ĐoỌng zooi đhanuôr lơi ma tuý, đh’rứah lâng bhiệc cai nghiện nắc bhiệc t’váih bhiệc bhrợ đoọng ha pêê nắc đoo bhiệc đơ chr’nắp bhlầng. đhơ cơnh đếêc, đhr’năng t’váih bhiệc bhrợ đoọng ha ma nuýh ơy xang cai nghiện, zúp ha pêê ắt mamông đh’rứah lâng pân lơơng nắc xoọc lưm bấc râu k’đháp. Bh’ar xrắ âng PV Kim Thanh xay moon xa nay nâu:

         A noo Vũ Đình Nền nắc c’la xưởng mộc k’bhúh hy vọng t’mêê đhị chr’val Nông Hạ (Chợ Mới, Bắc Kạn). Tu pr’zợc cắh liêm ta níh k’đươi dua chất ma tuý lâng crêê nghiện đhị bấc c’moo. C’moo 2011, tợơ lấh bêl chô tợơ lướt cai nghiện , a noo pa zay bhrợ pa dưr tr’mung tr’méh âng đay, bhrợ xưởng mộc tợơ zên vắ 5 ức đồng. tợơ bêl xưởng mộc bhrợ têng têêm ngăn,a  noo Vũ Đình Nền ơy bơơn dự án Quỹ toàn cầu đương zêl cha groong HIV/AIDS zúp zooi k’nặ 50 ức đồng lâng 1 máy cắt n’loong, zooi zr’lụ bhrợ têng vêy âng chô bh’nơơn. Tước nâu kêi, xưởng mộc t’váih bhiệc bhrợ t’luôn đoọng ha 15 ch’nắc pa bhrợ, cóh đếêc vêy 4 ch’nắc pa bhrợ ơy xang cai nghiện. a noo Vũ Đình Nền xay moon: râu cắh liêm ta níh âng pân lơơng lâng ma nuýh nghiện nắc râu buôn bhrợ ha pêê k’chít, k’đháp ắt mamông đh’rứah lâng ma nuýh lơơng.

        Ting cơnh cu k’noọ, ma nuýh ơy chô tợơ cai nghiện nắc kiêng vêy bhiệc đoọng bhrợ nắc đoo râu chr’nắp liêm bhlầng lâng ma nuýh nghiện. Acu cung k’đươi moon chấc bơơn bhiệc bhrợ đoọng ha ma nuýh boọ váih HIV lâng ma nuýh tợơ lấh ơy cai nghiện, bhrợ t’váih bhiệc bhrợ đoọng ha pêê, t’bhlầng, t’pấh apêê ting moót ooy k’bhúh zi. Bêl apêê ơy bhiệc bhrợ xăl ooy đếêc râu bhiệc bhui har ắt ch’ớh, cắh pa chắp tước ma tuý dzợ, díc điêl, apêê ca coon bơơn bhui har, têêm ngăn.

        Ha dợ t’coóh Trương Hữu Vĩnh, 67 c’moo ắt đhị Đà Lạt, Lâm Đồng ơy cai nghiện ma tuý liêm choom k’nặ 23 c’moo hay đoọng năl, cắh muy tự trôông dấc ha đay năm, nắc t’coóh dzợ bơơn k’đươi moon bấc ngai nghiện lướt cai. T’coóh Vĩn rơơm kiêng bơơn vắ zên đoọng ha pêê ơy xang cai nghiện vêy c’lâng bh’rợ bhrợ têng, vêy bhiệc bhrợ liêm ta níh, doó đươi dua ma tuý dzợ.

        Acu ơy muy cr’chăl đươi dua ma tuý tợơ huynh tước chích, 21 c’moo nghiện lâng a cu, tr’mung tr’méh cơnh đong tù, ma mông cắh đui cơnh acoon ma nuýh. Tợơ bêl ơy lơi ma tuý c’moo 1991 tước nâu kêi ơy lấh 23 c’moo. Acu lêy bhui har pa bhlầng lâng ắt mamông cơnh pân lơơng, ơy ting chroi k’rong ấc râu đoọng ha têêm ngăn đhị vel đong

        Pazêng apêê cơnh a noo Vũ Đình Nền, t’coóh Trương Hữu Vĩnh đoọng lêy, n’đhơ cai nghiện k’đháp k’ra bhlầng, nắc ha dang c’la ma nuýh nghiện pa zay, đh’rứah lâng râu zúp zooi âng pr’loọng đong, chính quyền nắc zêng choom cai nghiện liêm choom. Cóh pazêng c’moo a hay, k’ha riêng cvh’nắc ơy xang cai nghiện bơơn apêê doanh nghiệp đoọng bhrợ bhiệc lâng  vêy bh’nơơn bh’rợ têêm ngăn. Bấc ngai z’lấh k’đháp váih nắc c’la apêê doanh nghiệp k’tứi, zúp zooi apêê cung cơnh a đay cắh cợ ting bhrợ têng bh’rợ xã hội, bơơn tin đươi bhrợ công an viên, thành viên tổ dân phố, tổ tự quản… Ting cơnh Cục k’đhợơng lêy apêê cắh liêm cóh xã hội ( Bộ Lao động Thương binh& xã hội xoọc đâu prang k’tiếc k’ruung  vêy lấh 200 r’bhầu ch’nắc nghiện, cóh đếêc vêy k’nặ 128 r’bhầu chu ch’nắc bơơn cai nghiện đhị cộng đồng lâng đhị apêê trung tâm cai nghiện. cóh 3 c’moo 2011-2013, lấh 53 r’bhầu chu ma nuýh cai nghiện bơơn pa choom bh’rợ, t’váih bhiệc bhrợ tợơ ơy bơơn cai nghiện đhị apêê Trung tâm, apêê doanh nghiệp, t’váih bhiệc bhrợ đoọng ha pêêng apêê ơy bơơn cai nghiện vắ zên, t’váih bhiệc bhrợ, ắt mamông đh’rứah lâng pân lơơng. T’coóh Trần Xuân Lập, Cục trưởng cục đương zêl cha groong râu cắh liêm âng xã hội, đoọng năl:

        Đắh lalua, cơnh bhrợ têng âng apêê vel đong liêm ta níh lâng pa zay âng ma nuýh cai nghiện, lâng râu zúp zooi âng pr’loọng đong, âng chính quyền, ap bhlầng nắc râu ting bhrợ âng apêê tổ chức đoàn thể, xã hội. cóh pazêng c’moo hay, bấc ngai nghiện pa bhlầng đhơ cơnh đếêc nắc râu pa zay ơy ting bhrợ têng bh’rợ xã hội, lâng bơơn đươi xâng; t’bhlầng zúp zooi apêê cơnh a đay đoọng pa dưr bh’rợ tr’nêng, chroi k’rong đoọng têêm ngăn tr’mung tr’méh, chính trị âng zập vel đong.

        XoỌc đâu, apêê tỉnh, thành phố xoọc xay bhrợ apêê cr’noọ bh’rợ t’pấh bhiệc bhrợ đhị apêê Trung tâm cai nghiện đoọng zúp zooi ma nuýh ơy xang cai nghiện đoọng ắt mamông, pa bhrợ ta têng đh’rứah lâng pân lơơng, vêy bhiệc bhrợ têêm ngăn. Đhơ cơnh đếêc, bấc tổ chức, doanh nghiệp dzợ k’rang đhị t’pấh ma nuýh pa bhrợ ơy xang cai nghiện moót bhrợ têng. Râu đâu đoọng lêy, ha dang vel đong k’rang tước bhiệc k’đhợơng lêy apêê ơy xang cai nghiện, vêy c’lâng bh’rợ gít liêm đoọng đớp đươi ma nuýh ơy chô tợơ cai nghiện, r’pắ bhiệc bhrợ,zúp zooi ha pêê đoọng ha pêê đấh têêm ngăn, vêy bhiệc bhrợ lâng pa xiêr đhr’năng nghiện cớ. Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH Nguyễn Trọng Đàm moon, bhiệc k’đhợơng lêy tợơ ơy xang cai nghiện, lâng đhr’năng t’váih bhiệc bhrợ, ắt mamông đh’rứah lâg pân lơơng nắc đoo bhiệc đơ chr’nắp bhlầng:

        Azi rơơm kiêng apêê ngành, đoàn thể ting pấh bhrợ, prang đhanuôr zúp zooi apêê nghiện, t’bhlầng pa xiêr, k’chụt lơi ma tuý đhị vel đong; bhrợ pa dưr tổ chức zập c’rơ liêm, lâng k’bhúh cán bộ cắh muy bhrợ têng lứch loom nắc dzợ vêy c’năl bhriêl choom, vêy kinh nghiệm đắh pa choom bh’rợ tr’nêng, đắh vắ zên, t‘váih bhiệc bhrợ, xay moon  đoọng ha pêê tợơ lấh bêl nghiện, pa tếêt bhlưa apêê doanh nghiệp, apêê zr’lụ bhrợ têng lâng ma nuýh ơy xang cai nghiện choom t’váih bhiệc bhrợ, zooi đoọng ha pêê ắt bhrợ đh’rứah lâng ma nuýh lơơng.

        Gít lêy, t’váih bhiệc bhrợ cha têêm ngăn cắh muy loon đấh zooi ha pêê ơy chô tợơ cai nghiện đấh ắt mamông ta níh lâng ma nuýh lơơng, nắc dzợ zêl đhr’năng dưr váih cớ râu cắh liêm cóh xã hội. Apêê tổ chức, đoàn thể, chính quyền, pa bhlầng nắc pr’loọng đong, ma nuýh đong lêy k’rang, t’váih râu liêm choom, zúp zooi ma núyh ơy chô tợơ cai nghiện, zooi ha pêê đấh t’bil lơi râu k’chít, váih nắc ma nuýh liêm choom đoọng ha xã hội./.