Manuyh x’rắ: Nguyễn Long Phi

 ....Cóh sân khấu nắc tiết mục biểu diễn âng c’bhúh Tuồng cr’noon Trung Phước, chr’val Quế Trung chr’hoong Nông Sơn. T’coóh Đỗ Tám manuýh k’đhơợng lêy CLB Tuồng chr’val Quế Trung nắc ơy t’coóh ta ha hân đhơ cơnh đêếc cóh k’zệt c’moo n’nâu nắc ađoo dzợ bhrợ têng bh’rợ chêếc lêy, xrắ bhrợ pazêng râu Tuồng lâng xay p’cắh ooy nghệ thuật bấc pa bhlâng. ađoo tước oou pazêng bhươl cr’noon đoọng chêếc manuýh ting bhrợ têng crêê cơnh lâng pazêng chu ng’diễn. Cóh đêếc, vêy đợ tác phẩm vêy ta bhrợ têng liêm choom pa bhlâng cơnh: Phạm Công Cúc Hoa, Mê Linh quật khởi, Ngoại tổ dâng đầu, Tam nữ Đồ Vương… Râu choom haanh déh bhlâng cóh manuýh k’đhơợng xay n’nâu nắc ađoo ơy choom ha âu đớc k’nặ zập pazêng râu xa nấp âng tuồng. Cóh đhr’nong đông k’tứi âng đoo, lâng muy bêệ ch’gâr k’tứi, manuýh k’đhơợng xay Đỗ Tám nắc bhrợ ha manuýh tước lêy xâng nắc lêy xâng pr’hay pa bhlâng lâng bhr’ươl pr’hát pr’hay lâng cơnh đui acoon manuýh cóh xa nay tuồng n’nắc, ađoo nắc ơy pa choom đoọng ha k’coon ch’chau gít liêm pa bhlâng, xâng đươi gít pazêng râu cr’liêng pr’hát. Bơơn lêy pazêng râu bh’rợ âng t’coóh n’nâu bhrợ, đợ apêê t’coóh ta ha cóh nắc công háy cớ ooy pazêng râu xa nay bh’rợ pr’hay chr’nắp đhị vel đông đauy cơnh hát tuồng, hát hò khoan, tr’moóh, tr’ơơi 

Hân đhơ bhrợ têng đhị muy zr’lụ k’tứi, sâng khấu cắh vêy bhứah nắc pazêng apêê c’bhúh tuông n’nâu cóh Nông Sơn nắc bhrợ têng pr’hay pa bhlâng, ắt đhậu đh’rứah lấng pr’ắt tr’mông âng đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch. Pazêng apêê diễn viên âng c’bhúh tuồng, cóh t’ngay nắc lướt pa bhrợ cóh clung, tước bêl ha dum nắc apêê đoo đui ađay cơnh nắc manuýh Bao Công, Triệu Đình Long, Đổng Kim Lân cắh cậ nắc cơnh Lê Lai zâl arọp a bhuy, trông dzấc đhanuôr…

Nắc vêy lấh 10 c’bhúh Tuồng vêy ta bhrợ t’váih lâng ting pấh bhrợ têng âng k’ha riêng apêê diễn viên apêê n’nắc nắc đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch, lâng đợ manuýh t’coóh ta ha âng vel đông. Cóh đhr’năng dzợ bấc râu zr’nắh k’đháp, nắc apêê c’bhúh tuồng n’nâu tự chrooi đoọng zên câl pazêng râu pr’đươi đoọng đươi dua cóh bh’rợ pa choom. hân đhơ ta luôn trơ câng lâng bh’rợ bhrợ ha rêê đhuốch, ha dợ tu râu kiêng nắc apêê cóh ting bhrợ têng tuồng ta luôn ta bơơn ting pa choom. Pazêng zr’lụ cơnh đông văn hoá cr’noon, hội trường chr’val… nắc lứch vêy apêê đoo tước pa choom. Đhị đâu, bh’rợ pa choom ta luôn ra rộ ra răm, bhui har, bấc boóp p’rá cr’chăng, bêl bơơn zập xa nấp bhua chúa, bơơn ting bhrợ ađay cơnh manuýh lang ahay, cơnh: Bao Công, Triệu Đình Long, Đổng Kim lân cắh cậ Lê Lai zúp zooi acoon manuýh… pazêng apêê đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch n’nâu nắc ngoọ cơnh manuýh nghệ sỹ bha lâng. T’coóh Hồ Ngọc Bốn, manuýh âng CLB Tuồng chr’val Quế Phước prá:

Acu lêy văn hoá văn nghệ nắc râu chr’na đha nắh tinh thấn, bhrợ đoỌng ha zi bil lứch zr’nắh k’đháp bêl bhrợ ha rêê đhuốch, cơnh azi ma t’coóh đhưr nắc ắt cóh đông bhrợ bh’rợ cóh đông, doọ lấh ha lêệng, pazêng râu bhr’ươl pr’hát nắc bhrợ t’vaíh râu bhui har ha zập ngai.

T’coóh Hồ Ngọc Tranh công nắc manuýh cóh c’bhúh Tuồng chr’val Quế Phước bhui har moon:

Bêl ting bhrợ têng lâng c’bhúh Tuồng, bơơn lướt diễn cóh pazêng zr’lụ lâng vêy đhanuôr haanh déh nắc azi bhui har pa bhlâng, zập ngai công diễn lứch râu tr’béch g’lăng âng đay. Xang bêl diễn cơnh đêếc nắc đoọng ting bhrợ pa dưr lâng pa dưr bh’rợ n’nâu ting t’ngay liêm choom lấh mơ.

10 c’bhúh Tuồng ting bhrợ têng âng k’ha riêng cha nắc nắc đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch. Đoo bêl tước tết lễ, pazêng apêê bhươl cr’noon cóh tu k’ruung Thu Bồn nắc ra rộ ra răm chr’val xa nul ch’gâr, tr’coóh xa nul râu lơơng. Xa nul ch’gâr âng pazêng râu bh’rợ haanh déh ooy tuồng, đơơng âng tuồng tước ooy zập ngai, p’too pa choom đoọng ha k’coon ch’chau râu chr’nắp ooy văn hoá âng k’conh pa bhướp đớc đoọng. T’coóh Phan Như Hảo, Manúyh k’đhơợng lêy c’bhúh Tuồng chr’val Quế Phước moon:

Hát Tuồng nắc muy râu bh’rợ nghệ thuật ơy vêy tơợ đanh ạ, đhị Quế Phước bh’rợ n’nâu bhrợ têng đoọng ha đhanuôr t’bil lơi ga lêếh ga lêêng xang bêl pa bhrợ ta têng zr’nắh k’đháp. Apêê đoo nắc manuýh bhrợ ha rêê đhuốch bhrợ têng bh’rợ hát, râu đâu nắc đoọng zư đớc đoọng ha k’coon ch’chau ting lêy bhrợ.

Bhrợ têng cơnh râu rơơm kiêng âng apêê manuýh lướt l’lăm, pazêng c’bhúh Tuồng cóh Nông Sơn ơy lâng xoọc zư đớc pazêng râu la liêm pr’hay ooy văn hoá nghệ thuật Tuồng đhăm k’tiếc Quảng. Đhị đhăm k’tiếc cóh tu k’ruung Thu la liêm pr’hay, p’rá tr’đang chr’val cóh prang bhươl cr’noon, pr’zước lướt lêy Tuồng đhị đông văn hoá. Apêê đoo lêy ooy pazêng râu t’nơớt, xâng gít pazêng bhr’ươl pr’hát âng manuýh cóh bhươl cr’noon đay, đợ apêê nghệ sỹ bhrợ ha rêê đhuốch- đợ đhanuôr cóh t’ngay nắc đh’rứah lướt bhrợ ha rêê đhuốch, xoọc xập xa nấp đoọng biểu diễn ha đhanuôr lêy. Pazêng ha dum diễn n’nắc nắc ơy pa dưr râu cr’noọ cr’niêng kiêng Tuồng đoọng ha pêê nghệ sỹ bhrợ ha rêê đhuốch lâng râu loom luônh chắp hơnh âng đhanuôr cóh đâu ta luôn t’hước ooy k’conh pa bhướp ahay./.