Xa’nay bh’rợ k’tiếc k’ruung đắh bhrợ padưr vel bhươl t’mêê bơơn zâp cấp uỷ đảng, chính quyền, ngành chức năng lâng đhanuôr tỉnh Cao Bằng pazưm xay bhrợ, tr’nơợp nắc ơy đơơng chô bh’nơơn liêm choom. Hân đhơ cơnh đêếc, xang k’noọ 5 c’moo xay bhrợ, tỉnh Cao Bằng dzợ nặc 1 ooy 5 tỉnh cắh ơy váih chr’val vel bhươl t’mêê, ooy cr’chăl bhrợ têng dzợ lưm bấc zr’nắh k’đhạp lêy trứah bhlếh. 

Chr’val Trường Hà, chr’hoong Hà Quảng nắc 1 ooy đợ chr’val bha’lâng đắh bhrợ padưr vel bhươl t’mêê âng tỉnh Cao Bằng. bấc c’moo hanua, xa’nay bh’rợ bhrợ padưr vel bhươl t’mêê nắc ơy bhrợ c’léh pr’dzoọng cóh vel đông vêy đợ tr’xăl liêm choom, pr’ắt tr’mung âng đhanuôr ting bhr’dzang padưr liêm. Pr’đơợ pr’đươi bấc râu đhị vel đông bơơn k’rong bhrợ, c’lâng c’tốch bơơn bhrợ lâng bê tông liêm nhâm. Ooy đâu, vêy tước 11 cr’noọ bh’rợ ting xa’nay bh’rợ k’tiếc k’ruung bhrợ padưr vel bhươl t’mêê bơơn lấh 50% , đợ cr’noọ bh’rợ cơnh bưu điện, thu nhập, đợ mơ pr’loọng đông đha’rứt, cơ cấu pabhrợ, bh’rợ bhrợ têng cha cung ting liêm choom. T’coóh Hoàng Văn Việt, phó bí thư thường trực đảng uỷ chr’val Trường Hà, chr’hoong Hà Quảng đoọng năl:

Bhrợ têng xa’nay bh’rợ k’tiếc k’ruung đắh bhrợ padưr vel bhươl t’mêê Trường Hà ơy bơơn 13/19 cr’noọ bh’rợ lâng xoọc t’bhlâng ooy c’moo đâu bơơn 19 cr’noọ bh’rợ. ooy đợ c’moo hanua xang bêl bhrợ têng xa’nay bh’rợ vel bhươl t’mêê, tỉnh nắc ơy zooi zúp bhrợ padưr c’lâng c’tốch vel bhươl, bhrợ c’lâng chr’hooi đác, xăl chóh tơơm chr’nóh, lấh mơ nắc t’nơơm hót lâng tước đâu nắc ơy bhrợ xang đông văn hoá, c’lâng vel bhươl, chr’hooi đác.

Cắh mưy chr’val Trường Hà, xoọc đâu prang tỉnh Cao Bằng lâng 177 chr’val ắt ooy xa’nay bh’rợ padưr vel bhươl t’mêê, hân đhơ cơnh đêếc tước đâu xang k’noọ 5 c’moo xay bhrợ nắc cắh ơy vêy chr’val n’đoo bơơn 19/19 cr’noọ bh’rợ. prang tỉnh nắc vêy 1 chr’val bơơn 15 cr’noọ bh’rợ, 10 chr’val bơơn lấh 10 cr’noọ bh’rợ, 93 chr’val bơơn tơợ 5-9 cr’noọ bh’rợ, dzợ ha mơ nắc bơơn tơợ 2-4 cr’noọ bh’rợ. cơnh chr’val Trường Hà, mưy ooy đợ vel bhươl vêy bấc râu liêm choom lâng bơơn lêy pay nắc chr’val bha’lâng âng tỉnh Cao Bằng hân đhơ cơnh đêếc, tước đâu, bhiệc bhrợ têng xang zâp cr’noọ bh’rợ k’tiếc k’ruung bhrợ padưr vel bhươl t’mêê dzợ lưm zr’nắh k’đhạp. cơnh đêếc, ting lêy lâng zr’nưm cóh prang k’tiếc k’ruung, Cao Bằng nắc tỉnh vêy đợ chr’val bơơn cr’noọ bh’rợ vel bhươl t’mêê m’bứi bhlâng.

Ting cơnh t’coóh Thân Văn Hưu, chủ tịch UBND chr’hoong Bảo Lạc, lâng mưy tỉnh dading k’coong, bấc chr’val ắt cóh zr’lụ k’coong ch’ngai, dân số cắh bấc, nắc đoọng bơơn 19/19 cr’noọ bh’rợ lưm bấc zr’nắh k’đhạp, lấh mơ nắc vêy đợ cr’noọ bh’rợ cắh liêm choom. Mưy ooy đợ râu tu âng bhiệc cắh loon đấh nâu nắc ooy cr’chăl bhrợ têng padưr vel bhươl t’mêê manứih bhrợ cắh vêy, zên k’rong bhrợ đoọng ha zâp xa’nay bh’rợ cắh váih. Tu cơnh đâu, bhiệc bhrợ têng xang zâp cr’noọ bh’rợ ting cơnh cr’noọ bh’rợ k’tiếc k’ruung bhrợ padưr vel bhươl t’mêê cóh zâp chr’hoong âng tỉnh Cao Bằng lưm bấc zr’nắh k’đhạp, lấh mơ nắc zâp cr’noọ bh’rợ đắh c’lâng c’tốch, môi trường, chợ vel bhươl… t’coóh Thân Văn Hưu moon:

Ting cơnh 19 cr’noọ bh’rợ ooy cr’noọ bh’rợ k’tiếc k’ruung đắh bhrợ padưr vel bhươl t’mêê nắc vêy 2, 3 râu zr’nắh k’đhạp cắh choom bhrợ têng, cơnh c’lâng c’tốch vel bhươl, lấh mơ nắc c’lâng lướt moót cóh zâp đông. Ting cơnh quy định, c’lâng nắc lêy zêng bhrợ lâng bê tông nắc k’đhạp bhlâng, tu cơnh đâu, lâng đhanuôr k’coong ch’ngai, đha’rứt n’tóh bê tông, vật liệu, đhêl chúah k’đhạp bhlâng bơơn. Nâu đoo nắc 1 cr’noọ bh’rợ k’đhạp bhrợ têng.

Xay moon ooy đợ râu cắh liêm choom âng tỉnh đắh bhiệc bhrợ têng xa’nay bh’rợ k’tiếc k’ruung bhrợ padưr vel bhươl t’mêê cr’chăl hanua, t’coóh Nguyễn Sinh Cung, phó GĐ sở nông nghiệp lâng padưr pa’xớc vel bhươl, chánh văn phòng điều phối x’nay bh’rợ padưr vel bhươl t’mêê đoọng năl, Cao Bằng nắc đhị k’tiếc ta’cắt k’rơ, lấh mơ nắc bhrợ têng hàng hoá cắh ơy padưr pa’xớc, đợ mơ pr’loọng đha’rứt dzợ bấc, xoọc đâu dzợ lấh 20%, vêy 6 chr’hoong bơơn đươi chính sách 30a. cr’chăl nâu, bhiệc k’rong bhrợ đoọng ha zâp hạng mục, xa’nay bh’rợ cắh liêm choom bhrợ tước bhiệc k’đươi moon râu chrooi đoọng âng đhanuôr cắh dal, bhiệc, k’đươi moon bhrợ têng zâp cr’noọ bh’rợ dzợ lưm bấc cắh liêm choom, bhrợ bhiệc xay bhrợ zâp cr’liêng xa’nay cung cắh đấh. t’coóh Nguyễn Sinh Cung moon:

Xang k’noọ 5 c’moo xay bhrợ, lêy cha’mêết đhr’năng cóh vel đông, azi nắc cung k’đươi moon Ban k’đhơợng xay tỉnh, k’đươi moon ban k’đhơợng xay TW, paliêm pa’crêê 2, 3 cr’noọ bh’rợ đắh văn hoá c’lâng c’tốch, môi trường nắc zâp tỉnh dading k’coong nắc vêy choom bhrợ têng liêm xang cr’noọ bh’rợ padưr vel bhươl t’mêê 2011-2020. lâng đợ chr’val hadang vêy râu bhrợ têng âng nhà nước hadợ choom bơơn bhrợ nắc azi cung vêy bha ar pa’tơ, c’lâng bh’rợ bhrợ têng đoọng xay moon ooy TW, đoỌng vêy zên trái phiếu chính phủ k’rong bhrợ đoọng ha 2, 3 chr’val choom chô bơơn.

Bhrợ têng xang cr’noọ bh’rợ k’tiếc k’ruung đắh bhrợ padưr vel bhươl t’mêê nắc ơy lâng xoọc nặc đhr’năng lalua zr’nắh k’đhạp cóh tỉnh Cao Bằng. nâu đoo cung nặc bh’rợ bha’lâng, lâng nắc râu zr’nắh k’đhạp đoọng ha đảng bộ, chính quyền tỉnh Cao Bằng ooy nhiệm kỳ t’mêê.

Cao Bằng: Khó khăn trong hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới

PV Thu Hằng

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới được các cấp ủy đảng, chính quyền, ngành chức năng và nhân dân tỉnh Cao Bằng tập trung triển khai thực hiện, bước đầu đem lại kết quả đáng khích lệ. Tuy nhiên, qua gần 5 năm triển khai, tỉnh Cao Bằng vẫn là một trong 5 tỉnh còn trắng xã nông thôn mới, quá trình thực hiện còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần được tháo gỡ.

Xã Trường Hà, huyện Hà Quảng là một xã điểm về xây dựng nông thôn mới của tỉnh Cao Bằng. Những năm qua, chương trình xây dựng nông thôn mới đã khiến bộ mặt nông thôn có những bước chuyển biến rõ nét, đời sống của người dân từng bước được cải thiện. Hệ thống cơ sở vật chất tại địa phương được đầu tư, đường làng, ngõ xóm được bê tông kiên cố hóa. Trong đó, có tới 11 tiêu chí theo chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đạt trên 50%; những tiêu tiêu chí về như bưu điện, thu nhập, tỷ lệ hộ nghèo, cơ cấu lao động, hình thức tổ chức sản xuất cũng dần được hoàn thành. Ông Hoàng Văn Việt, Phó Bí thư thường trực Đảng ủy xã Trường Hà, huyện Hà Quảng cho biết:  "Thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới Trường Hà đã đạt được 13/19 tiêu chí và đang phấn đấu trong năm nay phấn dấu đạt 19 tiêu chí. Trong những năm qua sau khi thực hiện chương trình nông thôn mới, tỉnh đã ủng hộ xây dựng làm đường giao thông nông thôn, làm mương máng, chuyển đổi cơ cấu cây trồng đặc biệt là cây thuốc lá và đến nay đã làm xong nhà văn hóa, đường giao thông, mương thủy lợi".

Không chỉ xã Trường Hà, hiện nay toàn tỉnh Cao Bằng với 177 xã nằm trong chương trình xây dựng nông thôn mới, tuy nhiên đến nay, sau gần 5 năm triển khai vẫn chưa có xã nào đạt 19/19 tiêu chí. Toàn tỉnh mới chỉ có duy nhất 1 xã đạt 15 tiêu chí, 10 xã đạt trên 10 tiêu chí, 93 xã đạt từ 5 đến 9 tiêu chí, còn lại chỉ đạt từ 2 đến 4 tiêu chí. Ngay như xã Trường Hà, một trong địa phương có nhiều lợi thế và được chọn là xã điểm của tỉnh Cao Bằng nhưng đến nay, việc hoàn thành các mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới còn gặp nhiều khó khăn. Như vậy, so với mặt bằng chung của cả nước, Cao Bằng là tỉnh có số xã đạt tiêu chí nông thôn mới rất thấp.

Theo ông Thân Văn Hưu, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Bảo Lạc, với một tỉnh miền núi, nhiều xã nằm ở vùng sâu vùng xa, dân số thưa thớt thì để đạt được 19/19 tiêu chí còn rất nhiều khó khăn, thậm chí có những tiêu chí không khả thi. Một trong những nguyên nhân của sự chậm trễ trong quá trình xây dựng nông thôn mới tại địa phương là nguồn lực, vốn đầu tư cho các hạng mục còn hạn chế. Vì vậy, việc hoàn thành các mục tiêu theo bộ tiêu chí quốc gia xây dựng nông thôn mới ở các huyện của tỉnh Cao Bằng gặp nhiều khó khăn, nhất là các tiêu chí về giao thông, môi trường, chợ nông thôn…“Theo 19 tiêu chí trong bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới thì có một số khó khăn không thực hiện được như, đường giao thông nông thôn, đặc biệt là đường làng ngõ xóm. Theo quy định, đường phải 100% đổ bê tông là khó thực hiện. Vì đối với đồng bào vùng cao là nghèo, thứ hai khi dùng vật liệu đổ bê tông, ví dụ như đường vì đồng bào đồng bào vùng cao nghèo, thứ hai là đổ vật liệu, không thể có nguồn, nếu lấy đá về xay xát để đổ bê tông thì gặp nhiều khó khăn. Đây là một tiêu chí rất khó thực hiện”.

       Phân tích thêm về những hạn chế của tỉnh trong thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới thời gian qua, ông Nguyễn Sinh Cung, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chánh Văn phòng điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới cho rằng: Cao Bằng có địa hình chia cắt mạnh, đặc biệt là sản xuất hàng hóa chưa phát triển, tỷ lệ hộ nghèo cao, hiện còn trên 20%, có 6 huyện hưởng chính sách 30a. Bên cạnh đó, việc đầu tư cho các hạng mục, công trình còn dàn trải dẫn đến việc huy động sự đóng góp của người dân chưa cao; việc chỉ đạo triển khai thực hiện các tiêu chí còn nhiều lúng túng dẫn đến tiến độ triển khai các nội dung còn chậm. Ông Nguyễn Sinh Cung nói: " Qua gần 5 năm triển khai, qua khảo sát đánh giá, thực trạng địa phương, chúng tôi cũng kiến nghị Ban Chỉ đạo tỉnh, kiến nghị Ban Chỉ đạo trung ương, điều chỉnh một số tiêu chí về cơ sở vật chất văn hóa, giao thông, đường nội đồng, môi trường thì các tỉnh miền núi mới có thể hoàn thành được tiêu chí xây dựng nông thôn mới 2011-2020. Đối với những xã nếu có sự tác động của nhà nước mà có thể về đích được thì chúng tôi cũng có văn bản, kế hoạch trình Ban Chỉ đạo để trình Trung ương, để có nguồn trái phiếu chính phủ đầu tư cho một số xã có thể về  đích được."

         Hoàn thành mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đã và đang là thực tế khó khăn ở tỉnh Cao Bằng. Đây cũng là nhiệm vụ chủ yếu, đồng thời là thách thức lớn cho đảng bộ, chính quyền tỉnh Cao Bằng trong nhiệm kỳ mới này.