X'ră: VĂN HIẾU

# Đhanuôr lâng pr’zớc chắp dadêr!

Cóh pazêng t’ngay c’xêê ahay, bh’rợ k’rong bhrợ ooy zr’lụ Tây Bắc nắc bh’rợ vêy Chính phủ t’đui bhrợ têng k’rơ. Hân đhơ cơnh đêếc, tước nâu cơy, Tây Bắc nắc dzợ zr’lụ đharứt pa bhlâng cóh prang k’tiếc k’ruung hêê, bhlưa ooy râu thu nhập âng zr’lụ n’nâu lâng zr’lụ n’lơơng cắh ơy ta bhrợ pa ếp, hân đhơ pazêng râu c’rơ lâng râu liêm choom vêy ta xay moon nắc dzợ bấc. Đoọng zr’lụ Tây Bắc dưr váih đơớh lâng nhâm mân, ting ắt đh’rứah lâng râu dưr váih za zum âng prang k’tiếc k’ruung , ting cơnh apêê chuyên gia kinh tế, Tây Bắc nắc k’rong pa zum bấc lấh mơ pazêng râu c’rơ lâng đươi dua liêm choom pazêng râu zên k’rong bhrợ đoọng ha bh’rợ pa dưr kinh tế - xã hội. PV Văn Hiếu vêy bha ar x’rắ xay moon ooy xa nay bh’rợ n’nâu.

# Pậ bhứah 1/3 đhăm k’tiếc k’ruung lâng lấh 10 ức manuýh ắt mamông, Tây Bắc nắc zr’lụ bha lâng chr’nắp pa bhlâng ooy kinh tế- xã hội, quốc phòng – an ninh lâng bh’rợ zr’ziêng lâng k’tiếc k’ruung n’lơơng, vêy bh’rợ chr’nắp lâng xa nay bh’rợ môi trường sinh thái cóh prang zr’lụ Bắc Bộ, vêy bấc râu liêm choom cóh bhươl cr’noon, ooy crâng, thuỷ điện, cr’van cóh k’tiếc, du lịch lâng kinh tế cửa khẩu. Zr’lụ n’nâu công nắc zr’lụ vêy bấc đhanuôr acoon cóh ắt mamông tơợ đanh đươnh, công nắc zr’lụ căn cứ địa cách mạng, zr’lụ an toàn khu âng bh’rợ zâl arọp a bhuy. Bhrợ pa dưr zr’lụ Tây Bắc dưr váih nhâm mâng nắc n’jứah râu xa nay bha lâng, công nắc n’jứah râu cr’noọ cr’niêng rơơm kiêng âng đhanuôr acoon cóh cóh đâu, ting n’nắc nắc bh’rợ chr’nắp cóh bh’rợ bhrợ pa dưr lâng zư lêy k’tiếc k’ruung. Hân đhơ cơnh đêếc, tu zr’lụ pậ bhứah c’lâng lướt chô zr’nắh k’đháp, pazêng râu pr’đươi kinh tế cóh zr’lụ Tây Bắc cắh lấh liêm choom, nắc đợ pr’loọng đông đharứt dzợ bấc ( lấh 25%), bấc lấh 3 chu cóh prang k’tiếc k’ruung hêê, đợ chr’hoong đharứt pay lấh 70%, đợ chr’val pa bhlâng đharứt lấh 50% âng prang k’tiếc k’ruung. Tu tơợp bhrợ têng lâng bấc râu zr’nắh k’đháp, bh’rợ k’đhơợng nhà nước, xay p’cắh lâng ta đang k’dua apêê tước bhrợ cha ooy zr’lụ Tây Bắc tước nâu cơy nắc cắh ơy crêê lâng đhr’năng liêm choom âng zr’lụ. Tiến sỹ Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại lâng Công Nghiệp Việt Nam ( VCCI) xay moon: râu chr’nắp bhlâng nắc pazêng vel đông cóh zr’lụ pa dưr dal râu c’rơ âng bh’rợ k’đhơợng xay kinh tế, bhr’lậ pa liêm hành chính, zúp zooi doanh nghiệp lâng apêê tước bhrợ cha:

Cóh bh’rợ t’bhlâng pa liêm pa crêê xa nay bh’rợ k’rong bhrợ lâng tr’câl tr’bhlêy âng pazêng vel đông cóh zr’lụ nắc bh’rợ học tập kinh nghiệm âng vel đông n’lơơng tơợ râu la lua râu liêm choom bhlâng nắc bhr’lậ hành chính, lâng pa liêm pa crêê xa nay bh’rợ ta đang k’dua apêê tước bhrợ cha, râu đêếc nắc bh’rợ chr’nắp pa bhlâng. Tu cơnh đêếc pazêng kinh nghiệm chr’nắp âng apêê vel đông n’lơơng ơy choom bhrợ cóh l’lăm nắc râu pr’học chr’nắp đoọng ha vel đông cóh t’tun cóh xa nay bh’rợ bhr’lậ pa liêm. T’bhlâng bhr’lậ pa liêm pa dưr môi trường tr’zeng âng zr’lụ n’nâu nắc đơớh ng’xăl ooy cr’noọ, c’năl tước ooy bh’rợ bhrợ têng pazêng xa nay bh’rợ, c’năl ooy doanh nghiệp, ooy manuýh bhrợ cha nắc đơớh ng’xăl.

Nắc muy cóh 14 tỉnh âng zr’lụ Trung du da ding k’coong n’đắh Bắc, Phú Thọ xay moon bh’rợ pa dưr dal râu liêm choom âng bh’rợ ta đang k’dua apêê tước bhrợ cha lâng đhr’năng tr’zeng nắc muy cóh pazêng râu bh’rợ bha lâng đoọng bhrợ t’vaíh c’rơ đoọng ha bh’rợ dưr váih cóh pazêng t’ngay c’xêê ha y. t’coóh Hoàng Dân Mạc, Bí thư Tỉnh uỷ Phú Thọ đoọng năl: Phú Thọ nắc t’bhlâng pa liêm pa crêê môi trường tước ta đang k’dua apêê tước bhrợ cha lâng pazêng râu bh’rợ bha lâng, cơnh pa liêm pa crêê c’lâng p’rang đông xang, pa liêm pa crêê k’rơ lấh mơ bh’rợ hành chính đhị pr’đơợ bhrợ t’váih râu liêm choom đoọng pa dưr kinh tế xã hội âng vel đông p’têết lâng bh’rợ pa xiêr đharứt nhâm mâng. Chr’nắp bhlâng nắc xăl cr’noọ xa nay âng apêê cán bộ bha lâng lâng âng đhanuôr cóh bh’rợ bhrợ t’váih râu liêm crêê đoọng ha pêê tước bhrợ cha. T’coóh Hoàng Dân Mạc xay moon:

Azi manúyh k’đhơợng xay tỉnh nắc ơy xay moon gít pazêng râu dự án, bh’rợ hân noo nắc ta đang moon ODA, NGO, ting n’nắc pa dưr dal c’năl âng apêê cán bộ zập cấp chr’nắp bhlâng nắc đhanuôr đhị pazêng zr’lụ bơơn đươi dua âng dự án bhrợ têng n’năl lâng n’năl gít lấh mơ ooy râu chr’nắp lâng râu liêm choom âng dự án, lâng apêê đoo nắc vêy trách nhiệm ting xâng bhrợ liêm choom lấh mơ.

Ting cơnh apêê chuyên gia kinh tế, đoọng t’bhlâng ta đang k’dua apêê tước bhrợ cha lâng đươi dua liêm choom pazêng zên k’rong bhrợ tơợ xa nay zên âng ODA, FDI, pazêng tỉnh Tây Bắc nắc đơớh loon n’năl gít ooy xa nay crêê tước ooy chính sách, t’đui đoọng ODA âng pazêng apêê zúp zooi, đoọng đơớh vêy xa nay ta đang moon apêê tước bhrợ cha crêê cơnh. Apêê tỉnh nắc đơớh loon tr’lum, prá xay lâng apêê bhrợ têng đoọng xay p’cắh ooy râu cr’noọ lâng pazêng t’nooi dự án ta đang moon apêê tước bhrợ têng. Chr’nắp bhlâng, cóh đhr’năng ting ắt bhrợ đhậu bhứah lâng bha lang k’tiếc, nắc ch’mêết lêy gít ooy bh’rợ pazum bhrợ đh’rứah pazêng bh’rợ ta đang k’dua, xay moon bh’rợ tr’câl tr’bhlêy, k’rong bhrợ p’têết lâng apêê tỉnh, p’têết zr’lụ cơnh kinh nghiệm âng muy bơr tỉnh ắt cóh zr’lụ kinh tế Đông Tây. Tiến sĩ Trần Đình Thiên- Viện trưởng Viện pa chắp ch’mêết lêy k’đhơợng lêy kinh tế Trung ương xay moon:

Tr’nơớp nắc xay moon ooy Trung ương nắc đơớh hân lấh mơ lâng liêm choom lấh mơ bh’rợ bhr’lậ cớ lâng bhrợ t’mêê bh’rợ pa dưr. Râu đêếc nắc râu xa nay bh’rợ bha lâng đoọng Tây Bắc dưr váih. Ahêê công k’noọ lêy nắc đơớh vêy muy xa nay la lay đoọng ting chrooi đoọng ha k’tiếc k’ruung, nắc ngoọ cơnh cr’noọ bh’rợ cóh xa nay bh’rợ n’nắc, vêy bh’rợ bhrợ pa dưr ting cơnh xa nay bh’rợ t’mêê. Nắc cơnh đêếc nắc choom p’têết pazêng vel đông cóh zr’lụ lâng nắc zr’lụ za zum đoọng ha râu dưr váih âng zr’lụ Tây Bắc.

Đoọng pa dưr râu liêm choom âng zr’lụ Tây Bắc, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Trưởng Ban k’đhơợng xay Tây Bắc moon: cóh pazêng t’ngay c’xêê ha y, pazêng vel đông cóh zr’lụ nắc chêếc bhrợ râu bh’rợ liêm choom bhlâng, k’rong pa chô k’rơ lấh mơ pazêng râu c’rơ đoọng ha bh’rợ pa dưr zr’lụ, bha lâng nắc pazêng dự án bhrợ têng c’lâng p’rang, zúp zooi ooy bh’rợ pa bhrợ ta têng, xăl chr’nóh chr’bêết bh’năn băn, pa choom manuýh pa bhrợ… Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc xay moon gít:

Nắc đơớh vêy muy xa nay bh’rợ gít liêm ooy bh’rợ k’rong bhrợ tr’câl tr’bhlêy,  gít liêm ooy môi trường k’rong bhrợ âng vel đông đay, chr’nắp bhlâng nắc bhr’lậ pazêng râu apêê tước bhrợ cha buôn xay moon nắc đhr’năng manúyh pa bhrợ, lâng t’bhlâng bhrợ k’rơ bh’rợ pa dưr dal râu liêm choom âng manuýh pa bhrợ. Lâng pa liêm pa crêê xa nay chính sách nắc chính sách thuế k’tiếc k’bunh, lâng râu chr’nắp vbhlâng nắc bh’rợ nắc bhr’lậ pa liêm chính sách hành chính lâng xay p’cắh gít pazêng râu xa nay bh’rợ.

Lâng đhr’năng âng muy zr’lụ nắc da ding k’coong vêy bấc manuýh acoon cóh ắt mamông, cóh pazêng t’ngay c’xêê ahay, Tây Bắc ta luôn nắc zr’lụ bha lâng bhrợ têng bấc xa nay bh’rợ kinh tế xã hội âng prang k’tiếc k’ruung, pa bhlâng nắc bh’rợ t’bil ha ul pa xiêr đharứt lâng xâng bhrợ pazêng cr’noọ bh’rợ chr’nắp âng c’moo. Tu cơnh đêếc, đoọng pa dưr kinh tế xã hội âng zr’lụ Tây Bắc nắc đơớh vêy k’rang bhrợ, zúp zooi lấh mơ âng Chính phủ, zập apêê bộ ngành, vel đông công cơnh pazêng apêê tước bhrợ cha tơợ bha lang k’tiếc lâng cóh k’tiếc k’ruung hêê./.