Đhanuôr lâng pr’zợc chắp da dêr!

        Dáp tợơ c’xêê 9/2014 nâu, Ngân hàng Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc vel bhươl Việt Nam (Agribank) đhị Đắc Lắc xay bhrợ t‘nôm tín dụng t’mêê. Nắc đoo đoọng vắ zên đớc hânnoo t’tun nắc chróot lâng apêê nắc pr’loọng đong, c’la ma nuýh kiêng vắ đoọng k’rang lêy bhươn cà phê, a moot, điều  cóh cr’chăl ơy pếêh bơơn.

        Bh’ar xrắ “Đắc Lắc:  bhêl ma nuýh chóh cà phê vêy đhị z’nươr liêm mâng” âng PV Đài TNVN ắt đhị zr’lụ Tây Nguyên xay moon đắh bhiệc nâu. Đhanuôr lâng pr’zợc đh’rứah đương xâng:

        # Xay prá lâng azi đhị đông pa bhrợ âng Ngân hàng Agribank cóh chr’hoong Krông Pách, t’coóh Y Năm Niê, acoon cóh Ê Đê ắt đhị vel Păl B, chr’val Ea Phê chr’hoong Krông Pách bhui har bhêl xay moon đắh t’nôm tín dụng t’mêê âng ngân hàng nâu đớc đoọng ha đhanuôr:

        Ha dang vắ đanh nắc chrót zên lãi a năm, tước bhêl cà phê chệên đoọm bơơn pếêh nắc chroót. Đhị bhêl cà phê vêy chr’nắp dal nắc pa câl chrót zên ngân hàng. Đhanuôr vắ zên tợơ ngân hàng nâu doó lấh bấc lãi mơ vặ tợơ nguôi, đoọng k’rong chóh bhrợ cà phê lâng a moót  đanh mần.

        T’coóh Y Năm Niê đoọng năl: pazêng ma nuýh chóh cà phê đhị vel Păl B zêng vắ zên âng ngân hàng. Tước cr’chăl chrót nắc bấc ngai zêng pa câl cà phê n’đhơ chr’nắp ếp. kiêng đương tước bhêl chr’nắp dal ha dợ pa câl nắc cắh vêy zên đoọng chrót ha ngân hàng. Lalăm a hay t’coóh Y Năm Niê lâng bấc ma nuýh lơơng cóh vel nắc lướt vặ zên tợơ nguôi chrót ting t’ngay lâng zên lãi bấc tước 10 chu t’ping lâng ngân hàng đoọng pay zên chrót nợ.

        A moó Phạm Thị Phước Hải ắt đhị vel 1 chr’val Tân Tiến, chr’hoong Krông Pách t’mêê bơơn vắ 160 ức đồng tợơ t’nôm tín dụng vắ đớc hânnoo t’tun nắc chróot. A moó đoọng năl, đợ zên nâu nắc k’rong lêy, g’bur phân đoọng ha bhươn cà phê 1,6ha, đh’rứah nắc chóh pa xoọng n’loong pay bha lầng cóh bhươn cà phê. A moó Hải moon:

        Bhêl bơơn vặ cơnh đếêc nắc đhanuôr doó bấc chấc lướt vặ zên tợơ nguôi, ha dang vặ tợơ nguôi nắc zên lãi dal bhlầng. lấh mơ dzợ nắc tước hânnoo nắc chroót đoọng ha ngân hàng, đhanuôr cắh mặ k’rong zên đoọng chróot nắc vặ zên tợơ nguôi, ha dợ vắ cơnh đếêc nắc lãi suất dal bhlầng.

        T’coóh Vương Hữu Cầu ắt đhị vel 3 chr’val Tân Tiến vêy bhươn bhứah 3ha, chóh bhrợ pazêng t’nơơm công nghiệp cơnh: a moot, cà phê lâng pếch a bóc băn a xiu. T’coóh Cầu đoọng năl: pr’loọng đong t’coóh nắc ơy t’luôn vắ zên tợơ ngân hàng Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc vel bhươl tợơ bấc c’moo đâu. Vêy bh’nơơn bh’rợ chr’nắp tước k’tỷ đồng cơnh xoọc đâu nắc cr’hấu c’rơ g’lếêh âng pr’loọng đong t’coóh cóh k’zệt c’moo hay, đhơ cơnh đếêc nắc vêy râu chroi k’rong tợơ zên bạc vắ âng ngân hàng. Đhơ lalăm a hay ơy bác chu tước cr’chăl chróot zên ngân hàng ha dợ cắh vêy zên nắc t’coóh lướt vặ tợơ nguôi đoọng chroót. Cung đhăm k’tiếc nắc đoo, cung pazêng t’nơơm chr’nóh nắc đoo, bh’năn băn nắc đoo ha dợ  bhrợ bh’ar g’lếêh g’lêêng, đương tợơ UBND chr’val, tước phòng Tài nguyên lâng Môi trường chr’hoong, xang nắc lướt công chứng, ch’mếêt lêy zập râu, t’coóh lêy n’jứah bil g’lếêh, n’jứah bil zên bạc… nâu kêi nắc bhiệc nâu ơy bhlếh lơi. T’coóh Cầu moon:

        Nắc đoo nắc râu bhui har đoọng ha đhanuôr zi cóh pr’đợơ pa bhrợ ta têng pa tếêt hânnoo. Pa tếêt cr’chăl chróot  nợ, pa tếêt cr’chăl chóh bhrợ cà phê, tước bhêl chr’nắp cà phê ếp nắc lêy cung pa câl u đoọng vêy zên chróot. Vêy c’lâng bh’rợ nâu nắc đhanuôr bhui har pa bhlầng . Cơnh c’la cu cóh cr’chăl lalăm a hay nắc tước cr’chăl chroót nợ nắc lướt vặ tợơ nguôi đoọng pay zên chroót. Muy cr’chăl bhrợ bh’ar vắ 2-3 chu, cr’chăl đếêc pa đanh lâng zên chróot ha pân lơơng tu vắ bấc chu.

        T’coóh Trần Đình Chánh, Giám đốc Ngân hàng NN&PTNT Việt Nam đhị Đắc Lắc đoọng năl: xoọc đâu đựo nợ dzợ xưa âng Agribank cóh vel đong Đắc Lắc nắc lấh 10 r’bhầu 800 tỷ đồng, lâng 78.000 pr’loọng đong vắ. cóh đếêc dâng 35.000 pr’loọng đhanuôr vắ k’nặ 4 r’bhầu tỷ đồng đoọng k’rang lêy cà phê. Cr’chăl âng t’nơơm cà phê đanh k’zệt c’moo, cóh đếêc cr’chăl  vặ zên nắc 2-3 c’moo a năm, đhanuôr nắc bhrợ cớ bh’ar zập râu đoọng bơơn vắ pa đanh. Tu cơnh đếêc, t’nôm tín dụng vắ đớc hânnoo t’tun nắc chróot nắc cơnh bhrợ đoọng t’váih pr’đợơ liêm choom bhlầng đoọng ha đhanuôr cóh t’nơơm n’loong công nghiệp. t’coóh Trần Đình Chánh moon:

        C’lâng bh’rợ đoọng vắ zên tước hânnoo t’tun nắc chroót,a  zi xay moon nâu đoo nắc muy c’lâng bh’rợ đoọng vắ liêm choom bhlầng. râu 1 nắc apêê vắ doó ơy chroót zên gốc bhêl tước cr’chăl chroót, nắc lêy chroót zên lãi a năm. A hêê ơy năl gít lâng  đhanuôr đhăm chóh nắc m’bứi vêy tr’xăl. Năl cơnh lơơng nắc bhiệc kiêng đươi zên nắc râu têêm ngăn. Tu cơnh đếêcnắc bhêl  doó ơy chroót zên gốc nắc đhanuôr doó ơy pa câl cà phê âng đay tợơ ơy bơơn pếêh đoọng chroót nợ. cơnh đếêc nắc apêê choom đương tước bhêl vêy chr’nắp dal nắc pa câl. Râu 2 dzợ nắc cung doó lướt vặ tợơ nguôi lâng zên lãi bấc dal. Bhiệc doó ơy chroót zên gốc nắc bhrợ đoọng ha đhanuôr choom ta bhứah k’tiếc bhrợ têng, đươi dua zên bạc nắc đoo đoọng k’rong bhrợ bhiệc râu lơơng cung cơnh câl  săm cóh đong. Đắh lơơng dzợ nắc doó vắ cợ, pa xiêr bấc c’nắt bh’rợ đoọng ha đhanuôr. Lâng ngân hàng nắc cung xiêr bấc c’nắt bh’rợ đoọng ha ngân hàng, pa xiêr bhiệc lalấh bấc cán bộ tín dụng, xiêr đhr’năng lalấh bấc bhiệc, azi vêy pr’đợơ đoọng pr’loọng đong đhanuôr ting   vắ zên.

        Bhêl đhanuôr bơơn vắ zên đớc tước hânnoo bơơn pếêh t’tun nắc chroót, nắc ơy bhlếh lơi đhr’năng pếêh bơơn cà phê nhum đoọng pa câl lâng chr’nắp ếp. đhanuôr chóh cà phê, a moot đhị Đắc Lắc nâu kêi vêy đhị z’nươr nhâmmâng, apêê nắc vêy pr’đợơ đoọng pa dưr bh’rợ tr’nêng, têêm ngăn  tr’mung tr’méh./.