Việt Nam.

Nâu câi, áo dài công zư đớc chr’nắp bêl bơơn chơớih pay bhrợ xa nập ha học sinh bấc trường THPT, đoọng ha pân đil pa bhrợ cóh muy bơr ngành. Nắc ma nứih ta luôn ặt lum lâng bấc t’mooi zấp n’đắh, a ngắh Huỳnh Ngọc Vân, Giám đốc Bảo tàng zư đớc c’léh zêl prúh a rập a bhuy ta luôn chơớih pay áo dài bhrợ xa nập xập ta luôn zấp t’ngay. Tu ting a ngăh, z’lấh cắh năl đợ c’xêê c’moo lịch sử, áo dài ta luôn p’têệt ặt lâng pân đil Việt Nam. Áo dài cắh muy pa cắh pa dưr râu liêm pr’hay âng ma nứih pân đil nắc đhị áo dài dzợ chroi đoọng p’cắh pr’dưr pr’dzoọng Việt Nam tước pr’zớc chr’ớh bha lang k’tiếc. cóh bấc bêl chr’nắp, Bảo tàng zư đớc c’léh zêl prúh a rập a bhuy chơớih pay xa nập xập ha pân đil pa bhrợ cóh đâu nắc áo dài. Lấh mơ, đhị đâu, cắh muy pa cắh đớc đợ c’kir- bh’rợ mốp lệt âng a rập a bhuy, bảo tàng dzợ  bhrợ têng bấc bh’rợ crêê tước áo dài cơnh: triển lãm áo dài pân đil Việt Nam lướt z’lấh bom đạn, giao lưu lâng bấc ngai bêl ahay zập áo dài cóh cr’chăl zêl prúh a rập abhuy. Đhị đêếc, bấc áo dài tơợ không gian bảo tàng âi lướt mật ooy loom t’mooi lướt la lêy đhị bấc t’rúih trúih ooy g’lúh zêl prúh a rập a bhuy bhrợ ha pêê đoo ha der loom. A ngắh Huỳnh Ngọc Vân đoọng năl:

Bảo tàng chứng tích zêl prúh a rập a bhuy đương hơnh dâng 700 r’bhâu chu t’mooi tước la lêy zấp c’moo, aci đươi dua áo dài cơnh muy xa nập xập ta luôn zấp t’ngay đoọng ha pân đil pa bhrợ âng bảo tàng. Pa bhlâng nắc cóh c’bhúh trực tiếp ặt lum lâng t’mooi. Râu đêếc âi bhrợ râu ch’mêệt lêy lâng k’rang tước âng t’mooi, cắh muy ting pấh la lêy bảo tàng pa bhlâng bấc t’mooi âi k’đươi azi chụp ảnh zư đớc lâng apêê đoo cơnh muy đại sứ âng văn hoá Việt Nam đhị xa nập áo dài.

Bấc c’moo đăn đâu, pr’dưr pr’dzoọng áo dài bơơn bhrợ bhr’lậ, bhrợ la lay pa zum p’têệt lâng râu văn hoá acoon cóh lâng râu hiện đại, bhrợ t’váih râu liêm la lay âng áo dài Việt Nam. Pa bhlâng nắc, đhị bấc bh’rợ ga mắc chr’nắp, cơnh: g’lúh pắch luần lễ xa nập xập quốc tế, bấc g’lúh thi hoa hậu cóh cr’loọng k’tiếc hêê lâng k’tiêc sk’ruung n’lơơng, bấc bhiệc bhan cấp k’tiếc k’ruung, áo dài âng pân đil Việt Nam âi bơơn pa cắh lâng bơơn bấc pr’zớc chr’ớh k’tiêc sk’ruung n’lơơng năl tước. n’đhơ cơnh đêếc, đhị râu dưr k’rơ lâng hội nhập, áo dài âi lâng xoọc dzoọng đhị bấc râu zr’nắh k’đháp, cơnh: ting t’ngay ting hắt pân đil Việt Nam, chơớih pay áo dài cóh bấc bêl bhiệc bhan, áo dài nắc crêê ta íh bhrợ bhr’lậ la lay cơnh cắh u crêê lâng đhr’niêng cr’bưn âng hêê. Tu cơnh đêếc, đoọng áo dài choom bơơn pa cắh bấc lấh mơ dzợ cóh pr’ặt tr’mông lâng chroi đoọng zư đớc văn hoá truyền thống âng pân đil Việt Nam, a ngắh Lê Cẩm Tú, Chủ tịch Hội di sản thành phố HCM moon:

Nhà nước choom đấh xay moon áo dài nắc c’kir văn hoá phi vật thể k’tiếc k’ruung, bêl âi bơơn xay moon ặ, nắc vêy váih pr’đơợ pháp lý đoọng zư đớc. lấh đhị đêếc, choom quy định bh’rợ zư đớc áo dài cóh bấc bh’rợ tr’nêng n’đoo choom zư đớc, vêy cơnh đêếc nắc ahêê vêy mặ zư đớc áo dài âng hêê ting crêê xa nay zư đớc c’kir doó crêê tr’clai hr’lúc.

Pa chắp pa crêê, lấh đhị bh’rợ âng nhà nước, nắc pa bhlâng kiêng râu pa zum tey âng xã hội đhị bh’rợ zư đớc chr’nắp âng áo dài đoọng xa nập n’nâu nắc crêê cơnh lâng p’ma moon nắc c’léh văn hoá âng pân đil Việt Nam, âng acoon ma nứih Việt Nam./.