X'ră: ĐÌNH HIỆP

Ắt mamông đanh đưonh cóh đhăm k’tiếc Tây Giang, tỉnh Quảng Nam bấc bhlâng nắc đhanuôr acoon cóh Cơ Tu lâng pazêng râu j’niêng cr’bưn văn hoá la lay, pr’hay chr’nắp. T’ngay nua ( 6/9), chr’hoong k’coong da ding Tây Giang, tỉnh Quảng Nam bhrợ têng Đại hội pazêng acoon cóh g’lúh 2/2014. đhalum bêl bhrợ têng xa nay bh’rợ n’nâu đhanuôr lâng pr’zớc đương xâng bha ar x’rặ âng Đình Hiệp, CTV Đài P’rá Việt Nam:

# Xang t’ngay k’tiếc k’ruung vêy ta pachô, chr’hoong Tây Giang pazum lâng chr’hoong Đông Giang nắc ng’đớc chr’hoong Hiên. Lâng xang lấh 30 c’moo, t’ngay 20/6/2003 chr’hoong Hiên nắc vêy cớ ta pác bơr chr’hoong Đông Giang lâng Tây Giang cơnh t’ngay nâu cơy. Hân đhơ nắc muy chr’hoong da ding k’coong dzợ bấc râu zr’nắh k’đháp, nắc đhanuôr acoon cóh Tây Giang ta luôn pa dưr truyền thống cách mạng, đoàn kết muy loom luônh bhrợ pa dưr bhươl cr’noon. T’coóh Bh’riu Liếc, Bí thư Huyện uỷ Tây Giang, muy cha nắc manuýh chr’nắp cóh chính sách đại đoàn kết acoon manuýh lâng vêy đợ bh’rợ ga mắc chr’nắp ooy bh’rợ bhrợ pa dưr vel đông Tây Giang đoọng năl:

Tây Giang nắc muy chr’hoong da ding k’coong ch’ngai âng tỉnh Quảng Nam, ting n’nắc nắc zr’lụ cách mạng cóh c’xêê c’moo zâl arọp a bhuy, tu cơnh đêếc truyền thống đoàn kết nắc ơy dưr váih tơợ đanh đươnh. Chr’nắp bhlâng nắc tơợ bêl tr’pác chr’hoong Tây Giang tơợ chr’hoong Hiên nắc xa nay bh’rợ đoàn kết n’nắc ting t’ngay nhâm mâng lấh mơ. đhị đhr’năng zr’nắh k’đháp, cắh đoàn kết nắc cắh choom bhrợ têng râu rị. nắc choom pay đoàn kết nắc râu xa nay bha lâng đoọng ha bh’rợ bhrợ têng lâng pa dưr âng chr’hoong. Nắc choom xay moon, 10 c’moo tr’pác chr’hoong đươi dua vêy đoàn kết, đươi vêy xa nay bh’rợ ma mơ mr’cơnh, đươi dua bh’rợ ga mắc pay n’đắh đhanuôr, tước nâu cơy nắc ơy bhrợ têng z’zăng liêm choom muy bơr râu xa nay bh’rợ chr’nắp đoọng ha đhanuôr, chr’nắp bhlâng nắc pr’đươi đươi dua ha bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê…

Ting cơnh số liệu vêy ta xay moon, c’moo 2013, chr’hoong Tây Giang vêy k’nặ 15 râu manuýh acoon cóh, cóh đêếc bấc bhlâng nắc manuýh Cơ Tu pay tước lấh 92%, xang n’nắc nắc manuýh acoon Kinh, Mường, tày, Thái, Tà Ôi, Bh’Noong, Ca Dong, Hre, Giẻ Triêng, Hoa, Vân Kiều, Cor… Cóh t’ngay c’xêê dưr váih, pa bhlâng nắc bêl bhrợ t’váih cớ chr’hoong, zập cha nắc manuýh tây Giang hân đhơ nắc manuýh Cơ Tu cắh cậ pazêng acoon cóh n’lơơng nắc lứch vêy mr’cơnh loom luônh, cr’noọ xa nay cóh bh’rợ xâng bhrợ pazêng râu xa nay , chính sách âng Đảng lâng Nhà nước, nắc ơy bhrợ t’váih râu bh’rợ chr’nắp cóh bh’rợ kinh tế, văn hoá, xã hội âng chr’hoong. Cóh đêếc vêy chính sách ma mơ ha manuýh acoon cóh vêy ta k’rang bhrợ crêê cơnh. Xoọc đâu, cóh chr’hoong đợ manuýh acoon cóh, pa bhlâng nắc pân đil ting bhrợ têng cóh bộ máy chính quyền ting t’ngay bấc lấh mơ. Chr’nắp bhlâng cóh pazêng t’ngay c’xêê đăn đâu pazêng apêê cán bộ manuýh acoon cóh vêy zập trình độ chuyên môn lâng t’béch g’lăng ooy chính trị nắc lứch k’đhơợng bhrợ râu xa nay bh’rợ chr’nắp cóh pazêng cơ quan âng Đảng, Chính quyền, Mặt trận, Đoàn thể tơợ chr’hoong tước ooy chr’val, bhươl cr’noon.

Tước nâu cơy, pazêng chính sách acoon cóh conh xa nay bh’rợ 134, 135, Nghị quyết 30a, dự án zúp zooi pa dưr bh’rợ pa bhrợ ta têng, chính sách ắt mamông, pa bhrợ ta têng muy zr’lụ, chính sách zúp zooi trực tiếp đoọng ha đhanuôr đharứt, chính sách lâng manuýh vêy uy tín cóh đhanuôr acoon cóh, pa choom bh’rợ tr’nêng đoọng ha manuýh pa bhrợ cóh bhươl cr’noon, zúp zooi ooy bh’rợ pa bhrợ nắc vêy ta bhrợ liêm choom, nắc bhrợ t’váih râu tr’xăl bấc pa bhlâng ooy kinh tế, giáo dục, y tế, văn hoá, xã hội cóh zr’lụ đâu… Râu đâu xay moon muy râu xa nay la lua, ha dang muy chính sách vêy mr’cơnh cr’noọ xa nay âng đhanuôr, chô đơơng râu liêm choom chr’nắp lâng nắc vêy đhanuôr mr’cơnh cr’noọ t’bhlâng bhrợ têng nắc chô đơơng bấc pa bhlâng râu liêm choom. Pr’ắt tr’mông âng đhanuôr vêy ta pa liêm, ting chrooi đoọng ooy bh’rợ t’bil ha ul pa xiêr đharứt, t’bhlâng pa dưr khối đại đoàn kết pazêng đhanuôr. Xay moon ooy râu liêm choom âng chính sách acoon cóh chô đơơng, t’coóh A Lăng Tối- Trưởng Phòng acoon cóh chr’hoong Tây Giang đoọng năl:

Ng’prá xay ooy chính sách acoon cóh, đại đoàn kết acoon cóh nâu đoo nắc xa nay ga mắc, crêê cơnh âng Đảng lâng Nhà nước hêê. Cóh đại hội g’lúh tr’nơớp c’moo 2009, ahêê nắc ơy bơơn bh’nơơn bh’rợ chr’nắp tơợ xa nay bh’rợ 134, 135, quyết định 102, 18, 33,,, râu bh’nơơn n’nâu nắc âng prang hệ thống chính trị.

Zư lêy lâng pa dưr pazêng râu đơ chr’nắp âng văn hoá la liêm pr’hay âng manuýh Cơ Tu nắc muy cóh pazêng râu xa nay bh’rợ bha lâng âng Tây Giang. Cóh pazêng c’moo ahay, zập cấp, zập ngành, đoàn thể tơợ chr’hoong tước ooy bhươl cr;noon t’bhlâng bhrợ k’rơ bh’rợ p’too pa choom, pa dưr dal c;năl đoọng ha đhanuôr, p’têết lâng râu liêm choom ha đhanuôr lâng bh’rợ zư lêy, pa dưr pazêng râu đơ chr’nắp âng văn hoá ơy vêy. Xoọc đâu, prang chr’hoong vêy 61/70 cr’noon vêy Gươl, cóh đêếc vêy 7 Gươl chr’val, 2 bhươl cr’noon truyền thống Cơ Tu nắc cr’noon Pơr ning cóh chr’val lăng lâng cr’noon truyền thống Cơ Tu đhị zr’lụ hành chính chr’hoong. Pazêng tr’coọ xa nul truyền thống ta luôn vêy ta zư ha âu lâng đươi dua cóh pazêng bhiệc bhan, bh’rợ tr’thi. T’coóh bhươl Hốih Giúc ắt cóh cr’noon A Rọ, chr’val Lăng bhui har bêl bơơn lêy vel đông Tây Giang t’ngay tr’xăl t’mêê.

Băng tiếng Cơ Tu:

A noon Tơ Ngôn Tờ, muy cán bộ ta đhâm âng chr’hoong xoọc pa bhrợ cóh chr’val Axan đoọng năl p’xoọng ooy chính sách acoon cóh đhị vel đông.

Lâng truyền thống lịch sử acoon manuýh hêê zư lêy k’tiếc k’ruung lâng bhrợ pa dưr k’tiếc k’ruung ng’moon zazum, azi xay moon dal pa bhlâng tinh thần khối đại đoàn kết cóh đhanuôr acoon cóh cóh c’xêê c’moo têêm ngăn công cơnh c’xêê c’moo zâl arọp a bhuy. Cóh c’xêê c’moo pa dưr kinh tế xã hội nắc bhrợ cơnh ooy p’têết pazêng acoon cóh lâng xa nay đoàn kết, bhrợ cha kinh tế ta béch, tr’zúp tr’zooi pa dưr kinh tế, pa bhlâng nắc t’bil ha ul pa xiêr đharứt.

Muy cóh pazêng râu liêm choom âng Tây Giang nắc k’đơơng t’bấc cán bộ apêê ađhi anoo acoon cóh tơợ lơơng vêy tr’béch g’lăng chô pa bhrợ đhị vel đông. Cơnh a noo Hồ Văn Tịnh, manuýh acoon cóh Ca Dong ắt cóh chr’hoong Bắc Trà My tước ooy Tây Giang pa bhrợ tơợ c’moo 2010 nắc muy cóh pazêng manuýh cơnh đêếc. Xoọc đâu pr’loọng đông a noo xoọc ắt mamông đhị zr’lụ chr’hoong. Cóh pazêng t’ngay c’xêê ắt mamông, pa bhrợ lâng pazêng đhị noo cóh chr’hoong, anoo Hồ Văn Tịnh ơy ting ắt đh’rứah, đoàn kết lâng nắc vêy t’coóh xa nay chr’hoong Tây Giang tin đươi đoọng bhrợ phó Chủ tịch UBND chr’val Dang.

Chô ooy Tây Giang pa bhrợ acu lum bấc râu liêm buôn, râu bha lâng nắc pazêng đhi noo cóh pazêng chr’hoong da ding k’coong tỉnh Quảng Nam liêm crêê bhlâng, đoàn kết. chô ooy vel đông pa bhrợ nắc acu công lum bấc đhanuôr acoon cóh n’lơơng cơnh manuýh Mơ Nông cóh Phước Sơn, manuýh acoon Mường, acoon cóh Co n’đắh Bắc mọt ooy đâu, pazêng manuýh acoon cóh ắt mamông đh’rứah liêm crêê, tr’zúp tr’zooi cóh bh’rợ tr’nêng.

Bhrợ têng cơnh ooy đoọng pazêng acoon cóh nắc ta luôn dưr váih khối đại đoàn kết, đh’rứah pazum têy bhrợ pa dưr vel đông Tây Giang ting t’ngay dưr váih cóh pazêng râu xa nay bh’rợ nắc bh’rợ tr’nêng zr’nắh k’đháp bhlâng. Tơợ manuýh Cơ Tu tước ooy manuýh Kinh, Mường, Tày, Thái, Tà ôi, Bh’ Noong, Ca Dong, Hre, Giẻ Triêng, Hoa, Vân Kiều, Cor… đoo bêl chô ooy Tây Giang ắt mamông, pa bhrợ ta têng nắc dưr váih cơnh vel đông bha lâng âng đay, nắc vel đông âng muy cha nắc nắc đhiệp muy, ha dang ngai cắh hay nắc cắh choom pậ banh. Đhanuôr acoon cóh Tây Giang ơy vêy truyền thống la liêm pr’hay ooy tinh thần đoàn kết, tr’zúp tr’zooi, ha dợ đoọng pa dưr đơớh lấh mơ, nhâm mâng lấh mơ ooy pazêng râu bh’nơơn bh’rợ ooy choom bơơn bhrợ, nắc đơớh vêy c’lâng bh’rợ gít liêm. t’coóh Bhơ Ling Mia- Chủ tịch UBND chr’hoong Tây Giang prá:

Xa nay bh’rợ xay p’cắh cóh nhiệm kỳ ha y lâng Đảng bộ chính quyền lâng đhanuôr acoon cóh chr’hoong Tây Giang nắc t’bhlâng đoọng ha bh’rợ p’too pa choom, ta đang moon p’too pa choom đhanuôr, tr’nơớp nắc p’too pa choom ooy truyền thống văn hoá, truyền thống cách mạng, lịch sử đoọng ha lang k’coon ch’chau; ta đang moon cán bộ, đhanuôr hêê n’năl gít ooy chủ trương, c’lâng xa nay, chính sách âng Đảng lâng Nhà nước… pazêng râu xa nay crêê tước ooy pr’ắt tr’mông vật chất lâng tinh thần ha đhanuôr acoon nâu đoo nắc bh’rợ đơớh ng’bhrợ gít liêm.

5 c’moo muy chu chr’hoong Tây Giang bhrợ têng Đại hội đại biểu pazêng acoon cóh. Nâu đoo nắc t’ngay bhiệc bhan ga mắc âng đhanuôr acoon cóh. Đại hội cóh g’lúh n’nâu nắc t’bhlâng pa dưr k’rơ lấh mơ dzợ c’rơ âng khối đại đoàn kết pazêng acoon manuýh, râu cr’noọ cr’niêng chắp hơnh k’tiếc k’ruung. cr’noọ tự bhrợ, xay moon dal râu chr’nắp âng văn hoá truyền thống la liêm pr’hay âng acoon cóh đhị zr’lụ chr’hoong, mr’cơnh cr’noọ xa nay lâng bh’rợ tr’nêng tu vel đông Tây Giang ting t’ngay dưr vái cơnh lâng boóp p’rá p’too pa choom âng ava Hồ: zập ngai đoàn kết, chô đơơng râu xa nay bh’rợ ga mắc chr’nắp./.