Đhanuôr lâng pr’zợc chắp nhêr!

Tơợ ahay a’hươn, đợ c’nắt pr’hát bha’dơng k’coon nắc ơy lướt moót ooy cr’noọ a’bục âng apêê p’niên tơợ bêl dzợ bếch cóh nôi, cóh têy âng amế, âng a’dích. Đợ c’nắt pr’hát bha’dơng k’coon nâu nắc váih bấc râu chắp nhêr, hơnh déh âng apêê k’căn, da’dích đoọng ha k’coon, cha’châu đay. Nâu đoo cung nặc râu bhrợ padưr đoọng ha zâp apêê x’rặ bhrợ zâp thơ ca năl mơ thế kỉ hanua. Hát bha’dơng k’coon âng manứih Mường cung nặc 1 ooy đợ bhr’ươl bha’dơng ơy băn zư năl mơ lang apêê p’niên Mường cơnh đêếc. t’ruíh Văn hoá đhi noo hêê acoon cóh bêl đâu đhanuôr lâng pr’zợc đh’rứah chấc lêy năl ooy bhr’ươl bha’dơng k’coon âng manứih Mường ớ:

Nâu đoo nắc 1 c’nắt pr’hát bha’dơng âng amoó Đinh Kiều Dung, ắt cóh vel Xóm Bo, chr’val Kim Bình, chr’hoong Kim Bôi, tỉnh Hoà Bình, manứih vêy cr’noọ cr’niêng chr’nắp bhlâng lâng đợ pr’hát acoon cóh Mường. lâng amoó Dung, đợ c’nắt bha’dơng k’coon pr’hay liêm n’nâu cắh vêy tự váih, nắc đoo râu pachoom, đợc đoọng ha lang t’tưn đhị zâp lang n’nâu n’tốh:

Acu lêy acu pr’đoọng tơợ bêl k’tứi bơơn xâng apêê a’bhướp a’dích âng cu, k’căn k’conh, anoo a’moó âng cu hát đợ bhr’ươl pr’hát âng ku lêy pabhlâng pr’hay liêm lâng xâng bhr’ươl pr’hát âng amế bha’dơng ting xâng pr’hay lấh mơ. Bêl dưr pậ ơy choom đương zư lêy đha’đhi nắc cung ting đui hát cơnh a’dích a’bhướp, amế ama bha’dơng đoọng a’đhi bếch. Acu dưr pậ nặc ting por moót pabhrợ cóh quân đội, bhrợ têng đắh bh’rợ pr’hát xa’nưl, hân đhơ cơnh đêếc, bêl đêếc, xoọc đêếc acu cắh ơy hát pr’hát acoon cóh nắc chấc hát đợ pr’hát t’mêê, hân đhơ, lâng đợ c’nắt pr’hát acoon cóh vel bhươl cu nắc cắh ha mơ choom ha’vil.

Apêê buôn moon hát bha’dơng k’coon âng manứih Mường nắc mưy bh’rợ p’too pachoom, nâu đoo nắc tu cóh c’nắt pr’hát bha’dơng nắc râu moon p’too k’coon cha’châu đắh pr’ắt tr’mung. Năl ping dứp, chắp kiêng vel bhươl, k’tiếc k’ruung, acoon manứih… năl gít lứch râu chr’nắp liêm âng râu bha’dơng nâu nắc vêy choom bhrợ padưr pr’ắt tr’mung liêm choom âng 1 lang manứih. Nâu đoo nắc râu xay moon âng t’coóh Đinh Thị Thêu, ắt cóh Xóm Bo, chr’val Kim Bình, chr’hoong Kim Bôi, Hoà Bình-1 nghệ nhân hát bha’dơng k’coon pr’hay chr’nắp bơơn bấc ngai năl. T’coóh Thêu moon:

Azi lướt pấh chi’ớh cóh chr’hoong, hát bha’dơng k’coon nắc cóh dứp apêê lêy xâng choom rêên, vêy ngai rêên bấc bhlâng. Ngai năl gít pr’hát bha’dơng nắc vêy choom lướt moót ooy loom, bấc apêê pấh chi’ớh bhrợ p’cắh lâng bh’rợ bhrợ têng lướt moót ooy loom luônh manứih, tu cơnh đâu apêê lêy xâng bấc ngai zroọ đác mắt.

Bha’dơng k’coon âng acoon cóh Mường vêy 3 râu, bha’dơng k’coon bêl t’ngay, bha’dơng k’coon bêl hi’dưm lâng bha’dơng k’coon zâp bêl. Bha’dơng k’coon choom pay vặ zâp c’nắt pr’hát đoọng pa’gơi loom luônh liêm chr’nắp âng đay đoọng hapêê xâng, cắh vêy moon tíh:

Ahêê chắp nhêr k’coon cha’châu, đoọng k’coon cha’châu cha, ặt..hân đhơ cơnh đêếc, k’coon cha’châu cắh k’đươi moon ađay nắc cung cắh yêm loom. K’coon dưr đắh bếch cắh bơơn lêy k’căn ha ooy nắc chấc lêy k’căn cơnh ngoọ xong óih, chr’gơơng cóh crâng. K’căn ặt mốp loom, k’coon ặt moon nắc k’căn vêy chô. Nắc cơnh đêếc, pr’hay chr’nắp bhlâng, buôn lướt moót ooy loom manứih xâng.

Mốp loom cơnh đêếc, hân đhơ cơnh đêếc cung dzợ ặt k’noọ ooy đợ apêê k’coon âng đay. Chấc vặ pay râu liêm pr’hay âng pr’hát acoon cóh đoọng moon pachoom đoọng k’coon cha’châu ặt mamung liêm ta’níh. Râu pr’hay bhlâng âng đợ c’nắt pr’hát bha’dơng k’coon âng acoon cóh Mường nắc râu chr’nắp liêm cóh c’nắt pr’hát.

Xoọc đâu, bêl pr’ắt tr’mung vêy bấc râu tr’xăl, đợ c’nắt pr’hát bha’dơng k’coon cắh dzợ bơơn bấc apêê a’mế hát dzợ. Đợ apêê p’niên xoọc đâu cung cắh dzợ t’moót ađay ooy đợ đhâng p’răng lâng đợ c’nắt pr’hát pr’hay pr’hươn, liêm chr’nắp văn hoá âng aconh a’bhướp, nâu đoo nắc mưy râu bil bal pậ chr’nắp âng lang p’niên xoọc đâu.