Đhanuôr lâng pr’zớc chắp dadêr!

Chùa Cầu dzợ ng’đớc cơnh lơơng nắc chùa Nhật Bản ắt cóh zr’lụ phố ty Hội An, tỉnh Quảng Nam. Nâu đoo nắc bh’rợ âng apêê lướt tr’câl tr’bhlêy âng Nhật bản tước tr’câl tr’bhlêy đhị Hội An bhrợ têng cóh thế kỉ 16.Lâng râu bh’rợ cha chríh, chùa Cầu nắc muy cóh pazêng zr’lụ tước la lêy cắh choom cắh ng’tước bêl apêê ta mooi tước ooy phố ty Hội An. T’ruíh: Lướt la lêy đhị sóng phát thanh bêl đâu, đhanuôr lâng pr’zớc đh’rứah tước lum lêy lâng chêếc n’năl ooy bh’rợ đơ la liêm âng chùa Cầu ớ!

Ting cơnh lang bh’lêê xay truíh, nắc pazêng manuýh Việt, manuýh Nhật, manuýh Hoa vêy muy cơnh lang bh’lêê bh’la ooy râu tu bhrợ t’váih der k’tiếc. Apêê đoo xay moon n’đắh biển ga mắc nắc vêy a bhuy đác bhrợ, ha dợ manuýh Việt moon nắc p’nong Cù, manuýh Nhật đớc Mamazu, manuýh Hoa đớc Câu Long, a cọ nắc ắt cóh Nhật Bản, xooi nắc cóh Ấn Độ lâng hoọng đoo nắc cóh Hội An đhị zung Nhật Bản bhrợ têng. Đoo bêl a bhuy n’nâu gớt nắc k’tiếc k’ruung Nhật crêê der k’tiếc lang Hội An công cắh têêm ngăn đoọng manuýh Nhật, manuýh Hoa, manuýh Việt bhrợ têng bh’rợ tr’câl tr’bhlêy. Đoọng zâl a bhuy Mamazu, manuýh Nhật bhuốih dang bhót lâng pazeng dang a choo cóh bơr n’đắh zung đoọng zâl acoon bhuy n’nắc.

Manuýh Hoa ắt mamông cóh VN bhrợ têng đông chùa k’tứi đăn đhị zung đoọng bhuốih dang Bắc Đế Chấn Võ công lâng cr’noọ nắc zâl p’nong Câu Long bhrợh t’váih der k’tiếc. Tu cơnh đêếc, đhr’nong chùa vêy ta lêy nắc ngoọ cơnh bhọt đoọng chúh ooy hoọng âng a bhuy Mamazu, bhrợ ha bhuy n’nâu doọ choom dưr gớt, bhrợ t’váih đợ râu der k’tiếc.

C’moo 1653, apêê đoo bhrợ p’xoọng bh’rợ chùa, p’têế tơợ g’roong n’đắh Bắc, pa glúh đhị m’pâng zung, tơợ đêếc đhanuôr cóh đâu buôn đớc Chùa Cầu. c’moo 1719, Chúa Nguyễn Phúc Chu lướt lum lêy Hội An, đớc đh’nớc đoọng ha zung n’nâu nắc Lai Viễn, lâng râu chr’nắp nắc pr’zớc n’đắh ch’ngai tước. ting cơnh vêy ta x’rặ đớc cóh nâu cơy đhị p’bhung zung lâng c’lặ vêy ta clặ n’đắh a cọ zung nắc zung n’nâu vêy ta bhợe têng cớ cóh c’moo 1817. Đhr’nong chùa n’nâu vêy cơnh nắc la lua ta bhrợ cóh cr’chăl nắc đoo. Chùa vêy ta bhr’lậ cớ cóh apêê c’moo 1817, 1865, 1915, 1986.

Zung n’nâu ch’ngai k’dâng 18m, vêy xr’pợ, vêy ta bhrợ acon tom đác hooi ooy k’ruung Thu Bồn. Chùa Cầu nắc muy cóh pazêng râu c’cir vêy bh’rợ cha chríh. Xr’pợ âng chùa nắc xa pợ lâng ngói âm dương, xa pợ céch prang zung. Cóh p’loọng bhlâng âng Chùa Cầu vêy muy ta la c’lặ ga mắc x’rặ n’léh gít 3 chữ Hán nắc Lai Vãn Kiều.

Chùa lâng zung nắc lứch ta bhrợ lâng n’loọng chr’nắp, lâng vêy ta bhrợ têng bấc cơnh, mặt chùa nắc chô ooy k’riing. Bơr bêệ zung nắc vêy tr’ngâl n’loong acọ a choo, muy n’đắh tr’ngâl bhót. Dang bhót nắc p’cắh mặt đoọng ha c’moo tơớp bhrợ têng lâng dang a choo nắc p’cắh mặt đoọng ha c’moo xang ta bhrợ têng. Cơnh ta xay truíh nắc pazêng râu bh’năn âng manuýh NHật kiêng, bhuốih tơợ đanh đươnh ahay.

Hân đhơ ng’đớc nắc chùa, ha dợ cóh m’pâng nắc cắh vêy tr’ngâl manuýh phật, cóh m’pâng ( nắc đhị chùa) bhuốih tr’ngâl n’loong Bắc Đế Trấn Võ- manuýh zúp zooi, zư lêy đhanuôr cóh đêếc, bhrợ t’váih râu bhui har, têêm ngăn đoọng ha zập ngai, xay p’cắh râu cr’noọ cr’niêng rơơm kiêng chr’nắp ga mắc bhlâng nắc âng acoon manuýh pa gơi tước ooy pleng k’tiếc đoọng rơơm kiêng zập râu lứch liêm pr’hay.

Pazêng râu bh’rợ tín ngường n’nâu nắc vêy ta xa pợ lâng bấc cơnh la liêm pr’hay, cơnh chữ T n’nâu p’têết lâng bấc râu lang bh’lêê bh’la crêê tước ooy râu zr’nắh k’đháp, râu têêm ngăn âng zập ngai tu cơnh đêếc đhanuôr tơợ bêl ahay buôn đớc nắc Chùa Cầu lâng nắc râu xay p’cắh râu tr’lum tr’lêy bhlưa văn hoá Nhật- Hoa- Việt cóh Hội An. Lấh 400 c’moo n’nâu, Chùa Cầu tr’haanh nắc ma bhuy nắc dzợ vêy đhanuôr cóh đác lâng ta mooi tước lêy.

Bêl l’lăm ahay, manuýh Nhật Bản bhrợ têng bh’rợ n’nâu lâng pa chăm pazêng râu pr’đươi, xay p’cắh râu la liêm pr’hay âng văn hoá Phù Tang, p’bhung đông vêy ta bhrợ la liêm pr’hay, t’nơơl vil, cum zung nắc vêy ta bhrợ lâng pa pan n’loong, pazêng râu cha nắc mắc vêy mặt t’ngay, ch’đhí…cóh xoọc đâu nắc cắh dzợ vêy. Hân đhơ cơnh đêếc, dang bhót lâng lang a choo nắc dzợ ta bhuốih cóh bơr n’đắh zung.

Tu râu bhrợ t’váih âng đhí boo, p’răng xơớt, âng acoon manuýh, Chùa Câu vêy bấc chu ta bhr’lậ lâng t’bil lứch râu xa nay bh’rợ Nhật Bản, xăl ooy đêếc nắc bh’rợ xay p’cắh bấc j’niêng bh’rợ âng manuýh Việt- Trung. Chùa Cầu nắc cr’van chr’nắp lâng nắc vêy ta lêy pay nắc pr’đươi chr’nắp âng Hội An.