Đhanuôr lâng pr’zợc chắp nhêr!

C’moo 2009, thủ tướng chính phủ pa’glúh quyết định số 71 đoọng bhrợ bh’rợ zooi zúp zâp chr’hoong đha’rứt padưr k’rơ bh’rợ lướt pabhrợ cóh k’tiếc k’ruung lơơng, chrooi pa’xoọng bhrợ pa’xiêr đha’rứt liêm nhâm cr’chăl c’moo 2009-2020. xang 5 c’moo bhrợ têng, apêê pabhrợ crêê pr’loọng đông đha’rứt, pr’loọng đông acoon cóh m’bứi manứih ting t’ngay ting k’pân lâng bhiệc lướt pabhrợ cóh k’tiếc k’ruung lơơng. Chính quyền vel đông cung cắh dzợ lấh kiêng lâng xa’nay bh’rợ nâu. Hâu tu mưy chính sách liêm chr’nắp đoọng ha manứih đha’rứt nắc âng đơơng apêê pabhrợ đha’rứt cóh k’coong ch’ngai tước đhị ắt zr’nắh k’đhạp? pazêng bài phóng sự lêy cha’mêết Ch’ngai bha’dắh cr’noọ bh’rợ pa’xiêr đha’rứt lâng âng đơơng pa’bhrợ cóh k’tiếc k’ruung lơơng âng c’bhúh PV Đài p’rá VN đhị miền Trung xay moon đắh bhiệc nâu. Bêl đâu ooy t’ruíh, đhanuôr lâng pr’zợc xâng bài 1 lâng pr’đợc Chính sách tu manứih đha’rứt hâu tu bhrợ k’van đoọng ha doanh nghiệp? âng pazêng phóng sự.

C’moo 2009,thủ tướng chính phủ ơy ký pa’glúh quyết định số 71/QĐ-TTg đoỌng bhrợ bh’rợ zooi zúp zâp chr’hoong đha’rứt padưr k’rơ bhiệc lướt pabhrợ cóh k’tiếc k’ruung lơơng, chrooi pa’xoọng pa’xiêr đha’rứt liêm nhâm. Đợ apêê âng đề án nâu nắc apêê pabhrợ crêê pr’loọng đông đha’rứt, pr’loọng đông acoon cóh m’bứi manứih vêy c’năl bh’rợ văn hoá tơợ tiểu học nắc a’tếh.

Tu c’năl bh’rợ âng apêê pabhrợ nâu dzợ đệ, bh’rợ nâu quy định đợ apêê ting por lướt pabhrợ nâu nắc bơơn pachoom đoọng pa’xoọng  đắh văn hoá. Ting đêếc, lấh mơ bhiệc zooi zúp pazêng zên học, tài liệu học, bha ar giáo khoa, bha ar x’rặ, manứih học nắc dzợ bơơn zooi zúp zên cha, ặt chi’ớh, zên tàu xe lâng pr’đươi pr’dua buôn đươi dua zâp t’ngay cơnh chế độ lâng học sinh zâp trường phổ thông DTNT. Hân đhơ cơnh đêếc, xang bêl cha’mêết lêy bhiệc bhrợ têng nâu, t’coóh Bùi Sỹ Lợi, phó Chủ nhiệm UB zâp đắh bhiệc xã hội quốc hội đoọng năl, pr’đơợ bh’rợ nâu cắh ơy bơơn bhrợ têng liêm ta’níh:

Pháp luật ahêê quy định nắc 1 pr’đơợ chr’nắp bhlâng. Bêl anoo cắh vêy trình độ văn hoá, tước đăng kí nắc zâp doanh nghiệp cắh bơơn độp. nâu đoo nắc quy định, pr’đơợ chr’nắp, tu cơnh đâu, hadang cắh đươi bhrợ liêm crêê nắc ahêê cắh âng đơơng.

Pr’ắt tr’mung âng manứih pabhrợ đha’rứt, pr’loọng acoon cóh m’bứi manứih lơơng lâng manứih ắt cóh k’tiếc k’ruung lơơng, lấh mơ nắc đắh cr’noọ bh’rợ, pr’ắt bh’rợ lâng kỷ luật cóh pabhrợ. Apêê cắh buôn ắt bhrợ lêim choom đấh lâng bhiệc vêy tổ chức, cr’chăl hanua ta k’đhơợng zư liêm nhâm lâng lấh mơ nắc pabhrợ k’rơ bấc. tu cơnh đâu, ting cơnh quyết định 71, bêl k’noọ lướt pabhrợ ooy k’tiếc k’ruung lơơng, manứih pabhrợ crêê pr’loọng đông đha’rứt, pr’loọng đông acoon cóh m’bứi manứih nắc bơơn pachoom bh’rợ tr’nêng, p’rá k’tiếc k’ruung lơơng lâng pachoom đợ c’năl chr’nắp ting cơnh quy định.

Hân đhơ cơnh đêếc, cắh mưy bơơn padưr c’năl bh’rợ văn hoá, manứih pabhrợ âng pr’loọng đông đha’rứt, pr’loọng đông acoon cóh m’bứi manứih nắc lêy pachoom ting xa’nay bh’rợ pachoom zr’nưm.

Ting cơnh t’coóh Sơn Phước Hoan, thứ trưởng, phó chủ nhiệm UB acoon cóh moon, bhiệc bhrợ têng lâng apêê a’duôn cung cơnh đhanuôr acoon cóh, manứih vêy trình độ văn hoá cung cơnh manứih t’mêê năl a, b, c, lâng c’lâng bh’rợ cr’liêng xa’nay đoọng ha bh’rợ pachoom cắh lấh liêm choom:

Hadang cơnh ahêê cắh paliêm pa’crêê, hadang cơnh đâu nắc k’đhạp bhlâng đoọng pachoom bh’rợ tr’nêng lâng padưr dal c’năl bh’rợ phổ thông, têêm ngăn kỹ năng pabhrợ, lâng vêy ngoại ngữ đoọng têêm ngăn lướt pabhrợ cóh k’tiếc k’ruung lơơng.

K’rang moon lấh mơ, ting cơnh tiến sĩ Lê Bạch Dương, Viện trưởng Viện lêy cha’mêết pa’xớc pa’xớc xã hội Hà Nội moon, bhiệc pachoom ngoại ngữ, xay moon đắh văn hoá, pháp luật âng k’tiếc k’ruung âng apêê pabhrợ lướt bhrợ têng cơnhc r’chăl hanua nắc cắh ơy liêm choom. Pachoom bh’rợ tr’nêng, hân đhơ cơnh đêếc cắh năl doanh nghiệp lêy pay đắh k’tiếc k’ruung lơơng kiêng n’hâu? Tu cơnh đâu, nắc pachoom lơi cơnh đêếc a’năm:

Đắh cơ quan zi, zâp apêê lêy cha’mêết lướt prá xay lâng apêê pabhrợ, apêê moon ngoại ngữ đhiệp mơ choom xâng, cắh vêy bấc, hadợ đợ kỹ năng chr’nắp prá xay lâng c’la nắc cắh zâp. Zâp công ty pay manứih lướt pabhrợ nắc ting lướt cơnh số lượng, bhrợ ha cơnh đoọng pay lâng t’moót đươi bấc bhlâng. Hadợ lâng đợ bh’rợ pachoom bh’rợ tr’nêng đoọng ha đhanuôr nắc cắh vêy trách nhiệm.

T’coóh Nguyễn Ngọc Hoan, GĐ công ty pachoom bh’rợ tr’nêng-xuất nhập khẩu pabhrợ, đơn vị k’đơơng a’cọ đắh âng đơơng lướt pabhrợ ting quyết định 71, âng tôpngr công ty kinh tế kỹ thuật công nghiệp quốc phòng xay moon, 2, 3 doanh nghiệp cắh ơy bhrợ têng pachoom bh’rợ tr’nêng, ngoại ngữ, c’năl bh’rợ chr’nắp đoọng ha pêê pabhrợ ting cơnh c’lâng bh’rợ xay moon lâng hợp đồng đặt hàng pachoom đắh cr’chăl t’ngay lâng xa’nay bh’rợ:

Cr’chăl đâu, cr’chăl pachoom nắc pa’xiêr. 2, 3 ta pachoom cắh bấc nắc ngoại ngữ, manứih pabhrợ cắh năl gít râu rị, lâng bơơn năl 2, 3 râu ta’moóh a’năm, giáo dục lêy chô nắc cắh k’rang tước liêm đhộ nắc manứih pabhrợ năl đắh k’tiếc k’ruung, acoon manứih, luật pháp, j’niêng cr’bưn đắh k’tiếc k’ruung lơơng cắh bấc. tu cơnh đâu, lướt ooy đêếc nắc apêê cắh bhrợ têng liêm choom cơnh ta moon k’đươi.

Hân đhơ cơnh đêếc, xang zâp khoá pachoom, manứih pabhrợ nắc cung bơơn ta đoọng chứng chỉ xay moon trình độ pachoom bh’rợ tr’nêng lâng chứng chỉ đắh pachoom c’năl bh’rợ. cơnh đêếc, cắh chấc k’noọ học xang hay cắh, manứih pabhrợ nắc mưy ặt tớt cóh lớp pa’xang nắc zâp pr’đơợ đoọng lướt pabhrợ cóh k’tiếc k’ruung lơơng.

A’ngắh Hoàng Kim Ngọc, phó cục trưởng cục k’đhơợng zư pabhrợ ooy k’tiếc k’ruung lơơng, bộ lao động thương binh lâng xã hội moon, xoọc đâu cắh ơy vêy chuẩn đoọng lêy cha’mêết pabhrợ xang pachoom liêm crêê cơnh moon k’đươi đắh bh’rợ tr’nêng âng doanh nghiệp k’tiếc k’ruung lơơng. Choom tự đươi dua prá xay ngoại ngữ đoọng ha bhiệc ắt prá lâng đoọng zư lêy quyền lợi âng đay hay vêy choom ặt bhrợ cắh lâng môi trường t’mêê cóh k’tiếc k’ruung lơơng cắh:

Pachoomâng hêê xoọc đâu ting cơnh n’jứah đá bóng n’jứah plong còi, n’jứah pachoom n’jứah đoọng bằng ha zâp apêê ađhi. Ahêê nắc pachoom, xang nặc lêy cha’mêết cớ apêê.

Tu cắh lêy k’đhơợng bhrợ liêm nhâm lâng cắh lêy cha’mêết gít nắc chất lượng pachoom âng zâp doanh nghiệp xay moon lướt pabhrợ bơơn hay cắh. hi’lêệng lấh mơ, xoọc đâu cắh ơy vêy chế tài xay moon trách nhiệm âng doanh nghiệp lâng manứih pabhrợ đắh bhiệc lêy pay, pachoom lâng t’moót đơơng lướt pabhrợ cóh k’tiếc k’ruung lơơng. Tu cơnh đâu, zâp doanh nghiệp nắc ting lướt bhrợ cơnh số lượng. tu ơy bấc apêê lướt pabhrợ, doanh nghiệp xuất khấu pabhrợ nắc bơơn pachô zên lâng zâp quyền lợi n’lơơng bấc lấh.

T’coóh Lê Văn Thụ, phó TGĐ công ty cổ phần xuất khẩu pabhrợ Việt Hà, tỉnh Hà Tĩnh đoọng năl, doanh nghiệp xuất khẩu pabhrợ n’đoo cung vêy cr’noọ bơƠn xay moon bhrợ têng đề án 71:

Bhrợ 71 hadang liêm choom nắc bơƠn bhrợ liêm choom. Đợ mơ lướt bhrợ bấc nắc anoo lêy bơơn bhrợ bấc. ngai cung kiêng, vêy cr’noọ bơơn bhrợ 71, têêm ngăn bêl vêy dự án pậ chr’nắp. gít lấh mơ, 71 nắc dự án pậ bhlâng, ha cơnh choom bil pất, mưy pachoom, xay moon zr’nắh k’đhạp, lêy pay t’moót zr’nắh k’đhạp, đoọng zên k’đhạp, hadợ doanh nghiệp pay ha đay lứch, doọ râu chấc bil.

Manứih pabhrợ cung pr’hân lâng bhiệc lướt pabhrợ cóh k’tiếc k’ruung lơơng tu lêy nâu đoo nắc g’lúh đoọng tr’xăl pr’ắt tr’mung. Bêl k’noọ lướt pabhrợ, apêê ơy bơơn ta xay moon, lướt pabhrợ nắc zúp đoọng ha pr’loọng đông dưr zi’lấh đha’rứt lâng kiêng bhrợ bhiệc cóh k’tiếc k’ruung lơơng nắc mưy kiêng vặ zên. Hân đhơ cơnh đêếc apêê cắh bơơn xay moon, hadang chô ooy k’tiếc k’ruung l’lăm cr’chăl t’ngay nắc pay n’hâu đoọng chroót nợ. tu cơnh đâu, pabhrợ âng pr’loọng đông đha’rứt, pr’loọng đông acoon cóh lướt pabhrợ ting bh’rợ cắh cậ tu zr’nắh k’đhạp đắh pr’loọng đông lâng chính quyền vel bhươl.

Ooy cr’chăl tr’nơợp, chính quyền vel đông cung ting lướt bhrợ cơnh thành tích lướt pabhrợ bơơn bấc pabhrợ, đương r’rơơm nắc bhrợ pr’đơợ k’rơ đoọng bhrợ pa’xiêr đha’rứt đấh lâng liêm nhâm. Cung tu pa’ép lâng bhrợ têng bhiệc bhrợ nắc hân đhơ bộ lao động-thương binh lâng xã hội cung xay moon cr’noọ bh’rợ dal bhlâng đắh ố lượng pabhrợ âng pr’loọng đông đha’rứt, pr’loọng đông acoon cóh m’bứi manứih bơơn lướt pabhrợ. R’rộ r’răm bơơn lướt pabhrợ, hân đhơ cơnh đêếc nắc cắh têêm ngăn trình độ văn hoá, bh’rợ tr’nêng lâng ngoại ngữ nắc bấc apêê lướt bhrợ bhiệc ooy k’tiếc k’ruung pr’zợc nắc ta pachô cớ ooy k’tiếc k’ruung l’lăm cr’chăl t’ngay, bhrợ bấc râu căh sliêm crêê. Xoọc bêl apêê pabhrợ ắt mamung căh yêm têêm nắc bấc doanh nghiệp xay moon lướt pabhrợ ơy pay t’moót zên ooy đay bấc ơl. A’ngắh Nguyễn Thị Hằng, bêl ahay nắc bộ trưởng bộ lao động thương binh lâng xã hội moon, tu cắh k’đhơợng zư liêm choom, chính sách liêm chr’nắp đoọng ha manứih đha’rứt nắc dưr váih pr’đơợ g’lúh đoọng ha 2, 3 doanh nghiệp bhrợ k’van:

Chính sách âng hêê liêm choom bhlâng, acu pazưm đoọng ha c’bhúh manứih cơnh đêếc pabhlâng crêê, hân đhơ cơnh đêếc, bhiệc bhrợ âng hêê vêy đhị cắh ơy liêm crêê nắc apêê chấc bhrợ cắh liêm crêê, tự pachoom bh’rợ tr’nêng, văn zên, bhrợ têng bhiệc âng đơơng. Nắc chính sách âng hêê cắh lướt moót liêm crêê manứih.